Trước đây, doanh số xe máy xăng tại Việt Nam luôn duy trì quanh mức 3 triệu chiếc mỗi năm. Tuy nhiên, vài năm trở lại đây, thị trường này có xu hướng đi xuống rõ rệt khi xe máy điện phát triển nhanh dần chiếm thị phần.
Xe xăng giảm, xe điện tăng
Báo cáo của Hiệp hội Các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cho thấy quý IV/2025, dù có tháng cao điểm mua sắm dịp Tết, 5 thành viên của hiệp hội chỉ bán được 709.034 xe, giảm 6,9% so với cùng kỳ năm 2024. Tính chung cả năm 2025, lượng xe máy bán ra đạt khoảng 2,6 triệu chiếc, giảm gần 2% so với năm trước.
Trong bối cảnh đó, các hãng xe máy điện lại ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng. Theo thông tin từ các doanh nghiệp (DN), hiện thị trường Việt Nam có khoảng 3,5 triệu xe máy điện đang lưu hành. VinFast cho biết chỉ trong 9 tháng đầu năm 2025, hãng đã bán được 234.536 xe máy điện, tăng tới 489% so với cùng kỳ năm trước. Hãng này đặt mục tiêu doanh số năm 2026 đạt khoảng 1,5 triệu xe. Các DN xe máy điện thuần Việt khác như Dat Bike, Selex cũng xác nhận doanh số tăng gấp nhiều lần, buộc họ phải mở rộng quy mô sản xuất để đáp ứng nhu cầu thị trường đang tăng cao.
Sự bứt phá của xe máy điện đã tạo áp lực lớn lên các hãng xe máy truyền thống. Trước đây, nhiều "ông lớn" trong ngành vẫn thờ ơ với xe điện do xe xăng vẫn còn tiêu thụ được. Lãnh đạo Honda và Yamaha từng cho rằng thị trường chưa sẵn sàng vì hạ tầng sạc còn hạn chế, giá thành xe điện cao. Nhưng trước sự thay đổi nhanh của thị trường, các hãng này cũng gấp rút chạy đua đưa hệ sinh thái xe máy điện ra thị trường Việt Nam.
Honda Việt Nam bắt đầu tham gia đặt trạm đổi pin, trạm sạc xe máy điện tại các đại lý
Ở giai đoạn đầu, các mẫu xe máy điện của các hãng lớn được đưa ra với mức giá khá cao, gây khó cho người tiêu dùng. Tháng 4-2024, Honda Việt Nam mở bán mẫu xe máy điện đầu tiên ICON e: với giá 27 triệu đồng nhưng không kèm pin; người dùng phải thuê pin với chi phí 350.000 đồng/tháng. Đến tháng 7-2025, Honda tiếp tục giới thiệu mẫu CUV e: nhưng không bán xe mà chỉ cho thuê với mức phí lên tới 1,5 triệu đồng/tháng, khiến khách hàng dè dặt.
Trước phản ứng của thị trường, Honda đã điều chỉnh chính sách giá. Từ tháng 3 tới, khách hàng có thể mua đứt CUV e kèm 2 pin và 2 sạc với giá đề xuất 65 triệu đồng, hoặc mua xe không pin với giá 45 triệu đồng và thuê pin 250.000 đồng mỗi tháng. Giá ICON e: cũng được giảm còn khoảng 25 triệu đồng, pin trước đây chỉ cho thuê nay được bán với giá 9,6 triệu đồng.
Yamaha Việt Nam cũng không đứng ngoài cuộc khi điều chỉnh giá mẫu Neo's từ 50 triệu đồng còn gần 35 triệu đồng, thậm chí thấp hơn tại đại lý. Hãng SYM từ Đài Loan (Trung Quốc) cũng đã đưa 2 mẫu xe máy điện vào thị trường Việt Nam. Đầu tháng 1-2026, Honda tiếp tục giới thiệu mẫu xe điện UC3, dự kiến giao xe từ tháng 6 với mức giá cạnh tranh và cam kết thu mua lại xe điện đã qua sử dụng thông qua hệ thống HEAD.
