Nhiều cha mẹ nghĩ rằng dọn nhà là lau chùi, sắp xếp lại đồ đạc, bỏ bớt những thứ cũ kỹ không còn dùng đến. Nhưng trên thực tế, thứ ảnh hưởng lâu dài nhất đến con cái lại không nằm ở những món đồ nhìn thấy được, mà nằm ở "không khí" và cách vận hành bên trong gia đình. Có những thứ tồn tại âm thầm, không mùi không vị, nhưng tích tụ theo năm tháng và dần trở thành rào cản lớn nhất trên con đường trưởng thành của trẻ.
1. Thói quen đổ lỗi và né tránh trách nhiệm
Trong không ít gia đình, mỗi khi xảy ra vấn đề, người lớn thường vô thức tìm nguyên nhân từ hoàn cảnh, từ người khác, hoặc thậm chí từ chính con cái. Trẻ lớn lên trong môi trường như vậy rất dễ học được một điều nguy hiểm rằng sai thì không cần nhận, chỉ cần tìm lý do. Lâu dần, các em thiếu khả năng đối diện lỗi sai, không biết sửa mình, cũng không dám chịu trách nhiệm cho quyết định của bản thân. Khi bước ra xã hội, điều này khiến trẻ dễ rơi vào cảm giác bế tắc, vấp ngã liên tục mà không hiểu vì sao mình không thể tiến xa hơn.
2. Giao tiếp tiêu cực và những lời nói gây tổn thương mỗi ngày
Cãi vã, mỉa mai, so sánh hay chì chiết đôi khi chỉ được người lớn xem là chuyện nhỏ trong gia đình, nhưng trẻ em lại là người chứng kiến và ghi nhớ tất cả. Một ngôi nhà đầy tiếng trách móc và áp lực vô hình sẽ khiến trẻ dần khép mình, mất tự tin hoặc hình thành lối giao tiếp phòng thủ, dễ nóng nảy. Khi không học được cách nói chuyện tử tế và giải quyết mâu thuẫn lành mạnh ngay từ gia đình, trẻ rất khó xây dựng các mối quan hệ ổn định và tích cực trong tương lai.
Ảnh minh họa
3. Buông lỏng giám sát nhưng lại đặt kỳ vọng quá mức
Nhiều cha mẹ để con tự do trong sinh hoạt hằng ngày, ít quan tâm đến hành vi và ranh giới an toàn, nhưng khi xảy ra hậu quả thì lại mong con "tự hiểu", "tự khôn". Trẻ em vốn thiếu kinh nghiệm và khả năng đánh giá rủi ro, nếu không được hướng dẫn và giám sát phù hợp, những trò nghịch dại có thể vượt xa suy nghĩ của người lớn. Khi đó, không chỉ trẻ phải trả giá, mà cả gia đình cũng phải đối mặt với những tổn thất khó có thể bù đắp.
Dọn nhà, suy cho cùng, không chỉ là dọn sạch sàn hay vứt bỏ đồ cũ, mà là dọn lại cách sống, cách nói chuyện và cách dạy con mỗi ngày. Một môi trường gia đình lành mạnh, nơi trẻ được học cách chịu trách nhiệm, biết xin lỗi khi làm sai và hiểu rõ giới hạn của mình, chính là nền tảng quan trọng nhất để các em không lạc lối khi bước ra đời.
