Hết Tết là thời điểm nhiều người rơi vào trạng thái “hụt hơi” tài chính: Lương thưởng đã chi gần hết, các khoản chi tiêu phát sinh dồn dập khi quay lại nhịp sống thường nhật, trong khi thu nhập chưa có gì đột biến. Nếu không điều chỉnh kịp thời, áp lực tiền bạc có thể kéo dài suốt quý I, thậm chí ảnh hưởng cả năm. Để năm mới thực sự dư dả hơn, có 3 việc cần làm ngay từ giờ.
1. Rà soát lại toàn bộ dòng tiền sau Tết
Việc đầu tiên cần làm là kiểm tra lại toàn bộ tình hình tài chính hiện tại. Bao nhiêu tiền đã chi trước và trong Tết, còn lại bao nhiêu trong tài khoản, có khoản nào đang nợ hoặc sắp đến hạn thanh toán hay không,... Đây là bước mang tính “chẩn đoán” trước khi đưa ra bất kỳ kế hoạch nào.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Nhiều người né tránh việc nhìn vào con số vì sợ đối diện với thực tế. Tuy nhiên, tài chính chỉ có thể cải thiện khi được đo lường rõ ràng. Rà soát dòng tiền giúp xác định ba yếu tố quan trọng: mức chi tiêu thực tế so với dự kiến, những khoản chi vượt mức và khả năng tiết kiệm còn lại trong các tháng tiếp theo.
Quan trọng hơn, việc tổng hợp lại chi tiêu dịp Tết sẽ cho thấy thói quen tài chính cá nhân. Có những khoản thực sự cần thiết như biếu tặng gia đình, nhưng cũng có khoản mang tính cảm xúc, mua sắm theo phong trào. Nhận diện được điều này giúp điều chỉnh hành vi trong các dịp cao điểm tiếp theo. Khi biết rõ mình đang ở đâu, việc đặt mục tiêu tài chính cho năm mới sẽ thực tế và khả thi hơn.
2. Thiết lập lại ngân sách cho 3 tháng tiếp theo
Sau khi có bức tranh tài chính rõ ràng, bước tiếp theo là xây dựng ngân sách cho ít nhất 1-3 tháng tới. Nếu không kiểm soát tốt giai đoạn này, nguy cơ vay mượn hoặc sử dụng tín dụng tiêu dùng sẽ tăng lên.
Thiết lập ngân sách không chỉ là cắt giảm chi tiêu, mà là tái phân bổ hợp lý. Trước tiên, cần ưu tiên các khoản thiết yếu như sinh hoạt, nhà ở, học phí, bảo hiểm. Sau đó, xác định rõ tỷ lệ tiết kiệm hoặc quỹ dự phòng phải được trích ra ngay khi có thu nhập. Phần còn lại mới dành cho chi tiêu linh hoạt và giải trí.
Việc lập ngân sách giúp tạo một “vùng an toàn” tài chính cho đầu năm. Khi có giới hạn rõ ràng cho từng nhóm chi tiêu, các quyết định mua sắm sẽ bớt cảm tính. Đồng thời, nếu phát sinh chi ngoài dự kiến, bạn vẫn có khoảng đệm để điều chỉnh mà không làm đổ vỡ kế hoạch cả năm.
3. Chủ động gia tăng thu nhập
Dư dả tài chính không thể chỉ dựa vào tiết kiệm. Nếu thu nhập giữ nguyên trong khi chi phí sinh hoạt có xu hướng tăng, khả năng tích lũy sẽ bị giới hạn. Vì vậy, song song với việc kiểm soát chi tiêu, cần sớm có chiến lược gia tăng thu nhập.
Ảnh minh họa (Nguồn: Pinterest)
Gia tăng thu nhập có thể đến từ nhiều hướng: tìm kiếm cơ hội thăng tiến, nhận thêm dự án ngoài giờ, phát triển kỹ năng mới để nâng cao giá trị trên thị trường lao động, hoặc xây dựng nguồn thu phụ. Quan trọng là bắt đầu càng sớm càng tốt, thay vì chờ đến khi tài chính căng thẳng mới tìm cách xoay xở.
Bên cạnh đó, đầu tư vào năng lực cá nhân cũng là một hình thức đầu tư tài chính dài hạn. Một khóa học chuyên môn, một chứng chỉ nghề nghiệp hay kỹ năng mới có thể không mang lại tiền ngay lập tức, nhưng sẽ tạo lợi thế cạnh tranh trong tương lai. Khi giá trị của bản thân bạn tăng lên, cơ hội cải thiện thu nhập cũng được mở rộng.
Hết Tết không chỉ là thời điểm quay lại công việc, mà còn là cơ hội để thiết lập lại chiến lược tài chính cho cả năm. Hành động sớm và có kế hoạch sẽ giúp năm mới không chỉ ổn định mà còn thực sự dư dả hơn.
