Theo dữ liệu theo dõi tàu trong 4 tuần tính đến ngày 11/1, Nga xuất khẩu trung bình 3,42 triệu thùng dầu mỗi ngày, giảm khoảng 450.000 thùng/ngày so với thời điểm cao nhất trước Giáng sinh. Dù vậy, con số này vẫn cao hơn mức trung bình của cả năm 2024.
Giá dầu Nga đã sụt giảm liên tục 15 tuần liên tiếp, trong khi giá trị các lô hàng xuất khẩu trượt xuống mức thấp nhất kể từ khi xung đột Ukraina nổ ra năm 2022. Nguyên nhân không chỉ đến từ sự điều chỉnh của thị trường dầu mỏ toàn cầu, mà còn do tình trạng ùn ứ hàng hóa trên biển ngày càng trầm trọng.
Nhiều tàu chở dầu Urals, loại dầu chủ lực của Nga, đang neo đậu ngoài khơi Oman và vùng Biển Ả Rập, trong khi không ít tàu khác phải chờ hàng tuần gần Trung Quốc để có thể cập cảng dỡ hàng. Tất cả những yếu tố này khiến lượng dầu Nga đang lênh đênh trên biển tăng lên mức cao kỷ lục.
Thị trường Ấn Độ, từng là điểm đến chính của dầu Nga trong giai đoạn đầu bị cấm vận, đang bị thu hẹp do các nhà máy lọc dầu nước này hạn chế mua từ các công ty Nga như Gazprom Neft hay Lukoil, vốn nằm trong danh sách trừng phạt.
Trong khi đó, Syria, điểm đến thứ yếu, cũng không còn là lựa chọn sau sự sụp đổ của chính quyền Tổng thống Bashar al-Assad. Kết quả là gần như toàn bộ các chuyến hàng xuất phát từ cảng Murmansk ở Bắc Cực đều phải chuyển hướng sang Trung Quốc, bất chấp chi phí vận chuyển cao hơn.
Tình hình này gây sức ép lớn lên nền kinh tế Nga. Việc dầu bị kẹt trên biển đồng nghĩa với dòng tiền từ xuất khẩu chậm lại, ảnh hưởng trực tiếp tới ngân sách quốc gia. Trong tháng 12/2025, sản lượng dầu của Nga giảm gần 250.000 thùng/ngày so với hạn ngạch OPEC+, đánh dấu mức sụt giảm mạnh nhất trong vòng 18 tháng.
Cùng lúc đó, Mỹ đang gia tăng nỗ lực chặn đứng dòng chảy dầu bị trừng phạt. Dù chưa trực tiếp áp dụng lên các tàu chở dầu Nga, Washington đã tịch thu ít nhất 5 tàu liên quan đến dầu Venezuela và thúc đẩy dự luật cho phép trừng phạt các quốc gia mua dầu Nga với giá thấp. Đội tàu chở dầu ngầm vẫn tiếp tục hoạt động, nhưng cũng đang phải đối mặt với sự kiểm soát ngày càng gắt gao.
Không chỉ vậy, tình hình an ninh hàng hải cũng trở nên đáng lo ngại. Tuần trước, một tàu chở dầu mang cờ Palau đã bị tấn công bằng máy bay không người lái tại khu vực Biển Đen, gần bờ biển Thổ Nhĩ Kỳ. Các vụ tấn công gần đây xảy ra gần khu vực xuất khẩu chiến lược CPC ở Novorossiysk, càng làm gián đoạn thêm chuỗi cung ứng năng lượng từ Nga.
Trong bối cảnh đó, Trung Quốc đã nổi lên là thị trường khí đốt và dầu mỏ quan trọng nhất của Nga, thay thế vai trò trước đây của EU. Tuy nhiên, việc phụ thuộc ngày càng lớn vào một thị trường duy nhất cũng khiến Nga dễ tổn thương hơn nếu Bắc Kinh thay đổi chính sách nhập khẩu trong tương lai.
