Dưới đây là 10 sự kiện, chính sách giáo dục nổi bật do Đài Tiếng nói Việt Nam bình chọn:
1. Nghị quyết 71 - Cuộc cách mạng mới trong giáo dục
Trong bối cảnh thế giới có những thay đổi sâu sắc, toàn diện, đặc biệt là công nghệ số và trí tuệ nhân tạo đang định hình lại nền giáo dục trên phạm vi toàn cầu, các quốc gia đang phải xác định lại tầm nhìn và chiến lược mới cho phát triển hệ thống giáo dục trong tương lai, đưa ra những chính sách mới để phát triển, cạnh tranh và thu hút nhân tài.
Đất nước ta đang đứng trước vận hội lịch sử để phát triển bứt phá, việc xây dựng con người, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao đặt ra rất cấp bách, đòi hỏi phải phát triển mạnh mẽ giáo dục và đào tạo.
Trong bối cảnh đó, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Trong đó, giáo dục và đào tạo tiếp tục được xác định "là quốc sách hàng đầu", "quyết định tương lai dân tộc". Nghị quyết 71 đặt phát triển giáo dục và đào tạo trong tư duy quản trị quốc gia, quản trị xã hội, đưa các mục tiêu nhiệm vụ phát triển giáo dục và đào tạo thành trọng tâm trong chiến lược, quy hoạch, chính sách, chương trình, kế hoạch phát triển các lĩnh vực của quốc gia.
Nghị quyết 71 đã nâng tầm và làm sâu sắc hơn vai trò, quan hệ của Nhà nước, xã hội và thị trường đối với giáo dục; làm rõ chủ trương đẩy mạnh tự chủ, xã hội hóa nhằm tăng cường huy động nguồn lực và trách nhiệm tham gia của xã hội đối với giáo dục, không giảm nhẹ vai trò chủ đạo của Nhà nước trong cung cấp nguồn lực cho tất cả cấp, bậc học. Đây là một chủ trương đột phá, khai thông điểm nghẽn lớn về nguồn lực, đặc biệt cho phát triển giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Nghị quyết cũng đảm bảo quyền tự chủ đầy đủ, thống nhất cho các cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp không phụ thuộc vào mức độ tự chủ về tài chính. Tăng cường vai trò lãnh đạo toàn diện của tổ chức Đảng, không thành lập hội đồng trường trong cơ sở giáo dục công lập. Đây là một chủ trương đột phá, giải phóng một điểm nghẽn lớn về thể chế, tạo động lực và không gian mới cho phát triển giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp.
Nghị quyết 71 nâng tầm đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục, không chỉ quyết định chất lượng giáo dục, mà còn là chủ thể của đổi mới giáo dục. Đây là một chủ trương quan trọng để tạo động lực cho phát triển đội ngũ.
Ngoài ra, Nghị quyết 71 cũng bổ sung quan điểm về giáo dục toàn diện, toàn dân và toàn cầu; bảo đảm hài hòa giữa tính toàn dân và tinh hoa, toàn diện và chuyên sâu, dân tộc và toàn cầu. Đây là quan điểm quan trọng để phát triển hệ thống giáo dục chất lượng, công bằng và hiện đại, hội nhập quốc tế theo Nghị quyết 59-NQ/TW của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới.
Bổ sung quan điểm xác định vai trò then chốt của giáo dục đại học với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Đây là quan điểm quan trọng để thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Bổ sung quan điểm xác định rõ vai trò của giáo dục công lập và giáo dục ngoài công lập; khẳng định sự bình đẳng và nâng cao vai trò, vị thế của giáo dục ngoài công lập, tạo động lực xã hội hóa mạnh mẽ, có định hướng rõ ràng theo tinh thần của Nghị quyết 68-NQ-TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân.
2. Chính thức thông qua Luật Giáo dục
Ngày 16/6, tại kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV chính thức thông qua Luật Nhà giáo – đạo luật chuyên ngành đầu tiên quy định đầy đủ về vị trí pháp lý, quyền, nghĩa vụ và các chính sách đối với nhà giáo. Luật gồm 9 chương, 42 điều, có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, được kỳ vọng tạo bước đột phá trong việc chăm lo, tôn vinh và phát triển đội ngũ nhà giáo – lực lượng then chốt của sự nghiệp giáo dục nước nhà.
