Lính Anh ở Afghanistan năm 2016. (Ảnh: Reuters)
Văn phòng Thủ tướng Anh Keir Starmer ra tuyên bố cho rằng ông Trump đã “sai lầm khi làm giảm vai trò của quân đội Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO)" trong hai thập kỷ chiến tranh.
Ngày 22/1, ông Trump nói với Fox News rằng Mỹ “chưa bao giờ cần” liên minh xuyên Đại Tây Dương và cho rằng các đồng minh ở “hơi xa chiến tuyến” ở Afghanistan.
“Chúng tôi mong đợi một lời xin lỗi cho phát biểu đó”, ông Roman Polko - vị tướng Ba Lan đã nghỉ hưu và là chỉ huy lực lượng đặc nhiệm từng phục vụ tại Afghanistan và Iraq, nói với Reuters. Ông cho rằng ông Trump đã “vượt qua lằn ranh đỏ”.
“Chúng tôi đã trả giá bằng máu cho liên minh này. Chúng tôi thực sự đã hy sinh cả mạng sống của mình”, ông Polko nói.
Bộ trưởng phụ trách vấn đề cựu binh của Anh Alistair Carns, người từng có năm lần tham chiến, trong đó có thời gian sát cánh cùng quân đội Mỹ tại Afghanistan, cho rằng phát biểu của ông Trump là “hoàn toàn lố bịch”.
“Chúng tôi đã cùng nhau đổ máu, mồ hôi và nước mắt. Không phải ai cũng trở về”, ông nói trong video đăng trên mạng xã hội X.
Ông Richard Moore, cựu Giám đốc Cơ quan tình báo MI6 của Anh, cho biết ông giống như nhiều sĩ quan MI6 khác, đã hoạt động trong những môi trường nguy hiểm cùng các đồng nghiệp CIA “dũng cảm và được kính trọng”, cảm thấy tự hào khi làm điều đó với đồng minh thân cận nhất của Anh.
Theo hiệp ước sáng lập NATO, các nước thành viên bị ràng buộc bởi điều khoản phòng thủ tập thể, coi cuộc tấn công vào một thành viên là tấn công vào tất cả. Điều khoản này mới được kích hoạt một lần, sau các vụ tấn công khủng bố ngày 11/9/2001 vào New York và Washington. Các đồng minh châu Âu sau đó đã tham gia sứ mệnh do Mỹ dẫn đầu tại Afghanistan.
Một số chính trị gia nhắc lại chuyện ông Trump từng tránh nghĩa vụ quân sự, với lý do bị gai xương ở bàn chân.
“Ông Trump đã né nghĩa vụ quân sự 5 lần. Ông ấy lấy quyền gì để nghi ngờ sự hy sinh của họ”, ông Ed Davey, lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do trung dung của Anh, viết trên mạng xã hội X.
Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Wladyslaw Kosiniak-Kamysz nói rằng sự hy sinh của Ba Lan “sẽ không bao giờ bị lãng quên và không được phép bị xem nhẹ”.
Những bình luận của ông Trump là “thiếu hiểu biết”, ông Rasmus Jarlov, nghị sĩ đảng Bảo thủ đối lập của Đan Mạch, nhận xét.
Bộ trưởng Quốc phòng Anh John Healey nói rằng Mỹ đã dựa vào tinh thần đoàn kết đó, và các binh sĩ Anh từng phục vụ trong chiến dịch kéo dài 20 năm cần được tưởng nhớ như những “anh hùng đã hiến dâng mạng sống cho đất nước”.
Theo Bộ Chiến tranh Mỹ, khoảng 2.460 binh sĩ Mỹ đã thiệt mạng tại Afghanistan. Về phía Anh, tổng cộng 457 quân nhân đã hy sinh trong số hơn 150.000 người được điều động. Hơn 150 binh sĩ Canada và 90 quân nhân Pháp cũng thiệt mạng, trong khi Đan Mạch - quốc gia đang chịu sức ép lớn từ ông Trump liên quan đến vùng lãnh thổ bán tự trị Greenland cho Mỹ - mất 44 binh sĩ.
