Vừa qua, Trường ĐH Y Dược TPHCM đã sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy định tuyển sinh sau đại học. Trong kỳ thi bác sĩ nội trú, thí sinh ngoài việc tham gia kỳ thi trắc nghiệm còn phải vượt qua vòng đánh giá năng lực thông qua phỏng vấn. VietNamNet đã có cuộc trao đổi với Giáo sư Trần Diệp Tuấn, Bí thư Đảng ủy Trường ĐH Y Dược TPHCM về cải tiến này:
Phỏng vấn để chọn đúng người
- Vì sao Trường ĐH Y Dược TPHCM cải tiến phương thức tuyển sinh sau đại học, đặc biệt là đối với bác sĩ nội trú, thưa ông?
Đào tạo bác sĩ nội trú ở nước ta là quá trình đào tạo những tinh hoa của ngành y, những người sẽ là lực lượng chủ chốt trong hệ thống y tế tương lai. Vì vậy, việc học tập và rèn luyện của họ vốn đã rất khó, rất áp lực, nên những yêu cầu tuyển chọn càng phải chuẩn xác và phù hợp. Đây chính là lý do chúng tôi thực hiện những thay đổi trong phương thức tuyển sinh, với mục tiêu tuyển chọn được người vừa có năng lực, vừa có tố chất để theo đuổi chuyên ngành mà họ chọn; đồng thời tạo cơ hội để các em phát triển nghề nghiệp bền vững sau này.
Ở nhiều nước trên thế giới, từ lâu, việc tuyển sinh bác sĩ nội trú đã áp dụng hình thức phỏng vấn - không chỉ đơn thuần là kiểm tra kiến thức mà quan trọng là giúp hội đồng tuyển sinh đánh giá thí sinh có thực sự phù hợp với chuyên ngành mà mình đăng ký hay không. Ví dụ, một người có khả năng và tố chất phù hợp với ngoại khoa nhưng lại chọn nội khoa, hoặc ngược lại, thì có thể sẽ không phát huy được hết tiềm năng. Thông qua phỏng vấn, chúng ta có thể nhận diện rõ hơn mức độ phù hợp của từng ứng viên với từng chuyên ngành, từ đó đưa ra tư vấn chính xác và định hướng tốt nhất cho các em.
Tóm lại, việc bổ sung phỏng vấn giúp đánh giá chính xác năng lực và sự phù hợp của ứng viên, qua đó nâng cao hiệu quả đào tạo.
- Việc áp dụng phỏng vấn trong tuyển sinh bác sĩ nội trú có phải là bước đi mới ở Việt Nam, và nhà trường làm gì để đảm bảo tính công bằng, khách quan của hình thức này?
Trước đây, Trường ĐH Y Dược TPHCM từng áp dụng phỏng vấn trong tuyển sinh bác sĩ nội trú. Trên thế giới, hình thức này được sử dụng từ lâu và khá phổ biến, không chỉ để kiểm tra kiến thức mà còn nhằm đánh giá mức độ phù hợp của thí sinh với chuyên ngành đăng ký.
Thách thức lớn nhất của phỏng vấn là đảm bảo tính khách quan và hạn chế tác động từ các yếu tố bên ngoài. Vì vậy, nhà trường xây dựng quy trình và thang điểm rõ ràng, đồng thời tập huấn kỹ cho hội đồng tuyển sinh trước khi triển khai.
Khi thực hiện đúng quy trình và bảo đảm công bằng, phỏng vấn sẽ phát huy hiệu quả, giúp lựa chọn được những bác sĩ nội trú phù hợp với năng lực và sở trường, tạo nền tảng cho sự phát triển nghề nghiệp lâu dài.
Bác sĩ nội trú nên được trả lương và được cấp giấy phép hành nghề tạm thời
- Hiện Trường ĐH Y Dược TPHCM quy định giờ làm việc của bác sĩ nội trú ra sao thưa ông?
Công việc của bác sĩ nội trú cực kỳ vất vả. Ở Việt Nam hay tại bất cứ quốc gia nào cũng vậy. Tại Trường ĐH Y Dược TPHCM, quy định về thời gian làm việc của bác sĩ nội trú khoảng 62-64 giờ mỗi tuần (số giờ còn lại, bác sĩ nội trú phải về trường để bổ sung kiến thức). Mức này thấp hơn một số nước, nhưng vẫn cho thấy đào tạo nội trú có cường độ rất cao, đòi hỏi bác sĩ vừa làm việc vừa học tập liên tục.
