Chiến lược mua vàng dài hạn
Giá vàng thế giới tiếp tục neo ở mức cao kỷ lục lịch sử, vượt 4.500 USD/ounce vào cuối tháng 12/2025. Tâm lý trú ẩn tiếp tục gia tăng trong bối cảnh chính sách tiền tệ và rủi ro địa chính trị chưa rõ ràng.
Đà tăng giá vàng được thúc đẩy bởi việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đã cắt giảm lãi suất trong năm 2025 và kỳ vọng các lần hạ tiếp theo, khiến dòng tiền tìm đến tài sản trú ẩn. Cùng với đó là nhu cầu mua vàng từ các ngân hàng trung ương, trong đó nổi bật nhất là Trung Quốc.
Tuy nhiên, trong bài toán dài hạn, giá vàng cao lại là “món lãi kép” mà Bắc Kinh sẵn sàng trả để củng cố dự trữ một cách chiến lược. Đằng sau các con số mua ròng là bức tranh tài chính rộng hơn nhiều, liên quan tới việc giảm phụ thuộc vào đồng USD và tái cân đối vị thế dự trữ ngoại hối quốc gia.
Không giống với các động thái đầu cơ ngắn hạn hay phản ứng trước các cú sốc thị trường, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) đã công bố mua vàng liên tiếp nhiều tháng liền, một chiến lược kéo dài gần như không ngừng từ cuối năm 2024 đến nay.
PBoC đã mua vàng tháng thứ 11 liên tiếp tính tới cuối tháng 9/2025, đưa lượng dự trữ chính thức lên khoảng 74,06 triệu ounce (tương đương khoảng 2.303 tấn theo tính toán quy đổi), theo Tradingview.
Số liệu từ Hội đồng Vàng thế giới (WGC) cho thấy, tổng lượng vàng chính thức trong kho dự trữ của Trung Quốc tăng đều và hiện chiếm khoảng 6,5-7,7% tổng dự trữ ngoại hối, mức tăng đáng kể so với những năm trước.
Việc mua vàng liên tục trong suốt gần một năm là dấu hiệu rõ rệt về chiến lược dài hạn của Bắc Kinh chứ không chỉ là phản ứng nhất thời trước biến động thị trường.
Đa dạng hóa dự trữ, giảm phụ thuộc vào USD
Một động lực quan trọng phía sau chiến lược vàng của Trung Quốc là giảm phụ thuộc vào đồng USD và tài sản định danh USD như trái phiếu Kho bạc Mỹ.
Trong nhiều thập kỷ, các kho bạc trung ương trên thế giới nắm giữ phần lớn dự trữ ngoại hối dưới dạng trái phiếu chính phủ Mỹ. Tuy nhiên, sau các biện pháp trừng phạt tài chính và việc đóng băng tài sản của Nga vào năm 2022, nhiều quốc gia gồm cả Trung Quốc đã suy tính lại rủi ro của việc “dồn trứng” quá nhiều vào "giỏ USD".
Theo phân tích của các chuyên gia, việc tăng vàng không chỉ đơn thuần là tìm tài sản trú ẩn mà còn là chiến lược đa dạng hóa quốc gia, nhằm giảm rủi ro mất giá do biến động tiền tệ hoặc những thay đổi trong chính sách của nền kinh tế chi phối đồng USD.
Điều này lý giải vì sao Trung Quốc tiếp tục mua vàng ngay cả khi giá kim loại quý này đã ở mức cao nhất lịch sử.
Công cụ chính trị tài chính mới
Chiến lược tích trữ vàng của Trung Quốc không phải diễn ra trong bối cảnh riêng lẻ của một quốc gia.
Nó trùng với xu hướng các ngân hàng trung ương toàn cầu tăng dự trữ kim loại quý, coi đây là “bảo hiểm cuối cùng” trước những rủi ro từ căng thẳng thương mại, địa chính trị và biến động tiền tệ.
Trong khi Mỹ vẫn là quốc gia nắm giữ vàng nhiều nhất thế giới với hơn 8.000 tấn, con số chính thức của Trung Quốc (khoảng 2.300 tấn) vẫn rất ấn tượng, đặc biệt khi xem xét tỷ lệ vàng trong cơ cấu dự trữ ngoại hối của nước này thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu. Điều này cho thấy còn nhiều dư địa để Bắc Kinh tiếp tục mở rộng dự trữ vàng nếu cần.
Một số nhà phân tích còn chỉ ra rằng, ngoài vai trò tài sản dự trữ, vàng còn có thể hỗ trợ vai trò quốc tế hóa đồng Nhân dân tệ, khi các thỏa thuận thanh toán quốc tế và các hiệp ước tài chính song phương với đối tác nước ngoài ngày càng trở nên quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh giữa các hệ thống thanh toán và tài chính, theo China Daily.
Dù vậy, chiến lược vàng của Trung Quốc cũng đối mặt với nhiều câu hỏi lớn.
Thứ nhất, đây vẫn là khoảng cách lớn so với mức dự trữ vàng của các cường quốc phương Tây, nơi vàng từng là trụ cột dự trữ quốc gia trong nhiều thập kỷ.
Thứ hai, việc giá kim loại quý tiếp tục neo ở mức cao nhất mọi thời đại dường như phản ánh sự mất cân bằng trong cung - cầu mà chính các nước đang tạo ra chính là một phần nguyên nhân.
Các nhà phân tích cảnh báo rằng, nếu Trung Quốc cùng với các nước mới nổi khác tiếp tục tăng dự trữ vàng nhanh hơn nữa, thị trường có thể chứng kiến đợt “cháy hàng” vật chất khi nguồn cung khai thác thực tế hẹp hơn kỳ vọng. Điều này có thể đẩy giá vàng tiến gần tới các mốc hoàn toàn mới trong thập kỷ tới.
Chiến lược tích trữ vàng dài hạn của Trung Quốc không chỉ là một động thái tài chính thông thường. Nó là tín hiệu về cách một cường quốc kinh tế lớn nhất nhì thế giới định hình lại danh mục tài sản dự trữ quốc gia, đối phó với bất định toàn cầu và giảm phụ thuộc vào đồng USD.
Đối với giới hoạch định chính sách, nhà đầu tư và cả người dân bình thường, những diễn biến này không chỉ là “giá vàng cao” mà là biểu hiện sâu rộng của một kỷ nguyên tài chính mới, khi vàng không chỉ là tài sản trú ẩn truyền thống mà còn trở thành công cụ chiến lược trong một thế giới tài chính đầy biến động.
