Khi còn trẻ, tôi không xem tiền là “nền móng”
Tôi từng là nhân viên chính thức của một doanh nghiệp nhà nước, thu nhập ổn định, cuộc sống không thiếu thốn. Khi ấy, tiền với tôi là thứ “có thì tiêu, thiếu thì xoay”. Tôi chọn hôn nhân bằng cảm xúc, bỏ qua hoàn cảnh tài chính của người mình cưới, bất chấp mọi lời khuyên.
Nhìn lại bằng con mắt tài chính, đó là một cuộc hôn nhân khởi đầu gần như bằng 0 về tích lũy:
- Không hồi môn
- Không tài sản riêng
- Không quỹ dự phòng
- Không kế hoạch dài hạn cho cha mẹ hai bên
Khi mọi thứ còn nhẹ, ta không thấy rủi ro. Nhưng tài chính giống như nền móng nhà – chỉ khi tải trọng tăng lên, vết nứt mới lộ ra.
Gia đình mở rộng - áp lực tài chính tăng theo cấp số cộng
Con trai ra đời. Bố mẹ chồng từ quê lên sống cùng. Từ một gia đình 2 người, chúng tôi thành 5 người trong căn hộ 60m². Thu nhập không tăng, nhưng chi tiêu tăng nhanh và… không có điểm dừng.
Từ đây, gia đình tôi bước vào trạng thái quen thuộc của rất nhiều hộ trung niên: Không đói – nhưng không dư
Chúng tôi vẫn tiết kiệm, vẫn cố gắng mua được nhà lớn hơn khi giá nhà còn thấp. Nhưng đó cũng là lần cuối cùng chúng tôi có thể tích lũy được một khoản đáng kể.
Khi con cái học hành và bệnh tật cùng ập đến
Con trai học cao đẳng, học phí cao. Bố mẹ chồng tuổi cao, bệnh tật nhiều, không có bảo hiểm xã hội. Tất cả chi phí y tế đều là tiền mặt.
Từ đây, mọi khoản tích lũy nếu có đều bị “ăn mòn” dần, tháng này qua tháng khác.
Bảng chi tiêu thực tế của gia đình tôi (giai đoạn sau nghỉ hưu)
| Khoản chi | Số tiền/tháng (ước tính) |
|---|---|
| Ăn uống gia đình 5 người | 6 – 7 triệu |
| Thuốc men & viện phí cho bố mẹ chồng | 2 – 3 triệu |
| Điện – nước – gas – Internet | 1 – 1,2 triệu |
| Chi phí sinh hoạt khác | 1 – 1,5 triệu |
| Tổng chi cố định | 11 – 13 triệu/tháng |
Đây là mức chi không có tích lũy, không du lịch, không mua sắm lớn, không dự phòng rủi ro.
Tuổi nghỉ hưu nhưng chưa bao giờ thấy “nhàn”
Ở tuổi này, điều khiến tôi lo nhất không phải là bản thân mình, mà là tương lai của con.
Chỉ riêng tiền cưới ở thành phố tôi sống đã lên tới 200–300 triệu. Cộng thêm vàng cưới, tiệc cưới, các chi phí liên quan, tổng cộng ít nhất 400–500 triệu đồng.
- Với người có lương hưu tốt, đó là kế hoạch vài năm.
- Với tôi, đó là một con số khiến đêm nào cũng trằn trọc.
Tôi muốn thắt chặt chi tiêu hơn nữa, nhưng khi sống chung nhiều thế hệ, việc “tiết kiệm” không còn là quyết định cá nhân. Bữa ăn bớt đi một món cũng dễ trở thành mâu thuẫn.
Khi không có tiền dự phòng, mọi xung đột đều bị phóng đại
Áp lực tiền bạc kéo theo căng thẳng gia đình. Những chuyện nhỏ trở thành to. Những bất đồng về chi tiêu dần biến thành cãi vã. Và khi tài chính không có lối thoát, hôn nhân cũng mất dần vùng đệm an toàn.
Tôi nhận ra một điều rất thực tế: Tiền không mua được hạnh phúc, nhưng thiếu tiền rất dễ phá hỏng sự bình yên.
Nhìn người khác nghỉ hưu, tôi mới hiểu “chênh lệch tài chính” đáng sợ thế nào
Một người họ hàng của tôi chọn hôn nhân dựa trên năng lực tài chính. Giờ đây, ở cùng độ tuổi:
- Lương hưu hơn 10 triệu/tháng
- Du lịch đều đặn
- Không lo viện phí
- Không áy náy khi tiêu tiền cho bản thân
Còn tôi, mỗi lần đi chợ đều phải so giá, tính từng nghìn.
Không phải vì tôi lười hay tiêu hoang trong quá khứ. Mà vì tôi đã không xây được nền tài chính đủ dày để chống chọi rủi ro tuổi già.
Bài học tài chính rút ra sau tuổi 50
Sau tất cả, tôi hiểu ra vài điều mà giá như biết sớm hơn:
1. Hôn nhân không có kế hoạch tài chính là hôn nhân rủi ro cao
2. Không có bảo hiểm – không có quỹ dự phòng = sống trong lo âu
3. Tuổi già cần tiền để mua sự an tâm, không phải xa hoa
4. Tích lũy không đều từ sớm sẽ phải trả giá rất đắt về sau
Người giàu khi về già sống bằng lựa chọn. Người thiếu tiền sống bằng… may rủi.
Và chỉ khi bước sang tuổi nghỉ hưu, tôi mới thực sự hiểu: Giàu - nghèo ở tuổi già không khác nhau ở số tiền có trong tay, mà ở việc có quyền “không sợ” hay không.