Các bác sĩ nội trú thực chất là những “training doctor” tức là bác sĩ đã tốt nghiệp nhưng đang trong quá trình huấn luyện và đào tạo chuyên sâu. Vì vậy, chính sách và chế độ hỗ trợ cần phải phù hợp, vừa đảm bảo cuộc sống, vừa giúp họ hoàn thành tốt quá trình đào tạo.
- Ông có thể nói rõ về "bác sĩ trong quá trình đào tạo" nghĩa là sao?
Ý tôi là họ đã là bác sĩ rồi, nhưng đang tiếp tục được đào tạo chuyên sâu. Do đó họ phải được nhận lương. Tuy nhiên, hiện nay, bác sĩ nội trú của chúng ta vừa phải đóng học phí, vừa không được trả lương, điều này vừa bất hợp lý vừa bất công.
Nếu không thu học phí thì nhà trường cũng không thể đảm bảo hoạt động đào tạo. Vì vậy, hiện tại học phí vẫn phải thu, nhưng về lý thuyết, nếu có điều kiện, nhà nước nên lo cho các bác sĩ nội trú cả về học phí lẫn lương. Giải pháp khả thi hơn là các bác sĩ nội trú được nhận lương từ bệnh viện. Các em có thể dùng khoản lương này để đóng học phí, giảm bớt gánh nặng. Về phía nhà trường, chỉ có thể hỗ trợ thêm bằng học bổng hoặc các chương trình khác.
Đáng lẽ, ngoài việc được nhận lương, bác sĩ nội trú còn cần được cấp giấy phép hành nghề tạm thời ngay từ đầu khi trúng tuyển. Nếu không được phép thực hành trên bệnh nhân, họ sẽ không thể học nghề một cách thực tế. Bản chất của đào tạo y khoa là học dựa trên lâm sàng, tức là phải được tiếp xúc và chăm sóc bệnh nhân.
Tất nhiên, việc này phải được giám sát chặt chẽ; các bác sĩ nội trú sẽ không tự làm mà luôn có người hướng dẫn.
Như vậy, có hai vấn đề cần được giải quyết: Đảm bảo lương tối thiểu và cấp giấy phép hành nghề tạm thời cho bác sĩ nội trú. Đây là điều kiện cần thiết để đào tạo bác sĩ nội trú trở nên thực chất và hiệu quả.
Chuẩn hóa chương trình đào tạo bác sĩ nội trú
- Hiện có 13 trường đào tạo bác sĩ nội trú, trong đó có nhiều trường tư, với chương trình và nội dung đào tạo khác nhau. Điều này đặt ra yêu cầu gì về việc đảm bảo chất lượng đào tạo giữa các cơ sở, thưa ông?
Theo tôi, điều này đặt ra một câu hỏi quan trọng là liệu có nên chuẩn hóa chương trình đào tạo giữa các cơ sở giáo dục trên phạm vi cả nước hay không. Câu trả lời là "rất nên chuẩn hóa".
Tất nhiên, mỗi trường vẫn có thể linh hoạt trong phương pháp và cách tổ chức đào tạo, nhưng phải có một chuẩn năng lực chung để mỗi bác sĩ tốt nghiệp ở bất cứ trường nào cũng đạt cùng tiêu chuẩn. Như vậy, chất lượng đào tạo sẽ được đảm bảo trên toàn quốc và không còn chênh lệch quá lớn giữa các cơ sở.
Bộ chuẩn này sẽ bao gồm chuẩn năng lực đầu ra của bác sĩ nội trú theo từng chuyên ngành, đảm bảo mọi bác sĩ sau đào tạo đều đạt tiêu chuẩn nhất quán, từ kiến thức chuyên môn đến kỹ năng lâm sàng. Việc chuẩn hóa này không chỉ nâng cao chất lượng đào tạo mà còn tạo sự công bằng, minh bạch và tin cậy trong hệ thống đào tạo y khoa của cả nước.
