Nằm trong Khu văn hóa Thiên Mã, chùa Minh Đức được ví như viên ngọc giữa non xanh nước biếc. Ở độ cao khoảng 75m so với mực nước biển, nơi đây gây ấn tượng bởi sự giao hòa giữa thiên nhiên hùng vĩ và kiến trúc Phật giáo trang nghiêm. Dự kiến hoàn thành vào cuối năm 2026, công trình được xem là sự kết hợp giữa tư duy truyền thống và công nghệ xây dựng hiện đại, mang theo kỳ vọng lớn về phát triển du lịch và định vị thương hiệu văn hóa cho Quảng Ngãi.
Ngôi chùa do Hòa thượng Thích Tâm Vị khởi xướng xây dựng, được động thổ từ đầu năm 2020 với tổng mức đầu tư vượt 1.000 tỷ đồng, thể hiện quy mô bề thế cùng tâm nguyện sâu rộng trong việc hoằng dương Phật pháp. Nổi bật trong quần thể là khu Long Hoa Viên rộng rãi và pho tượng Phật Di Lặc mang vẻ an nhiên, mỗi năm đón hàng nghìn tăng ni, phật tử và du khách về tham quan, lễ bái. Không chỉ là chốn thanh tịnh dành cho người hành hương, nơi đây còn có quảng trường thoáng đãng, bảo tàng Phật giáo và khu Thiền đường, tất cả được bố trí hài hòa, tạo nên tổng thể trang nghiêm nhưng vẫn hài hòa, tinh tế.
Núi Thiên Mã tọa lạc tại xã Tịnh Khê, vươn mình ở độ cao 75m so với mực nước biển. Đây là một mắt xích quan trọng trong cụm “Tam Thiên” - Thiên Ấn, Thiên Bút và Thiên Mã - thế chân kiềng tâm linh bảo hộ vùng hạ lưu sông Trà Khúc trước khi đổ ra biển Đông. Nếu Thiên Ấn nổi danh với “Đệ nhất thắng cảnh” và giá trị lịch sử, Thiên Bút tượng trưng cho truyền thống văn chương, thì Thiên Mã đang được định vị là biểu tượng của lòng từ bi thông qua sự hiện diện của đại tượng Quan Thế Âm hướng ra biển Đông.
Từ đỉnh núi Thiên Mã, có thể phóng tầm mắt ra trung tâm thành phố Quảng Ngãi, khu kinh tế Dung Quất và cầu Cổ Lũy. Xa xa là đảo Lý Sơn thấp thoáng giữa biển trời. Thế “tọa sơn hướng thủy” mang giá trị phong thủy, đồng thời tạo lợi thế hình thành hệ sinh thái du lịch tâm linh gắn với biển đảo.
Chánh điện chùa Minh Đức nổi bật giữa núi non với diện tích gần 12.000m² và chiều cao 51m. Đây được xem là trung tâm của toàn bộ quần thể kiến trúc. Bên trong bố trí các không gian như Tiền Sảnh, Đại Hùng Bảo Điện, Đông Điện, Tây Điện, Tháp Chuông, Tháp Trống và Tàng Kinh Các, mỗi nơi đều mang đậm dấu ấn kiến trúc Phật giáo đặc sắc.
Điểm nhấn của Đại Hùng Bảo Điện là ba pho tượng Phật cao 21m gồm Phật Thích Ca ở trung tâm, Phật Dược Sư bên phải và Phật A Di Đà bên trái. Mỗi pho tượng mang ý nghĩa riêng về trí tuệ, chữa lành và lòng từ bi.
Dạo bước giữa Đại Hùng Bảo Điện, du khách sẽ bị ấn tượng bởi 64 bức phù điêu tái hiện trọn vẹn cuộc đời Đức Phật được chạm khắc dọc hai bức tường, toát lên vẻ tịnh độ và uy nghiêm. Nối tiếp đó là dãy lan can dài kỷ lục hơn 1.000m - nơi khách tham quan có thể vừa thong dong tản bộ, tận hưởng làn gió biển.
Những tác phẩm này không chỉ mang giá trị mỹ thuật mà còn đóng vai trò giáo hóa, kể lại hành trình tâm linh bằng ngôn ngữ điêu khắc.
Hệ thống lan can dài hơn 1.000m bao quanh chánh điện mở ra không gian tản bộ rộng rãi. Từ đây có thể chiêm ngưỡng biển xanh mênh mông, đảo Lý Sơn xa mờ và vùng quê Quảng Ngãi thanh bình.
Đại tượng Quan Thế Âm cao 125m được xem là linh hồn của toàn bộ dự án và sẽ trở thành tượng Phật cao nhất Đông Nam Á khi hoàn thành. Tượng được tạo hình Quan Thế Âm đứng trên đài sen, tay cầm bình cam lộ, mặt hướng ra biển Đông. Trong biểu tượng Phật giáo, bình cam lộ mang ý nghĩa rửa trôi khổ đau, còn hướng nhìn ra biển được lý giải như sự che chở cho ngư dân và những chuyến tàu xa khơi.
Sau ba năm thi công, tượng đã hoàn thiện đến độ cao 70m, vươn mình giữa trời xanh như gửi gắm thông điệp từ bi, cứu khổ cứu nạn. Không chỉ có tượng Phật Quan Âm, chùa còn sở hữu khuôn viên gần 10ha thoáng rộng, được bài trí hài hòa với thiên nhiên, mang lại cảm giác thanh tịnh ngay từ những bước chân đầu tiên.
Trong nhiều năm, du lịch Quảng Ngãi chủ yếu dựa vào đảo Lý Sơn và các bãi biển như Mỹ Khê. Sự xuất hiện của quần thể Thiên Mã được kỳ vọng tạo ra trục du lịch mới kết nối biển - đảo - tâm linh.
Thiên Mã không chỉ là nơi thờ tự mà còn là không gian văn hóa mở, nơi tôn giáo hòa quyện với cảnh quan và đời sống cộng đồng. Giữa núi Thiên Mã linh thiêng, dòng sông Trà hiền hòa và biển Đông rộng mở, chùa Minh Đức được kỳ vọng trở thành điểm tựa tinh thần cho người dân miền Trung, đồng thời ghi dấu ấn của kiến trúc Phật giáo Việt Nam trên bản đồ khu vực.