Một trong những điểm mới nổi bật của Luật Nhà giáo là quy định “Lương của nhà giáo được xếp cao nhất trong hệ thống thang bậc lương hành chính sự nghiệp” và giao Chính phủ quy định chi tiết về chính sách tiền lương đối với nhà giáo. Đây là căn cứ quan trọng để Chính phủ có những quy định điều chỉnh liên quan đến tiền lương của nhà giáo bảo đảm chủ trương “xếp cao nhất”.
Bên cạnh đó, Luật cũng tăng quyền tự chủ cho cơ sở giáo dục và giao quyền chủ động cho ngành Giáo dục trong công tác tuyển dụng nhà giáo.
Việc giao thẩm quyền cho ngành Giáo dục trong tuyển dụng, sử dụng nhà giáo là giải pháp quan trọng nhằm tháo gỡ những “điểm nghẽn” về chính sách đối với nhà giáo, đặc biệt là giải quyết bài toán thừa thiếu đội ngũ; chủ động điều phối, hoạch định các kế hoạch phát triển đội ngũ ngắn hạn, trung hạn, dài hạn trong tương lai.
3. Kỳ thi tốt nghiệp THPT đầu tiên theo chương trình GDPT 2018
Đây là năm đầu tiên kỳ thi tốt nghiệp THPT được tổ chức theo chương trình GDPT 2018, theo đó, đề thi không chỉ kiểm tra kiến thức thuần túy, mà còn nhấn mạnh đến năng lực vận dụng của học sinh. Kỳ thi được tổ chức thành 3 buổi thi, gồm 1 buổi thi môn Ngữ văn, 1 buổi thi môn Toán và 1 buổi thi các môn tự chọn. Các thí sinh dự thi sẽ được sắp xếp theo tổ hợp bài thi tự chọn để tối ưu phòng thi, điểm thi.
Năm 2025, Bộ GD&ĐT cũng quy định thay đổi tỷ lệ điểm học bạ được tăng lên 50% (thay vì 30% như trước) kết hợp với 50% điểm thi để xét công nhận tốt nghiệp.
4. Bỏ xét tuyển sớm, thống nhất thi 3 môn vào lớp 10 trên toàn quốc
Năm 2025, Bộ GD&ĐT có nhiều quy định mới điều chỉnh công tác xét tuyển đại học. Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất là việc bỏ hình thức xét tuyển sớm. Trước đây, nhiều trường tổ chức xét tuyển sớm khiến học sinh giảm tập trung vào học kỳ 2 lớp 12, ảnh hưởng đến quá trình thi tốt nghiệp THPT và năng lực học tập sau này.
Bắt đầu từ năm 2025, tất cả hình thức xét tuyển đều phải tuân theo lịch chung của Bộ GD&ĐT. Ngoài ra, nếu xét tuyển bằng kết quả học tập cấp THPT, các trường bắt buộc phải sử dụng kết quả học cả năm lớp 12, đồng thời quy định trọng số tối thiểu 25% của điểm xét tuyển từ kết quả này.
Các trường có nhiều phương thức tuyển sinh phải xây dựng quy tắc quy đổi điểm trúng tuyển tương đương giữa các phương thức và công bố công khai theo hướng dẫn của Bộ GD&ĐT.
Điều này nhằm tránh chênh lệch quá lớn giữa các phương thức xét tuyển, đặc biệt là tình trạng điểm học bạ thấp hơn đáng kể so với điểm thi THPT. Quy tắc này phải được công bố cùng thời điểm với ngưỡng bảo đảm chất lượng đầu vào, giúp thí sinh có đủ thông tin để lựa chọn nguyện vọng.
