Nhắc đến giáo dục đại học, nhiều người vẫn quen miệng gọi chung tất cả là "đại học". Tuy nhiên trên thực tế, "đại học" và "trường đại học" là hai khái niệm hoàn toàn khác nhau trong hệ thống giáo dục Việt Nam. Cụ thể hơn, đại học là một tổ hợp giáo dục lớn, thường quản lý nhiều trường thành viên, viện, khoa, có quyền tự chủ cao, đào tạo đa lĩnh vực và tham gia mạnh vào nghiên cứu khoa học. Trong khi đó, trường đại học là một đơn vị đào tạo độc lập, dù có thể rất nổi tiếng nhưng không phải là một "hệ thống đại học".
Tính đến năm 2026, sau một loạt quyết định tổ chức lại và nâng cấp mô hình, Việt Nam hiện có 13 đơn vị mang tên "Đại học", trong đó Đại học Trà Vinh là cái tên mới nhất vừa được chuyển đổi. Danh sách này không dài, nhưng mỗi cái tên đều đại diện cho một hệ thống đào tạo quy mô lớn, đa ngành, đa lĩnh vực.
Danh sách 13 Đại học ở Việt Nam mới nhất năm 2026
1. Đại học Quốc gia Hà Nội - Hà Nội
2. Đại học Bách khoa Hà Nội - Hà Nội
3. Đại học Kinh tế Quốc dân - Hà Nội
4. Đại học Công nghiệp Hà Nội - Hà Nội
5. Đại học Phenikaa - Hà Nội
6. Đại học Quốc gia TP.HCM - TP.HCM
7. Đại học Kinh tế TP.HCM - TP.HCM
8. Đại học Đà Nẵng - Đà Nẵng
9. Đại học Duy Tân - Đà Nẵng
10. Đại học Huế - Huế
11. Đại học Cần Thơ - Cần Thơ
12. Đại học Thái Nguyên - Thái Nguyên
13. Đại học Trà Vinh - Trà Vinh (mới nhất)
Đại học Trà Vinh là cái tên mới nhất trong danh sách các đại học ở Việt Nam. Ảnh: Facebook nhà trường
Điểm mới đáng chú ý nhất trong danh sách năm 2026 là Đại học Trà Vinh. Trước đây, đơn vị này hoạt động dưới mô hình trường Đại học Trà Vinh. Sau quá trình tái cấu trúc, mở rộng quy mô đào tạo và đáp ứng các tiêu chí theo quy định, trường đã được chuyển đổi sang mô hình đại học, trở thành thành viên mới nhất trong nhóm 13 đại học của Việt Nam.
Việc "lên Đại học" không chỉ là đổi tên, mà đồng nghĩa với việc mở rộng hệ thống các trường/khoa/viện thành viên; đào tạo đa ngành, đa bậc cũng như vai trò lớn hơn trong nghiên cứu, chuyển giao tri thức và phát triển vùng...
Cả nước hiện có hàng trăm trường đại học, nhưng chỉ 13 đơn vị đạt mô hình Đại học. Lý do là vì điều kiện để trở thành "đại học" khắt khe hơn rất nhiều, từ quy mô, đội ngũ, cơ cấu tổ chức đến năng lực nghiên cứu. Không phải trường nào cũng cần hoặc phù hợp để phát triển theo mô hình hệ thống đại học. Chính vì vậy, việc một cơ sở giáo dục được nâng cấp thành "đại học" thường là một dấu mốc lớn, phản ánh chiến lược dài hạn chứ không chỉ là thay đổi danh xưng.
