Giải thưởng Tác giả trẻ 2025 bị thu hồi: Thông điệp về liêm chính trong sáng tác

Từ một giải thưởng uy tín được trao cho người trẻ với nhiều kỳ vọng, câu chuyện văn học bỗng thu hút sự chú ý của dư luận khi quyết định thu hồi được công bố. Sự việc không chỉ liên quan đến một tác giả, mà còn đặt ra những câu hỏi về chuẩn mực nghề nghiệp và trách nhiệm của người làm sáng tác trước công chúng.

Giải thưởng Tác giả trẻ 2025: Lâu Văn Mua bị thu hồi

Ngày 19.1, Hội Nhà văn Việt Nam công bố Giải thưởng văn học thường niên năm 2025 trên website chính thức www.vanvn.vn - cơ quan ngôn luận của Hội nhà văn Việt Nam. Trong danh sách này, nhà thơ Lâu Văn Mua (sinh năm 1992, Thanh Hóa) được trao giải thưởng Tác giả trẻ với tập thơ Nhặt xác em chất chồng bảo tàng. Tuy nhiên, chỉ một ngày sau, tác phẩm này vấp phải những phản ánh liên quan đến dấu hiệu vi phạm quy chế giải thưởng.

Cụ thể, các ý kiến phản ánh chỉ ra sự tương đồng giữa bài thơ Khi những ký ức khóc của Lâu Văn Mua (đăng trên vanvn.vn năm 2021) với bài When Memories Cry! của nhà thơ Jyoti Joseph (Ấn Độ), công bố từ năm 2009 trên trang PoemHunter. Ngoài ra, bài Quá khứ của tác giả cũng được cho là có nội dung tương đồng với bài The Past của Ananya Sarkar. Các tác phẩm này đều được giới thiệu là sáng tác cá nhân, không đề cập nguồn gốc khác.

Theo thông tin từ Hội Nhà văn Việt Nam, ngay sau khi tiếp nhận các ý kiến phản ánh từ giới chuyên môn và bạn đọc, đại diện Ban giám khảo giải thưởng Tác giả trẻ 2025 đã làm việc với tác giả Lâu Văn Mua. Bằng tinh thần cầu thị, cây bút trẻ Lâu Văn Mua đã thừa nhận sai sót, đồng thời làm đơn xin rút khỏi giải thưởng và nhận hoàn toàn trách nhiệm về mình, xem đây là bài học sâu sắc trên con đường sáng tạo văn chương.

Nhanh chóng, chiều 20.1, Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam đã họp trực tuyến, xem xét các chứng cứ cùng đơn của tác giả Lâu Văn Mua và thống nhất thu hồi quyết định trao giải thưởng Tác giả trẻ cho tập thơ Nhặt xác em chất chồng bảo tàng (Quyết định số 10/QĐ-HNV ngày 8.1.2026) với lý do vi phạm quy chế giải thưởng.

Đạo đức nhà văn trẻ: ranh giới của sáng tạo và liêm chính

Từ vụ việc trên, câu chuyện không dừng lại ở chuyện thu hồi một giải thưởng, mà mở rộng sang vấn đề đạo đức nghề nghiệp của người làm sáng tác, đặc biệt là với các tác giả trẻ. Trong sáng tác văn học, tính trung thực không chỉ là yêu cầu đạo đức mà còn là nền tảng để xác lập giá trị của tác phẩm.

ẢNH: VANVN.VN

Theo nhà thơ Hữu Việt, Ủy Viên Ban chấp hành Hội Nhà văn Việt Nam, Trưởng ban Nhà văn trẻ, trong bối cảnh hiện nay, việc ngăn chặn hoàn toàn các hành vi vi phạm trong sáng tác là không khả thi; điều quan trọng là các nhà văn trẻ cần ý thức rõ trách nhiệm nghề nghiệp, tuân thủ nghiêm quy chế và giữ gìn liêm chính trong quá trình sáng tạo. Không gian mạng mở rộng, nguồn tư liệu phong phú, cùng sự hỗ trợ của các công cụ công nghệ hiện đại vừa tạo điều kiện nâng cao năng lực sáng tạo, vừa tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến sự dễ dãi, thậm chí gian dối nếu người viết thiếu bản lĩnh nghề nghiệp.

"Các giải thưởng văn học tồn tại chính là để thiết lập và bảo vệ chuẩn mực. Khi tham gia giải thưởng, tác giả có trách nhiệm tuân thủ nghiêm túc quy chế. Nếu vi phạm, việc xử lý là tất yếu, minh bạch và sòng phẳng. Mỗi trường hợp bị thu hồi giải thưởng, vì thế, không chỉ là hệ quả cá nhân mà còn là lời nhắc nhở đối với cộng đồng sáng tác", nhà thơ cho biết.

Ở chiều ngược lại, Trưởng ban Nhà văn trẻ, Hội Nhà văn Việt Nam cũng cho rằng với các tác giả trẻ, sai lầm - nếu được nhìn nhận thẳng thắn vẫn có thể trở thành bài học để trưởng thành. Văn học luôn cần những tiếng nói mới, nhưng sự tôn vinh chỉ dành cho những sáng tạo chân chính, được hình thành từ lao động nghệ thuật nghiêm túc và liêm chính.

Theo dòng thời sự, nhiều ý kiến độc giả đánh giá việc thu hồi giải thưởng Tác giả trẻ 2025 trong tinh thần cầu thị, nhanh chóng không chỉ khép lại một vụ việc, mà còn khẳng định một nguyên tắc bất biến: trong văn chương, tài năng phải song hành cùng đạo đức. Chỉ khi giữ vững liêm chính sáng tác, đời sống văn học mới có thể phát triển bền vững và đáng tin cậy.