Thiên hà Milky Way (Ngân Hà), mà chúng ta vẫn quen gọi là "dải Ngân Hà" vì hình dạng như một dải sáng vắt ngang bầu trời, thực ra là một "thiên hà xoắn ốc có thanh" điển hình.
Đó là dạng thiên hà "cao cấp" của vũ trụ, đã tiến hóa đủ để đạt được cấu trúc thuận lợi nhất cho sự hình thành sao và các hệ hành tinh phức tạp như hệ Mặt Trời của chúng ta.
Nhưng vũ trụ của chúng ta có lẽ đã phát triển rất nhanh vào thời kỳ đầu. Vì một vật thể "xuyên không" hàng tỉ năm vừa chứng minh rằng loại thiên hà này đã ra đời từ rất sớm.
Thiên hà Milky Way trong bức ảnh đồ họa của NASA và thiên hà COSMOS-74706 vừa được các kính viễn vọng chụp lại - Ảnh: NASA/Daniel Ivanov
Một nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà vật lý thiên văn Daniel Ivanov từ Đại học Pittsburgh (Mỹ) đã phân tích một loạt dữ liệu từ Kính viễn vọng không gian James Webb, Đài thiên văn W. M. Keck... và các công cụ mạnh mẽ khác để tìm ra một bản sao cổ đại hơn rất nhiều của Ngân Hà.
Theo Live Science, "Ngân Hà thứ 2" này được đặt tên là COSMOS-74706, tồn tại từ 11,5 tỉ năm trước, khi vũ trụ mới chỉ hơn 2 tỉ tuổi.
Hình ảnh mà các nhà khoa học ghi lại là hình ảnh "vượt thời gian" nguyên vẹn từ quá khứ. Điều này là do ánh sáng tạo nên hình ảnh của các vật thể cách chúng ta hàng tỉ năm ánh sáng cũng mất hàng tỉ năm mới chạm đến kính viễn vọng.
Vì vậy, nhìn thật xa qua các công cụ mạnh mẽ như James Webb cũng là nhìn vào những gì đã diễn ra trong quá khứ hàng tỉ năm trước.
Trước đây, các nhà khoa học từng tìm thấy các "ứng cử viên" thiên hà xoắn ốc có thanh có thể còn cổ xưa hơn, nhưng tất cả đều là những bằng chứng chưa rõ ràng.
Vì vậy, thiên hà vừa được xác định là dấu mốc quan trọng giúp chúng ta hình dung và viết lại chuẩn xác hơn lịch sử vũ trụ.
“Về nguyên tắc, tôi nghĩ rằng đây không phải là kỷ nguyên mà bạn mong đợi tìm thấy nhiều vật thể như vậy. Nó giúp giới hạn thời gian hình thành thanh chắn. Và nó thực sự rất thú vị" - nhà nghiên cứu Ivanov nói.
