Tết đầu tiên làm dâu ở phường Thiên Hương, TP Hải Phòng (huyện Thủy Nguyên cũ), chị Đặng Liễu (Ninh Bình) không khỏi ấn tượng trước mâm cỗ có nhiều món ăn hấp dẫn.
Trong đó, bún cuốn là món mà nàng dâu quê Ninh Bình yêu thích nhất vì ăn thanh mát, chống ngán hiệu quả sau những bữa tiệc tùng tràn ngập đồ ăn dịp đầu năm.
“Mình từng nhiều lần trải nghiệm các món gỏi cuốn và phở cuốn nhưng thấy bún cuốn Thủy Nguyên hợp khẩu vị hơn.
Ngoài cách cuốn độc đáo, món ăn này còn khiến mình bị thu hút bởi hương vị hòa quyện và phần nước chấm chua ngọt rất ngon”, chị Liễu chia sẻ.
Theo cảm nhận của nàng dâu trẻ, món bún cuốn được kết hợp hài hòa giữa các loại rau sống, rau thơm và món mặn như trứng rán, đậu rán, giò… nên mùi vị cân bằng, ăn thanh mát và không ngấy.
Nhờ đó, trong những bữa tiệc đầu năm mới ở địa phương, bún cuốn thường là món được chuẩn bị đầy đặn hơn và cũng “hết nhanh nhất” trong mâm cỗ.
“Sau vài lần thưởng thức, mình hoàn toàn bị chinh phục bởi món bún cuốn tươi ngon này. Nhờ mẹ chồng tỉ mỉ hướng dẫn cách làm mà vài năm nay, mình có thể tự tay chuẩn bị cả trăm cái để cả gia đình cùng ăn và chiêu đãi khách vào bữa tất niên hay tiệc tùng đầu năm mới”, nàng dâu 9X nói.
Theo tìm hiểu của PV, bún cuốn là món ăn được người dân ở làng nghề làm bún truyền thống Trịnh Xá (xã Thiên Hương, huyện Thủy Nguyên cũ) sáng tạo.
Tại đây, người ta còn gọi món này là cuốn bún tôm, cuốn hành hay cuốn Thủy Nguyên để dễ phân biệt với món cuốn ở các địa phương khác.
Chị Nguyễn Mai – chủ một cơ sở cung cấp dịch vụ cỗ cưới ở phường Thủy Nguyên cho biết, món bún cuốn hiện phổ biến rộng khắp trên địa bàn và lan tỏa tới nhiều địa phương lân cận.
Ngoài sử dụng trong gia đình, món ăn này còn được ưa chuộng trong các dịp giỗ chạp, cưới hỏi hay lễ Tết.
“Đầu năm, món bún cuốn càng đắt khách vì có công dụng giải ngán hiệu quả sau những bữa tiệc nhiều dầu mỡ. Mùa hè, món này cũng được yêu thích vì ăn thanh mát, giải nhiệt”, chị Mai kể.
Theo người phụ nữ này, một chiếc cuốn tuy đơn giản nhưng có tất cả 10 nguyên liệu khác nhau, gồm xà lách, rau mùi, rau răm, hành lá, thịt ba chỉ, trứng, đậu rán, tôm, giò lụa, bún.
Mỗi nguyên liệu đều có tiêu chuẩn riêng để lựa chọn, đảm bảo tươi ngon. Cụ thể, bún phải dùng loại bún răng bừa, sợi dài, thẳng mượt; hành lá phải tươi, to; tôm được lựa từ tôm rảo, kích thước đều nhau; xà lách chọn lá non vừa phải, không quá to hay bị dập nát…
Sau khi chuẩn bị xong các nguyên liệu, người ta tiến hành sơ chế như chao tôm (hoặc rang), rán đậu, trứng và luộc hành, rửa rau rồi tiếp đến là thái giò, trứng rán thành hình con chì (nhỏ và dài).
Chị Mai cho hay, khi cuốn, người địa phương không gói kín hết lá xà lách mà chừa lại một khoảng, để lộ được hết các nguyên liệu ra ngoài. Công đoạn cuốn cũng đòi hỏi người làm phải cuốn chặt tay để các nguyên liệu không bị lỏng và rơi ra, nhưng không được siết quá chặt làm đứt sợi hành lá.
Nút thắt giữa cuốn cũng cần giữ khéo léo, sao cho không quá lộ, giúp món ăn có vẻ ngoài hấp dẫn.
Ngoài nguyên liệu tươi sạch, nước chấm cũng là yếu tố chính quyết định chất lượng và hương vị cho món ăn.
Theo chị Mai, nước chấm món bún cuốn Thủy Nguyên ngon nhất khi pha từ mắm chắt, nêm nếm chút đường, nước cốt chanh và tỏi, ớt xay rồi thêm cà rốt, hành tây thái sợi hoặc đu đủ thái lát mỏng để tạo độ giòn.
Nước chấm phải đảm bảo hài hòa đủ vị chua cay mặn ngọt. Khi ăn, người ta gắp một chiếc cuốn, nhúng ngập bát nước chấm rồi thưởng thức, từ từ cảm nhận vị thanh mát của xà lách và bún, tiếp đến là vị béo ngậy của thịt, trứng và giò.
Nếu có dịp ghé phường Thủy Nguyên, TP Hải Phòng, du khách có thể dễ dàng tìm và thưởng thức món bún cuốn trứ danh ở các khu chợ lớn như chợ Trịnh Xá (phường Thiên Hương), chợ trung tâm thị trấn Núi Đèo cũ, chợ Xưa (phường An Lư cũ)…