Cạnh tranh quyết liệt
Bà Sayaka Arai, Tổng giám đốc Công ty Honda Việt Nam, cho biết DN đã xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ hệ thống trạm sạc pin Honda Motor Charger Hub và trạm đổi pin Honda e:Swap Battery Station. Hai hệ thống này sẽ được đặt tại các cửa hàng bán xe và dịch vụ do Honda ủy nhiệm (HEAD) trên toàn quốc. Theo kế hoạch, trạm đổi pin sẽ bắt đầu hoạt động từ tháng 4, trong khi trạm sạc pin được đưa vào sử dụng từ tháng 6 tới tại các thành phố lớn, sau đó mở rộng dần ra các địa phương khác.
Ông Daiki Mihara, Giám đốc điều hành, Trưởng lĩnh vực kinh doanh điện hóa xe máy và máy động lực của Honda Motor Nhật Bản, cho biết hãng đã lên kế hoạch lắp ráp xe máy điện tại Việt Nam nhằm giảm giá thành sản phẩm và thể hiện cam kết lâu dài của Honda đối với thị trường trong nước. Theo kế hoạch, mẫu xe điện UC3 sẽ được lắp ráp tại Việt Nam vào cuối năm 2026 nhằm kéo giá bán xuống. Sang đầu năm 2027, Honda sẽ đưa ra thêm 2 mẫu xe máy điện thuộc phân khúc phổ thông, thiết kế riêng cho thị trường Việt Nam, với mức giá dự kiến thấp hơn xe máy xăng, tương đương mẫu Wave. Đến năm 2028, hàng loạt mẫu xe máy điện khác của Honda sẽ tiếp tục được giới thiệu.
Không riêng Honda, Yamaha Việt Nam cũng đang đẩy nhanh lộ trình xe máy điện. Đại diện hãng cho biết đã giới thiệu thêm 2 mẫu xe điện mới và sẽ sớm mở bán trong thời gian tới. Để chuẩn bị cho việc thương mại hóa các sản phẩm này, Yamaha đã đầu tư hạ tầng sạc và đổi pin tại hệ thống đại lý. Dịch vụ này được triển khai từ ngày 1-1-2026 tại Hà Nội và dự kiến áp dụng tại TP HCM từ ngày 1-4. Ngoài ra, Yamaha còn hỗ trợ người dùng dịch vụ đổi pin, mượn pin và giao pin tận nơi miễn phí.
Trong khi đó, hãng xe SYM cho biết đang lên kế hoạch đưa về Việt Nam mẫu xe máy điện sử dụng động cơ xăng chỉ để phát điện sạc pin, còn vận hành hoàn toàn bằng pin, giúp người dùng không phụ thuộc vào trạm sạc hay trạm đổi pin.
Ông Nguyễn Hữu Phước Nguyên, Tổng giám đốc Selex Motor, cho biết công ty đang đầu tư mở rộng sản xuất nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường tăng mạnh, đồng thời chuẩn bị đưa ra thêm các mẫu xe mới với mức giá cạnh tranh.
Còn theo bà Ny Bùi, Giám đốc kinh doanh Dat Bike, ngành xe điện đang đứng trước làn sóng phát triển rất lớn. Nhà nước đã có chính sách thúc đẩy và lộ trình rõ ràng, buộc DN phải tăng tốc. Dat Bike xác định chiến lược tăng trưởng dựa trên 3 mũi nhọn: mở rộng hệ thống phân phối và dịch vụ, đa dạng hóa sản phẩm về thiết kế và giá bán, đồng thời dẫn đầu về hiệu suất với chi phí tối ưu. DN này cũng vừa gọi vốn thành công 22 triệu USD, nâng công suất từ 30.000 lên 100.000 xe mỗi năm trong năm 2026.
