Hôm 18/1, các đại sứ EU đạt được sự đồng thuận rộng rãi về việc vừa thúc đẩy đối thoại, vừa sẵn sàng hành động cứng rắn. Trước đó một ngày, ông Trump tuyên bố sẽ bắt đầu áp dụng loạt thuế quan leo thang từ ngày 1/2 đối với Đan Mạch, Thụy Điển, Pháp, Đức, Hà Lan, Phần Lan, cùng Anh và Na Uy, cho đến khi Mỹ được phép mua Greenland. Động thái này bị nhiều nước EU lên án là hành vi “tống tiền”.
Các lãnh đạo EU sẽ thảo luận các lựa chọn tại hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp ở Brussels vào thứ Năm tới. Một phương án là tái kích hoạt gói thuế trị giá 93 tỷ euro (khoảng 107,7 tỷ USD) đối với hàng hóa Mỹ, vốn đang bị đình chỉ trong sáu tháng và có thể tự động có hiệu lực từ ngày 6/2. Phương án khác là sử dụng “Công cụ Chống Cưỡng ép” (Anti-Coercion Instrument – ACI), cho phép EU hạn chế tiếp cận đấu thầu công, đầu tư, dịch vụ tài chính hoặc thương mại dịch vụ – lĩnh vực Mỹ đang có thặng dư với EU, đặc biệt là dịch vụ số.
Theo một nguồn tin EU, gói thuế quan nhận được sự ủng hộ rộng rãi hơn như phản ứng ban đầu, trong khi việc kích hoạt ACI vẫn gây chia rẽ giữa các nước thành viên.
Hình ảnh từ máy bay không người lái cho thấy toàn cảnh Nuuk, Greenland. (Ảnh: Reuters)
Đối thoại song song với chuẩn bị đối phó
Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa cho biết các cuộc tham vấn cho thấy sự ủng hộ mạnh mẽ dành cho Đan Mạch và Greenland, cũng như quyết tâm bảo vệ EU trước mọi hình thức cưỡng ép. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen nhấn mạnh: “Châu Âu sẽ không bị tống tiền”.
Nỗ lực đối thoại của EU dự kiến sẽ là chủ đề chính tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, nơi ông Trump sẽ có bài phát biểu quan trọng vào ngày 21/1, lần đầu tiên sau sáu năm. “Tất cả các lựa chọn đều đang được cân nhắc: đối thoại tại Davos, sau đó các lãnh đạo EU sẽ nhóm họp”, một nhà ngoại giao EU cho biết.
Lời đe dọa áp thuế đã làm rung chuyển thị trường toàn cầu, khiến đồng euro và bảng Anh giảm giá so với USD. Đồng thời, căng thẳng này cũng phủ bóng đen lên các thỏa thuận thương mại mà Mỹ đã ký với Anh vào tháng 5 và với EU vào tháng 7 năm ngoái. Nghị viện châu Âu dự kiến sẽ tạm dừng tiến trình phê chuẩn thỏa thuận thương mại EU–Mỹ, khi lãnh đạo nhóm đảng lớn nhất tuyên bố việc thông qua “chưa thể diễn ra vào thời điểm hiện tại”.
