Vào các dịp lễ, Tết hoặc kỳ nghỉ kéo dài, số ca nhập viện liên quan đến rượu bia thường có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu là do người dân có nhiều thời gian gặp gỡ bạn bè, người thân, từ đó việc uống rượu bia diễn ra thường xuyên hơn ngày thường. Tại các khoa lâm sàng, đặc biệt là khoa Tiêu hóa, bác sĩ thường ghi nhận số ca bệnh tăng rõ rệt trong những giai đoạn này.
BS CKII Mã Phước Nguyên, Phó khoa Nội tiêu hoá, Bệnh viện Chợ Rẫy (TP.HCM) cho biết, hai nhóm bệnh lý hay gặp nhất liên quan đến rượu bia trong dịp Tết là viêm tụy cấp và các rối loạn tiêu hóa nặng.
Viêm tụy cấp là bệnh lý thường xuyên được tiếp nhận, trong đó rượu bia là một trong ba nguyên nhân chính, bên cạnh sỏi mật và rối loạn chuyển hóa mỡ máu.
“Ngộ độc rượu có thể xuất phát từ nhiều yếu tố khác nhau. Ngoài việc uống quá nhiều trong thời gian ngắn, nguy cơ còn đến từ nguồn gốc rượu không rõ ràng, rượu tự nấu, rượu mua ở nơi không uy tín hoặc các loại rượu ngâm thảo dược, động vật, nội tạng không được kiểm soát. Những loại rượu này có thể chứa các chất độc hại, thậm chí là cồn công nghiệp, gây tổn thương nghiêm trọng cho cơ thể”, BS Nguyên nói.
Lạm dụng rượu, bia có thể dẫn tới những hậu quả nghiêm trọng.
Các triệu chứng thường gặp của ngộ độc rượu bao gồm đau đầu, chóng mặt, buồn nôn, nôn ói, mờ mắt, khó thở. Trường hợp nặng có thể xuất hiện co giật, hôn mê. Nếu không được đưa đến cơ sở y tế kịp thời, ngộ độc rượu có thể gây tổn thương nhiều cơ quan như não, gan, thận, thậm chí dẫn đến tử vong.
Bác sĩ khuyến cáo gì?
ThS.BS CKI Lê Thuận Linh - Khoa Dinh dưỡng, Bệnh viện Đa khoa Thủ Đức cho biết, nhiều người truyền tai nhau rằng uống một cốc nước chanh sau khi uống rượu sẽ giúp “giải rượu”, tỉnh táo nhanh hơn. Tuy nhiên, đây lại là một thói quen tiềm ẩn nhiều rủi ro cho hệ tiêu hóa nếu áp dụng không đúng cách.
"Về mặt y khoa, rượu bia chứa ethanol - một chất kích thích mạnh lên niêm mạc dạ dày. Khi vào cơ thể, ethanol thúc đẩy tăng tiết acid và pepsin làm suy yếu hàng rào chất nhầy bảo vệ niêm mạc dạ dày. Chính cơ chế này khiến dạ dày dễ bị kích ứng, viêm loét hoặc đau rát vùng thượng vị sau khi uống rượu", BS Linh cảnh báo.
Thay vì phụ thuộc vào “cốc nước chanh”, bác sĩ khuyến nghị nên áp dụng những nguyên tắc an toàn hơn để cơ thể phục hồi sau khi uống rượu.
Nguyên tắc đầu tiên là “pha loãng”.
Rượu bia có tác dụng lợi tiểu, làm tăng bài niệu, gây mất nước - một trong những nguyên nhân chính dẫn đến đau đầu, mệt mỏi sau uống rượu. Việc uống đủ nước lọc giúp bù lại lượng nước đã mất, đồng thời hỗ trợ cơ thể đào thải cồn qua đường nước tiểu.
Nguyên tắc thứ hai là “trung hòa”.
Thay vì nạp thêm acid, người uống rượu nên sử dụng các món ăn lỏng, ấm và có chứa tinh bột như cháo đậu xanh, cháo thịt băm, súp. Rượu bia có thể làm hạ đường huyết, trong khi tinh bột giúp ổn định đường huyết, giảm cảm giác cồn cào, khó chịu ở dạ dày và tạo điều kiện cho niêm mạc tiêu hóa được “nghỉ ngơi”.
Cuối cùng là nguyên tắc “bù khoáng”.
Do tác dụng lợi tiểu của rượu, cơ thể không chỉ mất nước mà còn mất các chất điện giải quan trọng như natri, kali. Nước dừa tươi được xem là nguồn bù khoáng tự nhiên phù hợp, giúp hỗ trợ cải thiện tình trạng thiếu điện giải, góp phần làm cơ thể hồi phục nhẹ nhàng hơn sau những cuộc vui ngày Tết.
Bác sĩ cũng khuyến cáo, người dân nên lựa chọn rượu bia có nguồn gốc rõ ràng, nhãn mác đầy đủ, tránh sử dụng rượu trôi nổi, rượu ngâm thảo dược, động vật hoặc các loại rượu không rõ thành phần.
Khi uống rượu, không nên pha trộn nhiều loại rượu bia với nhau và cần chú ý đến nồng độ cồn. Trước khi uống rượu, nên ăn no, ưu tiên các thực phẩm giàu đạm và chất béo nhằm làm chậm quá trình hấp thu cồn, giảm tác động lên dạ dày. Trong quá trình uống, nên uống xen kẽ nước lọc để giúp pha loãng nồng độ cồn và hạn chế mất nước.
Khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như đau đầu, buồn nôn, chóng mặt, đau bụng hoặc khó thở sau khi uống rượu, người dân không nên tự xử trí tại nhà mà cần đến cơ sở y tế sớm để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời.