Với công tác tuyển sinh lớp 10, năm 2025, Bộ GD&ĐT ban hành Thông tư về Quy chế tuyển sinh THCS và tuyển sinh THPT, quy định thống nhất trên toàn quốc kỳ thi tuyển sinh lớp 10 thực hiện 3 môn thi (Toán, Văn và môn thứ 3 do Sở GD&ĐT chọn). Quy định mới yêu cầu môn thứ 3 không được lặp lại quá 3 năm liên tiếp nhằm tránh học lệch.
5. Giáo viên dạy thêm phải đăng ký kinh doanh
Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT quy định về dạy thêm, học thêm có hiệu lực từ 14/2/2025, có nhiều quy định đáng chú ý như không tổ chức dạy thêm đối với học sinh tiểu học, trừ các trường hợp bồi dưỡng về nghệ thuật, thể dục thể thao, rèn luyện kỹ năng sống; Giáo viên đang dạy tại các trường không được dạy thêm thu tiền của học sinh mà mình dạy ở trường.
Giáo viên thuộc các trường công lập không được tham gia quản lý, điều hành việc dạy thêm ngoài nhà trường nhưng có thể tham gia dạy thêm ngoài nhà trường song phải báo cáo với hiệu trưởng.
Thông tư 29 cũng quy định, đối với dạy thêm, học thêm trong nhà trường, chỉ tổ chức dạy học sinh có kết quả học tập ở mức chưa đạt; Bồi dưỡng học sinh giỏi; Học sinh lớp cuối cấp; Việc bồi dưỡng 3 đối tượng học sinh này thuộc trách nhiệm của nhà trường và không thu tiền học của học sinh.
Cá nhân tổ chức dạy thêm, học thêm ngoài nhà trường có thu tiền của học sinh phải đăng ký kinh doanh để chịu sự quản lí theo quy định của Luật Doanh nghiệp.
Với những quy định này, Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT được kỳ vọng sẽ khắc phục được những hạn chế, bất cập của hoạt động học thêm trong thời gian qua.
Tuy nhiên, sau 9 tháng triển khai, đến nay Bộ GD&ĐT đang lấy ý kiến sửa đổi một số điểm tại Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT để phù hợp hơn với thực tế tại các địa phương, cơ sở giáo dục.
6. Miễn học phí cho học sinh phổ thông
Ngày 28/2/2025, Bộ Chính trị đã đưa ra quyết định miễn toàn bộ học phí cho học sinh từ bậc mầm non đến hết THPT công lập trên phạm vi cả nước, bắt đầu từ năm học 2025-2026. Đây không chỉ là chính sách giáo dục mà còn là bước tiến quan trọng thể hiện tinh thần "lấy dân làm gốc", vì tương lai con em và sự phát triển bền vững của quốc gia.
Tiếp theo đó, ngày 26/6/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết về miễn và hỗ trợ học phí, áp dụng với trẻ mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông trong cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân. Nghị quyết có hiệu lực từ khi được thông qua.
Chính sách miễn học phí không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng cho người dân mà còn mở ra một chương mới trong hành trình phát triển của đất nước. Khi mọi công dân đều có cơ hội tiếp cận giáo dục miễn phí, nguồn nhân lực trong tương lai sẽ được nâng cao cả về số lượng lẫn chất lượng, góp phần đưa Việt Nam tiến xa hơn trong công cuộc hội nhập và phát triển.
7. Thí điểm dạy AI từ tiểu học
Tháng 12/2025, Bộ GD&ĐT ban hành Khung nội dung thí điểm giáo dục trí tuệ nhân tạo (AI) cho học sinh phổ thông. Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh được phát triển dựa trên 4 mạch kiến thức chính, tương ứng với 4 miền năng lực, hoà quyện và bổ trợ cho nhau, bao gồm: tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, các kỹ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI.
Khung nội dung được thiết kế tương ứng với hai giai đoạn giáo dục: giai đoạn giáo dục cơ bản (bao gồm cấp tiểu học và cấp trung học cơ sở) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (cấp trung học phổ thông).
Bên cạnh nội dung giáo dục cốt lõi, học sinh có thể chọn các chuyên đề học tập tự chọn để tăng cường kỹ năng thực hành, tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực ứng dụng của AI hoặc các kỹ thuật lập trình và phát triển hệ thống AI.
