Diễn tiến khác nhau giữa say rượu và ngộ độc
Theo PGS Quốc Hùng, rượu uống thông thường chứa ethanol. Ngộ độc xảy ra khi uống quá nhiều khiến nồng độ cồn trong máu tăng cao hoặc khi rượu có lẫn methanol – một loại cồn công nghiệp cực độc. Methanol thường xuất hiện trong rượu không nhãn mác, rượu sang chiết, rượu pha chế thủ công hoặc sản phẩm trôi nổi trên thị trường.
Ông Hùng cho rằng, không thể phân biệt rượu có lẫn methanol bằng mắt thường, mùi hay vị. Vì vậy, nguồn gốc sản phẩm là yếu tố quan trọng nhất để đánh giá nguy cơ. Một dấu hiệu cần nghĩ ngay đến ngộ độc là nhiều người cùng uống một loại rượu và xuất hiện triệu chứng bất thường tương tự nhau.
Với say rượu do ethanol, triệu chứng thường tăng dần theo lượng uống: cảm giác lâng lâng, nói chậm, đi loạng choạng, buồn ngủ, nôn ói. Nếu ngừng uống và được theo dõi an toàn, tình trạng sẽ cải thiện theo thời gian.
Một trường hợp bị ngộ độc khi uống nhầm rượu methanol điều trị tại Bệnh viện Chợ Rẫy
Ngược lại, ngộ độc methanol có thể có giai đoạn “giả tỉnh” sau khi uống. Sau vài giờ đến một ngày, người bệnh xuất hiện đau đầu tăng nhanh, mệt mỏi, nôn nhiều, nhìn mờ hoặc nhìn đôi, thở nhanh sâu. Nặng hơn có thể co giật, hôn mê, suy đa tạng và tử vong nếu không được điều trị kịp thời.
Theo PGS.TS Quốc Hùng, dấu hiệu quan trọng nhất là những biểu hiện “không giống say rượu thông thường” hoặc tình trạng say – tỉnh – nặng dần. Đặc biệt, rối loạn thị giác là triệu chứng cảnh báo điển hình của ngộ độc methanol.
Những sai lầm nguy hiểm khi xử trí tại nhà
Nhiều người có thói quen cho uống cà phê, nước chanh, nước tăng lực hoặc tự truyền dịch với hy vọng “giải rượu”. Chuyên gia khẳng định các biện pháp này không giải quyết được nguyên nhân ngộ độc, thậm chí làm chậm thời điểm đến bệnh viện.
Việc tự gây nôn cũng rất nguy hiểm vì có thể khiến người bệnh hít sặc chất nôn, dẫn đến suy hô hấp và viêm phổi. Khi người bệnh còn tỉnh và nuốt tốt, chỉ nên cho uống từng ngụm nước nhỏ và theo dõi sát mức độ tỉnh táo, nhịp thở, tình trạng nôn ói.
Người uống rượu cần được đưa đến cơ sở y tế khẩn cấp khi xuất hiện một trong các biểu hiện như lơ mơ tăng dần, gọi hỏi đáp kém, ngủ li bì; thở nhanh sâu bất thường hoặc khó thở; nôn ói liên tục, không uống được nước; đau đầu dữ dội; nhìn mờ, nhìn đôi; co giật, lạnh tay chân, tụt huyết áp hoặc kiệt sức.
Những người cao tuổi, có bệnh nền, phụ nữ mang thai thuộc nhóm nguy cơ cao nên đi khám ngay khi có triệu chứng bất thường. Khi đến bệnh viện, người nhà cần cung cấp thông tin về loại rượu đã uống, nguồn gốc, lượng uống, thời điểm xuất hiện triệu chứng và những người uống cùng có biểu hiện tương tự hay không. Nếu còn chai rượu, nên mang theo để hỗ trợ bác sĩ đánh giá nguy cơ.
Theo các chuyên gia, biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất là chỉ sử dụng rượu có nguồn gốc rõ ràng, không uống khi đói, không uống nhanh, không ép uống và tuyệt đối không lái xe sau khi sử dụng rượu bia.
Quan trọng hơn, người dân cần thay đổi thói quen chờ “qua đêm cho tỉnh”. Nếu sau khi uống rượu lạ mà xuất hiện các dấu hiệu như lơ mơ tăng dần, thở bất thường, mờ mắt, cần đi cấp cứu ngay vì thời gian can thiệp sớm quyết định khả năng cứu sống và hạn chế di chứng.
