Theo quy định hiện hành về thanh toán không dùng tiền mặt, có 4 trường hợp cụ thể khiến một tài khoản ngân hàng bị đóng cửa. Trong đó, trường hợp đáng báo động nhất mà người dùng thường vô tình mắc phải là vi phạm các hành vi bị cấm được quy định tại khoản 5 và khoản 8 Điều 8 Nghị định 52.
Cụ thể, nếu ngân hàng trong đó bao gồm Vietcombank, Agribank, VietinBank, BIDV... phát hiện tài khoản được mở bằng thông tin giả mạo, hoặc chủ tài khoản có hành vi mua, bán, thuê, cho thuê tài khoản (trừ thẻ trả trước vô danh) thì sẽ bị đóng ngay lập tức. Quy định này nhằm siết chặt quản lý, ngăn chặn tình trạng dùng tài khoản ngân hàng để rửa tiền, đánh bạc, gian lận hoặc thực hiện các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.
Ngoài lý do vi phạm pháp luật nêu trên, tài khoản thanh toán cũng sẽ bị đóng trong 3 trường hợp chính đáng khác.
Thứ nhất là khi chủ tài khoản chủ động yêu cầu đóng (với điều kiện đã thanh toán đủ các khoản nợ phí và nghĩa vụ liên quan).
Thứ hai là trường hợp chủ tài khoản qua đời, lúc này người thân cần có Giấy chứng tử hoặc giấy tờ pháp lý tương đương để làm thủ tục.
Cuối cùng là khi tổ chức sở hữu tài khoản chấm dứt hoạt động (giải thể, phá sản) theo quy định của pháp luật.
Số tiền dư trong tài khoản bị đóng sẽ đi về đâu?
Đây là thắc mắc lớn nhất của người dùng khi tài khoản bị khóa hoặc đóng. Theo Nghị định 52, số dư còn lại sẽ được xử lý rất rõ ràng: Ngân hàng sẽ chi trả lại toàn bộ cho chủ tài khoản hoặc người được ủy quyền hợp pháp. Trong trường hợp chủ tài khoản đã mất, số tiền này sẽ được trao cho người thừa kế theo di chúc hoặc pháp luật. Nếu chủ tài khoản bị hạn chế năng lực hành vi dân sự, tiền sẽ được chuyển cho người giám hộ. Đối với các khoản tiền "vô chủ" mà ngân hàng đã thông báo nhưng không có người đến nhận, việc xử lý sẽ tuân theo các quy định riêng của pháp luật nhà nước.
Cảnh báo về tài khoản "ngủ quên": Người dùng cũng cần lưu ý về các tài khoản đã lâu không sử dụng (thường từ 6 đến 48 tháng không phát sinh giao dịch chủ động). Nếu tài khoản này vẫn còn số dư, ngân hàng sẽ không đóng ngay mà tiếp tục duy trì và trừ dần phí quản lý tài khoản hoặc phí duy trì theo định kỳ. Việc trừ phí này sẽ diễn ra cho đến khi số dư về 0 đồng, lúc đó tài khoản mới chính thức bị khóa hoặc đóng vĩnh viễn tùy theo chính sách của từng ngân hàng.