8. Đồng loạt khởi công các trường phổ thông liên cấp nội trú tại các xã biên giới
Ngày 9/11, Bộ GD&ĐT phối hợp với 14 tỉnh biên giới tổ chức lễ khởi công đồng loạt 72 trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền (28 trường đã khởi công trước đó). Đây là sự kiện mang ý nghĩa chính trị, xã hội và nhân văn sâu sắc, thể hiện sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào, chiến sĩ, đặc biệt là học sinh vùng biên giới – nơi được xem là “phên dậu” của Tổ quốc.
Đây cũng là hoạt động hướng tới mục tiêu bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, thu hẹp chênh lệch vùng miền, nâng cao an sinh xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh khu vực biên giới.
Cùng với việc xây dựng các trường phổ thông nội trú liên cấp tại các xã biên giới đất liền, Bộ GD&ĐT đang phối hợp với các bộ, ngành và địa phương nghiên cứu, xây dựng các chính sách đặc thù để bố trí, đào tạo, thu hút và giữ chân đội ngũ giáo viên có năng lực, tâm huyết, đáp ứng yêu cầu giáo dục vùng biên giới. Các chính sách dự kiến được ban hành trước năm học 2026–2027, đồng bộ với tiến độ hoàn thành các công trình.
Đối với học sinh vùng biên giới, các em sẽ được học tập, sinh hoạt trong môi trường hiện đại, an toàn, đầy đủ tiện nghi, được Nhà nước bảo đảm điều kiện ăn ở, rèn luyện và phát triển năng lực. Mục tiêu là bảo đảm công bằng trong tiếp cận giáo dục, nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực tại chỗ, góp phần phát triển bền vững vùng biên giới.
9. Quốc hội thông qua Luật Giáo dục (sửa đổi)
Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) thiết lập một hệ thống giáo dục đại học thống nhất, quản trị tiên tiến, gia tăng sức mạnh nội sinh; kết thúc hoạt động của Hội đồng trường tại các cơ sở giáo dục đại học công lập và tăng cường vai trò lãnh đạo của tổ chức Đảng trong cơ sở giáo dục đại học. Luật đảm bảo quyền tự chủ toàn diện của các trường đại học về không gian học thuật, đội ngũ cán bộ, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, tài chính và hợp tác quốc tế.
Luật tạo bước đột phá trong quản trị cấp cơ sở, đồng bộ giữa các trình độ đào tạo, tăng tính quyết định của cơ sở giáo dục đại học. Nhà nước quản lý hệ thống theo chuẩn, ứng dụng công nghệ thông tin và kết hợp nhuần nhuyễn giữa hậu kiểm – tiền kiểm để đảm bảo chất lượng.
Luật đổi mới hoạt động giáo dục đại học theo hướng thúc đẩy học tập suốt đời, hiện đại hóa chương trình, học liệu, công nghệ, thu hẹp khoảng cách với thị trường lao động và kiểm soát chặt chẽ các nhóm ngành giáo viên, sức khỏe, pháp luật.
10. Thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục
Ngày 10/12, Quốc hội chính thức thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục mang nhiều điểm mới đột phá, không chỉ giải quyết những bất cập trước mắt mà còn tạo dựng khung chính sách bền vững, phù hợp với yêu cầu phát triển trong nhiều năm tới.
Điểm nhấn quan trọng tạo nên dấu ấn “đột phá” của Luật sửa đổi lần này là quy định về một bộ sách giáo khoa thống nhất toàn quốc. Sau quá trình triển khai chính sách “một chương trình, nhiều sách giáo khoa”, thực tiễn đã cho thấy nhiều kết quả tích cực nhưng đồng thời cũng nảy sinh những vấn đề cần điều chỉnh.
Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt ra yêu cầu Nhà nước bảo đảm cung cấp một bộ sách giáo khoa thống nhất, bảo đảm tính chuẩn mực, ổn định, công bằng và chất lượng.
