Đại biểu Nguyễn Văn Tạo - Bộ trưởng Bộ Lao động lâu năm nhất

ĐẠI BIỂU NAM BỘ CHÀO MỪNG QUỐC HỘI

Tại kỳ họp này, thay mặt người dân Nam bộ, ông Nguyễn Văn Tạo đọc lời chúc mừng. Bằng giọng văn khi hùng hồn sục sôi, khi tha thiết, tác giả đã phơi bày tội ác của thực dân Pháp đối với hơn 5 triệu người dân Nam bộ đang đổ máu bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ. Báo chí đương thời mô tả: Cụ Nguyễn Văn Tố - Trưởng ban Thường trực Quốc hội giới thiệu ông Nguyễn Văn Tạo đại biểu Rạch Giá. Vừa trông thấy ông Tạo, toàn thể đại biểu đã hoan hô vang dậy.

"Cảm động hơn nữa là khi thấy ông đi thất thểu, tập tễnh lên diễn đàn. Ông Tạo ngỏ lời chào mừng đại biểu toàn quốc. Ông rất lấy làm vinh dự là đại biểu Nam bộ đã tới được đây để thảo luận về Hiến pháp. Nhưng trong phút này, ông rất lấy làm băn khoăn, đau đớn nhớ tới những chiến sĩ đã chết một cách âm thầm như ông Thái Văn Lung; ông Huỳnh Tấn Phát cùng các nhà ái quốc VN hiện nay đang quằn quại rên siết trong Khám lớn ngoài Côn Đảo".

Ảnh: Tư liệu gia đình

Đại biểu Quốc hội vỗ tay rất lâu khi nghe ông Tạo bày tỏ: Lúc này tất cả những đại biểu Quốc hội miền Nam cùng với toàn thể đồng bào Nam bộ đang nỗ lực chiến đấu không sờn lòng trước khủng bố.

Về sự chiến đấu trong Nam bộ, ông Tạo vạch rõ rằng người Pháp chớ tưởng dùng máy bay, đại bác hòng khuất phục, chia rẽ dân VN. Một năm kháng chiến đã trả lời điều đó, chính cuộc chiến đấu này đã thức tỉnh những người đi lạc đường. Ông Tạo nói đến đây, trong hội trường tiếng vỗ tay vang lên rất lâu, tiếng hoan hô vang theo.

Cuối cùng, đại biểu Nguyễn Văn Tạo thay mặt nhân dân Nam bộ khẳng định tinh thần đoàn kết, sẵn sàng tin tưởng vào Chủ tịch Hồ Chí Minh vì một ngày mai "lá cờ đỏ sao vàng sẽ trở lại phấp phới toàn cõi Nam bộ".

"Khi ông Tạo ở diễn đàn bước xuống, Hồ Chủ tịch bắt tay ông, rồi Người ôm lấy ông. Người ta thấy nước mắt của Hồ Chủ tịch lăn trên gò má", báo Cứu quốc thuật lại.

Ảnh: Tư liệu gia đình

Nguyễn Văn Tạo sinh ngày 20.5.1908 trong một gia đình có truyền thống Hán học ở tỉnh Chợ Lớn. Ông sang Pháp học và được kết nạp vào Đảng Cộng sản Pháp. Tháng 8.1928, Nguyễn Văn Tạo được tham gia cùng phái đoàn Pháp sang Moscow dự Đại hội Quốc tế cộng sản lần thứ VI. Tại đại hội, ông được bầu bổ sung làm Ủy viên T.Ư Đảng Cộng sản Pháp. Vậy là sau Nguyễn Ái Quốc (một trong những người sáng lập Đảng Cộng sản Pháp), Nguyễn Văn Tạo là người VN đầu tiên và duy nhất trở thành Ủy viên T.Ư Đảng Cộng sản Pháp thời điểm đó.

Bị trục xuất về VN, ông tham gia viết báo và đấu tranh nghị trường. Trong cuộc tranh cử vào Hội đồng thành phố Sài Gòn năm 1933, ông đắc cử Ủy viên Hội đồng, tích cực dùng nghị trường đấu tranh cho quyền lợi của quần chúng lao động. Những năm sau đó, ông tham gia tổ chức phong trào Đông Dương Đại hội, ứng cử vào Hội đồng Quản hạt Nam kỳ. Thực dân Pháp kết tội ông phá rối trị an, bắt bỏ tù. Đến năm 1944, ông được thả nhưng vẫn phải chịu án biệt xứ 10 năm.

Ảnh: Tư liệu gia đình

Cách mạng Tháng Tám bùng nổ, ông là một trong những yếu nhân lãnh đạo cuộc khởi nghĩa ở Nam bộ. Khi Ủy ban Hành chính lâm thời Nam bộ được thành lập, ông giữ chức Ủy trưởng Nội vụ (phụ trách tổ chức, an ninh).

NGHIỆP BÁO VẬN VÀO THÂN

Thập niên 1930, Nguyễn Văn Tạo là một nhà báo danh tiếng không chỉ ở Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định mà khắp lục tỉnh Nam kỳ. Hồi đó, Nguyễn Văn Tạo gặp Nguyễn An Ninh, vốn là thần tượng của mình từ tấm bé, hai ông mau chóng thân thiết và cùng bàn bạc, nhất trí viết bài cho báo Trung lập. Khi tờ Trung lập bị đóng cửa, Nguyễn Văn Tạo chuyển sang làm cho tờ báo tiếng Pháp La Lutte (Tranh đấu - số 1 ra ngày 24.4.1933).

Theo thống kê chưa đầy đủ của bà Thu Thủy, con gái nhà báo Nguyễn Văn Tạo, sau gần 1 năm làm cho Trung lập (từ 1.7.1932 - 30.5.1933), ông Tạo đã viết được hơn 160 bài báo. Trung lập là một trong những tờ báo đầu tiên được sử dụng trong cuộc đấu tranh nghị trường. Trên báo này, trong hai tháng 4 và 5.1932, nhà báo Nguyễn Văn Tạo đã viết hàng loạt bài có tính chất vận động tranh cử vào Hội đồng thành phố như Tuyển cử Hội đồng thành phố - cứu giúp thất nghiệp, Tuyển cử Hội đồng thành phố - Nói chuyện pháp luật…(còn tiếp)