Mỗi buổi chiều, anh Hà Minh Tuấn (Long Hồ, Vĩnh Long) lại mở điện thoại, chạm vài thao tác để kích hoạt hệ thống tưới và bón phân tự động cho vườn sầu riêng rộng gần 2 ha. Nước và dinh dưỡng theo hệ thống phân bổ đến từng gốc cây, thay thế hoàn toàn cách tưới thủ công vốn tốn nhiều nhân công và khó kiểm soát. Hai năm qua, khoản đầu tư này giúp anh giảm đáng kể chi phí lao động, đồng thời cải thiện chất lượng cây trái.
Trước đây, anh Tuấn là giáo viên công tác tại TP HCM. Sau một thời gian, gia đình anh quyết định chuyển về Vĩnh Long sinh sống, đồng thời mua thêm đất để phát triển mô hình nông nghiệp công nghệ cao, với mục tiêu gia tăng thu nhập và tạo ra những sản phẩm sạch, an toàn cho người tiêu dùng.
Bên cạnh khoản tiền tích lũy, anh vay vốn từ Agribank để mua thiết bị, lắp đặt hệ thống tưới tự động, cải tạo vườn và đào ao nuôi cá, từng bước hình thành mô hình sản xuất nông nghiệp tổng hợp. Ngoài ra, anh áp dụng kỹ thuật xử lý ra hoa nghịch vụ cho sầu riêng, đồng thời xen canh chôm chôm và vạn niên tùng nhằm tối ưu hóa diện tích đất. Theo anh Tuấn, cách làm này giúp vườn cây sinh trưởng đồng đều, giảm lãng phí vật tư và nâng cao chất lượng trái, qua đó giúp sản phẩm bán được giá tốt hơn so với chính vụ.
Hệ thống tưới tự động dẫn nước tới từng cây của anh Tuấn. Ảnh: Agribank
Cách đó không xa, giữa vùng đất Đức Hòa (Long An), khu vườn của anh Lê Văn Dể nổi bật với màu xanh mướt của những luống rau xà lách được trồng trong nhà màng hiện đại. Thay vì cảnh chân lấm tay bùn, rau được trồng thủy canh, không tiếp xúc đất.
Anh Dể từng có thời gian làm công nhân kỹ thuật tại Nhật Bản, nền nông nghiệp hiện đại tại quốc gia này đã thôi thúc anh về quê khởi nghiệp với mô hình trồng rau thủy canh hồi lưu. Theo đó, nước sau khi bơm lên nuôi cây được thu hồi, đo lại nồng độ dinh dưỡng rồi tái sử dụng. Đặc biệt, hệ thống cảm biến kiểm soát độ pH, nhiệt độ, môi trường nước... giúp rau phát triển đồng đều, hạn chế tối đa sâu bệnh mà không cần dùng thuốc bảo vệ thực vật độc hại, giảm phát thải ra môi trường.
"Tôi làm kỹ thuật nên tin vào con số và máy móc, mọi thứ phải đo được, tính được mới dễ kiểm soát rủi ro. Tôi tin nếu làm bài bản, nông sản Việt hoàn toàn có thể cạnh tranh với thị trường quốc tế", anh Dể chia sẻ. Hiện tại, với 5 nhà màng, mỗi ngày trang trại thu hoạch 50-70 kg rau, đạt chuẩn VietGAP và đang hướng tới GlobalGAP.
Tuy nhiên, anh Dể cho biết rào cản lớn nhất của nông nghiệp công nghệ cao chính là chi phí đầu tư ban đầu. Để đầu tư hệ thống nhà màng, thiết bị dinh dưỡng và bơm tự động, anh đã bỏ ra khoảng 600 triệu đồng, trong đó một phần là vốn vay từ ngân hàng Agribank. Theo anh, việc tiếp cận nguồn vốn nhanh và ổn định là điều kiện để người làm nông mạnh dạn đầu tư công nghệ.
Cán bộ Agribank thăm mô hình trồng rau thủy canh của anh Lê Văn Dể. Ảnh: Agribank
Ở quy mô lớn hơn, làn sóng nông nghiệp công nghệ cao đang thay đổi diện mạo vựa lúa Đồng bằng sông Cửu Long. Tại Cần Thơ, Hợp tác xã Tiến Thuận do ông Nguyễn Cao Khải làm Giám đốc đang tiên phong tham gia Đề án "Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp".
Trên cánh đồng 132 ha, thay vì cảnh nông dân lội ruộng, những chiếc máy cơ giới hóa hiện đại đã đảm nhiệm từ khâu gieo sạ đến thu hoạch. Công nghệ sạ cụm kết hợp vùi phân giúp giảm tới 2/3 lượng lúa giống, phân bón không bị thất thoát do bốc hơi hay rửa trôi, đồng thời giảm mạnh lượng thuốc bảo vệ thực vật.
"Mô hình này mang lại lợi đơn lợi kép. Chi phí đầu vào giảm, năng suất lúa tăng, và quan trọng nhất là thay đổi hoàn toàn tập quán canh tác gây hại môi trường", ông Khải hào hứng.
Ông Khải cho biết, để chuyển sang hình thức canh tác mới, hơn 10 thành viên của HTX đã được vay hơn 6 tỷ đồng từ ngân hàng Agribank với lãi suất thấp hơn thị trường, giúp họ an tâm đầu tư, cơ giới hóa toàn diện quy trình sản xuất.
Ông Nguyễn Cao Khải đưa cán bộ Agribank thăm cánh đồng lúa của HTX Tiến Thuận. Ảnh: Agribank
Câu chuyện của anh Dể, anh Tuấn hay HTX Tiến Thuận chỉ là lát cắt trong bức tranh toàn cảnh về nông nghiệp công nghệ cao mà Agribank đang kiến tạo. Xác định nông nghiệp sạch là xu hướng tất yếu để đảm bảo an ninh lương thực và nâng cao vị thế nông sản Việt, nhiều năm qua Agribank đã và đang dành nguồn lực ưu tiên đặc biệt cho lĩnh vực này.
Theo đại diện Agribank, ngân hàng luôn dành hơn 65% tổng dư nợ tín dụng cho "Tam nông". Đặc biệt, từ năm 2016, chương trình tín dụng ưu đãi quy mô 50.000 tỷ đồng phục vụ nông nghiệp sạch đã được ngân hàng triển khai tới các doanh nghiệp, hợp tác xã, chủ trang trại, với lãi suất giảm từ 0,5% đến 1,5% một năm so với thông thường.
Đến nay, doanh số cho vay nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao của Agribank đã đạt trên 25.000 tỷ đồng, chiếm 50% tổng nguồn vốn đầu tư cho lĩnh vực này, với dư nợ đạt trên 2.000 tỷ đồng. Những cải tiến trong quy trình thẩm định, giải ngân của ngân hàng được ví như việc "khơi thông dòng chảy", giúp các ý tưởng nông nghiệp táo bạo có cơ hội nảy mầm và đơm hoa kết trái.
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, sự kết hợp giữa công nghệ và đòn bẩy tài chính đã giúp người nông dân chuyển mình, làm chủ quy trình, nâng cao giá trị nông sản, hướng tới phát triển bền vững.
