Nhận tin con gái đạt 9,75 điểm Toán, phản xạ đầu tiên của chị Ngọc Tú không phải là lời khen, mà là câu hỏi: “0,25 điểm mất ở phần nào, có đáng không?”. Câu hỏi quen thuộc trên khiến chị bất ngờ khi con đáp: “Đây là công sức của con, sao mẹ không hỏi con làm sao đạt 9,75 điểm con trước khi hỏi vì sao làm mất 0,25 điểm?”.
Câu chuyện diễn ra một năm trước được chị Ngọc Tú - phụ huynh một nữ sinh lớp 7C, trường THCS Pascal (xã Phúc Thịnh, Hà Nội) chia sẻ tại buổi đối thoại phụ huynh - nhà trường hôm 11/1.
“Tôi sững người vì thấy con nói đúng. Tôi đã nhìn vào thiếu sót trước khi nhìn vào nỗ lực”, chị nói.
Khoảnh khắc ấy, theo chị, không chỉ thay đổi cách chị hỏi han, khen ngợi con, mà còn giúp chị nhìn lại vai trò làm cha mẹ - “nghề” không có giáo trình và cũng không có cơ hội sửa sai.
“Chúng ta cho mình quyền kỳ vọng nhiều hơn vào con mà quên mất con đã cố gắng thế nào để đạt được kết quả ấy”, chị nói.
Chị Ngọc Tú – phụ huynh một học sinh lớp 7C, trường THCS Pascal chia sẻ câu chuyện điểm số của con hôm 11/1. (Ảnh: Cắt từ clip nhà trường)
Vị phụ huynh bày tỏ trăn trở khi liên hệ đến trường hợp một số học sinh vì đạt kết quả thi cử không tốt và tâm lý tiêu cực dẫn đến những câu chuyện đau lòng. Có học sinh thường xuyên đạt thành tích cao nhưng chỉ vì một lần kết quả không tốt đã tự tạo áp lực quá mức cho bản thân.
Từ trải nghiệm cá nhân, chị Tú mở rộng sang áp lực thành tích trong giáo dục và lỗi kỳ vọng từ bố mẹ. Theo chị, những người thành công chưa chắc từng đứng đầu lớp, nên phụ huynh không nên quá quan trọng con đứng thứ mấy hay đạt bao nhiêu điểm. Điều quan trọng là kỹ năng sống và cảm xúc của các con.
Chị Tú cũng nhấn mạnh vai trò của việc làm bạn với con. “Đừng nghĩ con ít nói là không có vấn đề. Chúng chỉ nói với người biết lắng nghe”, phụ huynh này nói, cho rằng nếu không tạo được không gian an toàn để con chia sẻ, khoảng cách giữa cha mẹ và con cái sẽ ngày càng lớn.
Video ghi lại phần chia sẻ của chị Tú do trường THCS Pascal đăng tải thu hút gần 700.000 lượt xem sau hơn một ngày. Nhiều phụ huynh tại hội trường xúc động, nhiều phụ huynh theo dõi trên fanpage trường bình luận rằng họ từng phản ứng giống chị và coi câu chuyện này như lời nhắc "tỉnh thức" để điều chỉnh cách ứng xử với con.
Các bậc phụ huynh đối thoại cùng thầy cô và nhà trường. (Ảnh: Cắt từ clip nhà trường)
Qua câu chuyện của chị Tú và chia sẻ của các vị phụ huynh, ông Trương Văn Diện, Chủ tịch Hội đồng quản trị trường THCS Pascal đề xuất khái niệm “áp lực thông minh” - tạo động lực nhưng không biến áp lực thành gánh nặng. Theo ông, phụ huynh luôn đứng giữa hai nỗi lo: không tạo áp lực thì sợ con không cố gắng; tạo áp lực thì sợ con quá tải. “Vấn đề không phải có áp lực hay không, mà là liều lượng”, ông nói.
Dẫn câu chuyện năm ngoái, một trường đại học ở TP.HCM có hàng trăm kỹ sư công nghệ thông tin không tìm được nơi thực tập vì doanh nghiệp cắt giảm nhân sự và không có nguồn lực hướng dẫn, ông Diện cho rằng thế hệ trẻ hôm nay đối diện những thách thức khó khăn khác hẳn trước đây.
“Thời xưa học giỏi thi đỗ đạt ra trường ít lo thất nghiệp, nhưng bây giờ bằng cấp cao vẫn có thể không tìm được việc. Nếu trẻ không được rèn năng lực chịu áp lực, các em rất buông xuôi, 'nằm thẳng', và không làm gì nữa. Nhưng nếu chỉ ép buộc, rủi ro lại rất lớn”, ông phân tích.
Ông nhấn mạnh áp lực chỉ có ý nghĩa khi đặt trong môi trường yêu thương. “Nghiêm khắc vì yêu thương để con hiểu rằng mình được yêu thương. Khi đó, con mới chịu được thách thức”, ông nói. Môi trường học tập dân chủ, thân thiện, có bạn bè và người lớn sẵn sàng lắng nghe giúp học trò tăng khả năng chống chịu trước khó khăn.
Ông Trương Văn Diện, Chủ tịch Hội đồng quản trị trường THCS Pascal. (Ảnh: Cắt từ clip nhà trường)
Tiếng nói của học sinh cần được lắng nghe, trước hết trong gia đình. Con nói sai mà bố mẹ mắng, lần sau con sẽ không dám nói nữa. Điều quan trọng không chỉ là yêu cầu trẻ đạt kết quả, mà là giúp các em hiểu vì sao cần nỗ lực.
“Chúng ta càng nâng áp lực đúng mức, càng dễ có những 'viên kim cương', Chủ tịch Hội đồng quản trị trường THCS Pascal nói.
Với chị Ngọc Tú, điều đọng lại sau câu chuyện 0,25 điểm không phải là con số trên bài kiểm tra, mà là sự điều chỉnh trong cách làm cha mẹ. Phụ huynh này nhìn thấy “cái tôi” của người lớn trong hành trình nuôi dạy con.
“Bố mẹ rất dễ nhận ra lỗi của con, nhưng ít khi nhìn lại lỗi của mình. Khi bố mẹ dám nhận lỗi, con mới thực sự mở lòng”, chị chia sẻ.
