Nhiều người tin rằng chỉ cần khám sức khỏe tổng quát mỗi năm là đã đủ để phát hiện sớm bệnh tật. Thế nhưng trong thực tế lâm sàng, không ít bệnh nhân ung thư dạ dày vẫn được chẩn đoán ở giai đoạn muộn, dù trước đó các chỉ số xét nghiệm đều "bình thường".
Theo các bác sĩ ung bướu, nguyên nhân nằm ở một "điểm mù nguy hiểm" trong khám sức khỏe: nhiều người không thực hiện nội soi dạ dày, hoặc né tránh vì sợ khó chịu, chủ quan khi chưa có triệu chứng rõ ràng.
Khám định kỳ không đồng nghĩa với tầm soát ung thư hiệu quả
Một bệnh nhân nam 45 tuổi từng duy trì khám sức khỏe đều đặn hằng năm. Xét nghiệm máu, siêu âm ổ bụng, chức năng gan thận đều trong giới hạn cho phép. Tuy nhiên, ông nhiều lần từ chối nội soi dạ dày vì nghĩ rằng mình không có biểu hiện đau hay khó chịu tiêu hóa.
Chỉ sau một năm, bệnh nhân nhập viện vì sụt cân nhanh và đại tiện ra máu. Kết quả chẩn đoán cho thấy ông mắc ung thư dạ dày giai đoạn muộn, thời điểm mà cơ hội điều trị triệt căn đã giảm đáng kể.
Câu chuyện này phản ánh một thực tế đáng lo ngại: đa số ung thư dạ dày được phát hiện khi bệnh đã tiến triển, trong khi giai đoạn sớm thường không có triệu chứng đặc hiệu.
Vì sao xét nghiệm máu và siêu âm khó phát hiện ung thư dạ dày sớm?
Theo chuyên gia, ung thư dạ dày bắt nguồn từ lớp niêm mạc dạ dày - vị trí mà các phương pháp kiểm tra thông thường rất khó đánh giá:
Xét nghiệm máu và các chỉ số sinh hóa không phản ánh được tổn thương niêm mạc.
Dấu ấn ung thư thường chỉ tăng khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển.
Siêu âm ổ bụng không đủ độ phân giải để phát hiện những thay đổi nhỏ trong dạ dày.
Chụp CT chủ yếu dùng để đánh giá mức độ lan rộng sau khi bệnh đã rõ ràng.
Trong khi đó, nội soi dạ dày cho phép quan sát trực tiếp niêm mạc, phát hiện tổn thương rất sớm và thực hiện sinh thiết để chẩn đoán chính xác.
Nội soi dạ dày - chìa khóa phát hiện ung thư từ giai đoạn sớm
Các bác sĩ khẳng định, nội soi dạ dày hiện là tiêu chuẩn vàng trong phát hiện sớm ung thư dạ dày. Nhờ nội soi, những tổn thương chỉ vài milimet – chưa gây triệu chứng – vẫn có thể được nhận diện.
Nếu được chẩn đoán ở giai đoạn sớm, tỷ lệ sống sau 5 năm của bệnh nhân ung thư dạ dày có thể trên 90%, thậm chí nhiều trường hợp có thể điều trị bằng phương pháp can thiệp nội soi mà không cần phẫu thuật lớn.
Những yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư dạ dày
Nguy cơ mắc ung thư dạ dày tăng cao ở những người:
Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori nhưng chưa được điều trị triệt để.
Thường xuyên ăn mặn, đồ muối chua, thực phẩm chế biến sẵn.
Ít ăn rau quả tươi, thiếu vitamin và chất chống oxy hóa.
Hút thuốc lá, uống rượu bia kéo dài.
Có tiền sử gia đình mắc ung thư dạ dày.
Mắc các bệnh lý tiền ung thư như viêm teo dạ dày mạn, polyp dạ dày.
Làm gì để không bỏ lỡ giai đoạn vàng phòng ngừa ung thư dạ dày?
Để giảm nguy cơ và phát hiện sớm ung thư dạ dày, chuyên gia khuyến cáo:
Tầm soát và điều trị vi khuẩn HP khi có chỉ định.
Điều chỉnh chế độ ăn: giảm muối, tăng rau xanh và trái cây tươi.
Bỏ thuốc lá, hạn chế rượu bia.
Nội soi dạ dày định kỳ, đặc biệt với người từ 40 tuổi trở lên hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao.
Đừng để sự chủ quan đánh đổi bằng sức khỏe
Khám sức khỏe định kỳ là thói quen tốt, nhưng nếu thiếu nội soi dạ dày, việc tầm soát ung thư vẫn chưa trọn vẹn. Các bác sĩ cảnh báo, ung thư dạ dày không đáng sợ vì khó chữa, mà đáng sợ vì được phát hiện quá muộn.
Chủ động nội soi đúng thời điểm có thể là bước nhỏ, nhưng lại mang ý nghĩa quyết định trong việc bảo vệ tính mạng.
