NATO triển khai quân đến Greenland
Một số quốc gia thành viên NATO tại châu Âu đang triển khai một số lượng nhỏ binh sĩ tới Greenland để tham gia các cuộc tập trận chung với Đan Mạch, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng những tuyên bố đe dọa sáp nhập hòn đảo Bắc Cực này bằng vũ lực, theo CNN.
Những phát ngôn của ông Trump đã đẩy liên minh an ninh lâu đời do Mỹ dẫn dắt vào tình trạng khủng hoảng, làm dấy lên kịch bản chưa từng có: thành viên lớn nhất và quyền lực nhất của NATO có thể sáp nhập lãnh thổ của một quốc gia thành viên khác.
Đan Mạch, quốc gia chịu trách nhiệm phòng thủ Greenland, cảnh báo rằng bất kỳ cuộc tấn công nào nhằm vào hòn đảo này cũng gần như sẽ chấm dứt sự tồn tại của NATO. Hôm thứ Tư 14/1, Copenhagen tuyên bố sẽ mở rộng hiện diện quân sự tại Greenland “trong sự hợp tác chặt chẽ với các đồng minh NATO”.
Đức, Thụy Điển, Pháp, Na Uy, Hà Lan và Phần Lan đều xác nhận sẽ cử quân nhân tới Greenland trong tuần này. Canada và Pháp cũng cho biết có kế hoạch mở lãnh sự quán tại Nuuk, thủ đô của Greenland, trong những tuần tới.
Toàn cảnh Greenland. Ảnh: Reuters
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron hôm thứ Năm 15/1 cho biết một lực lượng quân đội Pháp “đã có mặt tại hiện trường” và sẽ được tăng cường trong những ngày tới với các đơn vị không quân, hải quân và lục quân. Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Phần Lan xác nhận sẽ cử hai sĩ quan liên lạc quân sự tới khu vực.
Việc các quốc gia NATO triển khai quân sang huấn luyện tại các nước thành viên khác không phải là điều bất thường. Trong nhiều năm qua, các đồng minh – bao gồm cả Mỹ – đã nỗ lực gia tăng các cuộc tập trận chung tại khu vực Vòng Bắc Cực. Hiện Mỹ có khoảng 150 binh sĩ đồn trú tại Căn cứ Không gian Pituffik ở tây bắc Greenland.
Tuy nhiên, thời điểm cũng như ý nghĩa biểu tượng của những thông báo mới từ các nước châu Âu cho thấy rõ tinh thần đoàn kết trong bối cảnh NATO đang đối mặt với căng thẳng chưa từng có.
Trước đó, ông Trump đã công khai bày tỏ tham vọng kiểm soát hòn đảo lớn nhất thế giới, không loại trừ khả năng sử dụng vũ lực. Trong một cuộc họp báo gần đây với các lãnh đạo ngành dầu mỏ, ông tuyên bố Mỹ “sẽ làm điều gì đó ở Greenland, dù họ có thích hay không”.
Trong thông báo ngày 14/1, Bộ Quốc phòng Đức cho biết sẽ cử một “đội trinh sát” gồm 13 binh sĩ tới Greenland để thực hiện “nhiệm vụ thám hiểm” cùng các quốc gia đối tác khác, theo lời mời của Đan Mạch.
Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson viết trên mạng xã hội X rằng, theo yêu cầu của Đan Mạch, Thụy Điển đã cử một số binh sĩ không xác định tới Greenland. Ông cho biết các sĩ quan Thụy Điển sẽ phối hợp với lực lượng từ các nước đồng minh khác để chuẩn bị cho cuộc tập trận sắp tới mang tên Chiến dịch Arctic Endurance.
Na Uy cũng xác nhận đang cử hai nhân viên quốc phòng tới Greenland. Hôm thứ Năm, Bộ trưởng Quốc phòng Hà Lan cho biết nước này sẽ cử một sĩ quan hải quân tham gia cuộc tập trận.
NATO, Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương, là một liên minh quân sự lâu đời gồm 30 quốc gia châu Âu cùng với Mỹ và Canada. Liên minh này được xây dựng trên nguyên tắc rằng một cuộc tấn công nhằm vào bất kỳ thành viên nào cũng sẽ được coi là tấn công toàn khối. Chính vì vậy, các mối đe dọa của Mỹ đối với Greenland – vùng lãnh thổ thuộc NATO thông qua liên kết với Đan Mạch – trở nên đặc biệt nhạy cảm.
Bộ trưởng Quốc phòng Đan Mạch Troels Lund Poulsen gọi khả năng Mỹ tấn công Greenland là “hoàn toàn mang tính giả thuyết”. Phát biểu tại cuộc họp báo hôm thứ Tư 14/1, ông khẳng định “không có khả năng một quốc gia thành viên NATO tấn công một quốc gia thành viên NATO khác”.
Các cuộc gặp với quan chức Mỹ
Thông tin về việc châu Âu triển khai quân tới Greenland được công bố trong bối cảnh các quan chức Đan Mạch và Greenland gặp Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio và Phó Tổng thống JD Vance hôm thứ Tư 14/1, chỉ vài giờ sau khi ông Trump tuyên bố trên Truth Social rằng “bất cứ điều gì khác” ngoài việc Mỹ kiểm soát Greenland đều là “không thể chấp nhận được”.
Tàu tuần tra quân sự của Đan Mạch ở Greenland. Ảnh: Reuters
Ông Trump cho rằng NATO sẽ “hùng mạnh và hiệu quả hơn nhiều” nếu Greenland nằm dưới sự kiểm soát của Mỹ, đồng thời lập luận rằng điều này cũng mang lại lợi ích cho liên minh.
Cuộc gặp trên không mang lại kết quả cụ thể. Bộ trưởng Ngoại giao Đan Mạch Lars Løkke Rasmussen cho biết ông và người đồng cấp Greenland đã có “một cuộc thảo luận thẳng thắn nhưng mang tính xây dựng” với Rubio và Vance, song “sự bất đồng cơ bản” vẫn còn.
Tuy vậy, ông Rasmussen cho biết các bên đã nhất trí thành lập “một nhóm làm việc cấp cao” nhằm tìm kiếm khả năng đạt được một hướng đi chung. Nhóm này dự kiến sẽ họp trong những tuần tới.
Hôm Chủ nhật 11/1, Ngoại trưởng Canada Anita Anand cho biết bà đã điện đàm với các đối tác Greenland và Đan Mạch để “tái khẳng định sự ủng hộ vững chắc của Canada đối với chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Vương quốc Đan Mạch và Greenland”.
Bà Anand cũng thông báo sẽ tới Greenland trong những tuần tới để khai trương lãnh sự quán chính thức của Canada tại Nuuk, đồng thời khẳng định “cam kết sâu sắc của Canada đối với an ninh và bảo vệ khu vực Bắc Cực”.
Theo Reuters, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot cho biết trên đài RTL hôm thứ Tư rằng Pháp sẽ mở lãnh sự quán tại Greenland vào ngày 6/2, một kế hoạch đã được chuẩn bị từ năm ngoái. Ông Barrot cũng kêu gọi Mỹ chấm dứt các lời đe dọa nhằm vào Greenland.
“Tấn công một thành viên NATO khác là điều vô nghĩa, thậm chí đi ngược lại lợi ích của chính Hoa Kỳ. Vì vậy, hành động gây sức ép này rõ ràng phải chấm dứt,” ông Barrot nói trên đài RTL.
