Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 357/2025/NĐ-CP ngày 31/12/2025, tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc xây dựng, quản lý và khai thác hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Đây được xem là bước đi chiến lược nhằm minh bạch hóa thị trường, xóa bỏ tình trạng "mù mờ" thông tin vốn là nguyên nhân của nhiều cơn sốt đất ảo thời gian qua.
Số hóa và quản lý tập trung từ Trung ương
Thay vì sự phân tán dữ liệu tại từng địa phương như trước đây, Nghị định 357 xác lập nguyên tắc quản lý tập trung và thống nhất. Theo đó, Bộ Xây dựng là cơ quan chịu trách nhiệm cao nhất trong việc thiết kế, xây dựng và vận hành hệ thống trên phạm vi toàn quốc.
Ở cấp độ thực thi, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh đóng vai trò là đầu mối thu thập, cập nhật và khai thác dữ liệu trong phạm vi địa phương mình, đảm bảo dòng chảy thông tin được xuyên suốt.
Cơ sở dữ liệu về nhà ở được quy định rất chi tiết, không chỉ bao gồm các văn bản quy phạm pháp luật mà còn đi sâu vào các chỉ số thực tế của thị trường. Cụ thể, hệ thống sẽ cập nhật các chỉ tiêu trong Chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở đã được phê duyệt và kết quả thực hiện thực tế.
Các chỉ số quan trọng như diện tích đất dành cho nhà ở xã hội, nhà ở tái định cư, nhà ở công vụ và cải tạo chung cư cũ sẽ được theo dõi sát sao. Bên cạnh đó, các số liệu về diện tích nhà ở bình quân đầu người, tổng diện tích sàn và số lượng nhà ở cũng được số hóa.
Phạm vi dữ liệu bao phủ toàn diện các loại hình: Từ nhà ở thương mại, nhà ở xã hội, nhà lưu trú công nhân khu công nghiệp đến nhà ở lực lượng vũ trang và tài sản công. Điều này giúp cơ quan quản lý và nhà đầu tư có cái nhìn tổng thể về nguồn cung và nhu cầu thực của xã hội.
TPHCM nhìn từ trên cao (Ảnh: Trịnh Nguyễn).
Siết chặt dữ liệu dự án và môi giới
Đối với thị trường bất động sản, cơ sở dữ liệu sẽ quản lý hồ sơ của hàng loạt loại hình dự án: Từ khu đô thị, khu dân cư nông thôn đến các tổ hợp đa năng (văn phòng, thương mại, du lịch, công nghiệp, y tế, giáo dục...). Đặc biệt, các dự án hạ tầng khu công nghiệp, khu công nghệ cao và các giao dịch chuyển nhượng dự án cũng nằm trong diện phải cập nhật dữ liệu.
Đáng chú ý, Nghị định mới đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ đối với các "chân rết" của thị trường là hệ thống môi giới và sàn giao dịch. Thông tin về các sàn giao dịch, tổ chức kinh doanh dịch vụ môi giới, tư vấn và quản lý bất động sản sẽ được công khai.
Đối với cá nhân hành nghề môi giới, hệ thống sẽ lưu trữ chi tiết số định danh cá nhân và mã số định danh điện tử của chứng chỉ hành nghề. Quy định này được kỳ vọng sẽ thanh lọc thị trường, loại bỏ nạn "cò đất" hoạt động trái phép.
Khai thác chuyên sâu phải trả tiền
Về phương thức tiếp cận, Nghị định mở ra các kênh khai thác đa dạng: Trực tiếp qua Cổng thông tin, kết nối dữ liệu trực tuyến hoặc gửi văn bản yêu cầu. Việc chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan nhà nước được thực hiện miễn phí để phục vụ công tác quản lý.
Đối với các tổ chức, cá nhân có nhu cầu khai thác dữ liệu chuyên sâu, chi tiết để phục vụ kinh doanh hoặc nghiên cứu, họ có thể gửi phiếu yêu cầu tới Bộ Xây dựng (qua Cổng dịch vụ công Quốc gia, bưu chính hoặc trực tiếp). Nhóm đối tượng này sẽ phải chi trả chi phí khai thác theo quy định của pháp luật về giá.
