Trong cuộc trả lời phỏng vấn tạp chí Der Spiegel (Đức) công bố hôm 16/1 (giờ địa phương), ông Stoltenberg, người giữ cương vị Tổng Thư ký NATO giai đoạn 2014–2024, nhận định rằng các nước phương Tây cần tiếp tục đối thoại với Moscow về những vấn đề thiết yếu, trước hết là con đường hướng tới chấm dứt giao tranh ở Ukraine. Theo ông, bất chấp mức độ đối đầu hiện nay, đối thoại vẫn là một phần không thể thiếu trong quản trị khủng hoảng và duy trì ổn định chiến lược.
Điểm đáng chú ý trong phát biểu của ông Stoltenberg là quan điểm "Nga là một yếu tố địa–chính trị thường trực của châu Âu", vì vậy, phương Tây cần tiếp cận Nga như một nước láng giềng. Ông nhấn mạnh rằng ngay cả trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, phương Tây và Liên Xô vẫn duy trì các cơ chế đối thoại và kiểm soát vũ khí để hạn chế rủi ro tính toán sai lầm. Còn trong khi hiện nay, nhiều khuôn khổ từng đóng vai trò “van an toàn” đã suy yếu hoặc đổ vỡ, khiến nguy cơ leo thang vượt kiểm soát tăng lên.
Cựu Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Jens Stoltenberg. Ảnh: Georgia Today
Theo cựu Tổng Thư ký NATO, một trọng tâm quan trọng của việc tái lập đối thoại là kiểm soát vũ khí, nhằm ngăn chặn chạy đua vũ trang mới và giảm nguy cơ xung đột lan rộng. Ông cho rằng đối thoại không đồng nghĩa nhượng bộ, mà là công cụ thực dụng để quản lý an ninh trong môi trường căng thẳng kéo dài.
Phát biểu của ông Stoltenberg xuất hiện trong bối cảnh tại châu Âu gần đây có nhiều ý kiến kêu gọi mở lại các kênh tiếp xúc với Nga nhằm tìm kiếm giải pháp dài hạn cho cuộc khủng hoảng Ukraine, trong khi NATO tiếp tục duy trì lập trường hỗ trợ Kiev. Giới quan sát nhận định, cách tiếp cận “răn đe đi đôi đối thoại” có thể là một hướng đi thực tế để hạn chế nguy cơ đối đầu trực tiếp Nga–NATO, đồng thời tạo nền tảng cho một cơ chế an ninh châu Âu ổn định hơn trong tương lai.
Cũng trong cuộc phỏng vấn, ông Stoltenberg không loại trừ khả năng Mỹ có thể rút khỏi NATO, cho rằng liên minh quân sự này cần chuẩn bị cho mọi kịch bản để duy trì quan hệ xuyên Đại Tây Dương. “Không có gì là bất biến, mọi thứ đều có thể thay đổi. Tôi không thể bảo đảm Mỹ sẽ tiếp tục ở lại NATO”, ông Stoltenberg lưu ý. Theo cựu Tổng Thư ký, NATO cần các biện pháp nhằm bảo vệ và duy trì liên minh xuyên Đại Tây Dương, dù Mỹ còn là một đồng minh tích cực trong NATO hay không.
Trong một diễn biến có liên quan, RT hôm 16/1 dẫn lời Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov nói rằng Moscow hoan nghênh sự chuyển biến tích cực trong các tuyên bố thừa nhận nhu cầu đối thoại với Nga từ các nhà lãnh đạo Tây Âu.
Ông Peskov nêu rõ, trong những ngày gần đây, một số lãnh đạo châu Âu, cụ thể là tại Pháp, Italia và Đức, đã lên tiếng ủng hộ quan điểm rằng muốn duy trì ổn định ở châu Âu thì cần đối thoại với Nga. Điều này có thể gây ngạc nhiên, nhưng các quan điểm được nêu trong những tuyên bố đó hoàn toàn phù hợp với cách nhìn của Moscow. "Nếu những tuyên bố đó thực sự phản ánh tầm nhìn chiến lược của châu Âu, thì đây là một bước chuyển biến tích cực trong lập trường của châu Âu", ông Peskov nhấn mạnh.
