Một nghiên cứu tổng quan quy mô lớn trên toàn cầu cho thấy những người uống cà phê có thể sống lâu hơn và đối mặt với nguy cơ mắc nhiều bệnh thấp hơn.
Tuy vậy, các chuyên gia vẫn khuyến cáo cần thận trọng với phụ nữ mang thai và việc sử dụng các chất phụ gia không lành mạnh.
Trong bài tổng quan công bố trên tạp chí Nutrients, các nhà nghiên cứu tại Mỹ đã phân tích hơn 100 nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn được bình duyệt, nhằm làm rõ những lợi ích sinh lý của việc tiêu thụ cà phê.
Từ đồ uống cổ xưa đến thức uống phổ biến toàn cầu
Kể từ khi phát hiện và được người dân Ethiopia cổ đại sử dụng lần đầu tiên, cà phê đã gắn bó với đời sống con người trong nhiều thế kỷ.
Câu chuyện người đàn ông chăn dê tên Kaldi phát hiện ra cây cà phê ở khu rừng cổ của cao nguyên Ethiopia được nhiều người tin là nguồn gốc của cà phê (Ảnh: Getty).
Ước tính, mỗi ngày có hơn 2 tỷ tách cà phê được tiêu thụ trên toàn cầu, khiến cà phê trở thành một trong những đồ uống phổ biến nhất thế giới, chỉ sau nước và trà.
Tuy nhiên, bất chấp mức độ phổ biến này, việc uống cà phê từ lâu vẫn gắn liền với nhiều lo ngại về sức khỏe, từng bị cho là liên quan đến ung thư hay các vấn đề tim mạch.
Sau hàng chục năm nghiên cứu chuyên sâu, một khối lượng lớn bằng chứng khoa học chất lượng cao cho thấy tác động sinh lý của cà phê có xu hướng tích cực hơn nhiều so với những lo ngại trước đây.
Theo Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), cà phê chứa dưới 5 calo mỗi khẩu phần có thể được gắn nhãn “lành mạnh”, qua đó phản ánh mức độ an toàn của loại đồ uống này theo đánh giá của cơ quan quản lý.
3-5 tách cà phê mỗi ngày và lợi ích với tuổi thọ
Qua xem xét hơn 100 nghiên cứu dịch tễ học quy mô lớn cùng các phân tích gộp, nhóm tác giả kết luận rằng phần lớn bằng chứng khoa học hiện nay ủng hộ cà phê là một loại đồ uống an toàn và có lợi cho sức khỏe.
Từ “cà phê” mà Việt Nam vẫn hay dùng có gốc từ chữ Café trong tiếng Pháp, một loại thức uống màu đen có chứa chất caffeine (Ảnh: Getty).
Dữ liệu về tử vong và bệnh mạn tính cho thấy việc uống cà phê ở mức vừa phải giúp giảm nguy cơ tử vong nói chung.
Những tài xế sử dụng caffeine để tỉnh táo có nguy cơ gặp tai nạn thấp hơn đáng kể, tới 63%, cho thấy tác động thực tế của cà phê trong việc phòng ngừa tai nạn.
Một phân tích gộp gồm 36 nghiên cứu cho thấy, uống 3–5 tách cà phê mỗi ngày giúp giảm 15% nguy cơ tử vong đối với bệnh tim mạch (nguyên nhân tử vong hàng đầu).
Với đái tháo đường type 2, lợi ích còn rõ rệt hơn, khi nguy cơ mắc bệnh giảm tới 29% ở những người uống cà phê thường xuyên.
Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận mối liên quan có lợi giữa việc uống cà phê với ung thư gan, ung thư tử cung, bệnh Parkinson và các rối loạn nhận thức.
Những tác động bảo vệ tương tự cũng được quan sát ở các bệnh hô hấp và bệnh thận. Những người uống cà phê chứa caffeine thường đi bộ nhiều hơn khoảng 1.000 bước mỗi ngày so với người không uống.
Hiện nay, giới khoa học cho rằng lợi ích của cà phê như: giảm viêm, cải thiện chuyển hóa glucose và tăng oxy hóa chất béo là kết quả của sự kết hợp giữa caffeine và các hợp chất sinh học hoạt tính khác, đặc biệt là nhóm polyphenol.
Nhóm tác giả cho biết, dù bằng chứng dịch tễ học về lợi ích của cà phê rất phong phú, các nghiên cứu cơ chế sinh học vẫn còn tương đối hạn chế.
Giới hạn caffeine cần lưu ý
Dù cà phê phù hợp với phần lớn người trưởng thành, vẫn tồn tại một số vấn đề cần lưu ý.
Đối với phụ nữ mang thai, Hiệp hội Sản phụ khoa Mỹ (ACOG) khuyến cáo lượng caffeine không nên vượt quá 200 mg mỗi ngày, tương đương khoảng hai tách cà phê.
Tiêu thụ caffeine ở mức cao có thể làm tăng nguy cơ trẻ sinh nhẹ cân, dù các yếu tố gây nhiễu và sai lệch hồi tưởng vẫn khiến kết quả chưa hoàn toàn rõ ràng.
Việc bổ sung thêm chất tạo ngọt như đường và kem vào cà phê cũng cho thấy kết quả không đồng nhất: một số nghiên cứu cho rằng đường có thể làm mất đi lợi ích, trong khi các nghiên cứu khác cho thấy tác động tích cực vẫn tồn tại.
Ngoài ra, tiêu thụ cà phê quá mức có thể gây rối loạn giấc ngủ và lo âu ở những người nhạy cảm.
Nhiều bằng chứng quan sát chất lượng cao từ nhiều quần thể khác nhau vẫn cho thấy cà phê có thể là một thành phần quan trọng của lối sống lành mạnh.
