"Những kẻ có liên hệ với Israel và Mỹ đã gây thiệt hại lớn và giết hại vài nghìn người", lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei nói trong sự kiện ngày 17/1. Đây là lần đầu lãnh đạo cao nhất Iran đề cập số người thiệt mạng lớn trong làn sóng biểu tình ở nước này, dù không cung cấp con số cụ thể.
Ông Khamenei cho hay những cuộc biểu tình ôn hòa từ cuối tháng trước đã dần biến thành bạo lực, khi những kẻ bạo loạn tàn phá các thành phố, hạ sát nhân viên an ninh và dân thường, cũng như tấn công hạ tầng công cộng và kích động hỗn loạn.
Lãnh tụ tối cao Iran cáo buộc Tổng thống Mỹ Donald Trump đã "can thiệp, đưa ra các tuyên bố, cổ vũ những phần tử bạo lực, thậm chí đề cập đến việc hỗ trợ quân sự" trong cuộc biểu tình. Nhà Trắng chưa bình luận về thông tin này.
Làn sóng biểu tình bạo lực tại Iran trong hơn hai tuần qua được xem là cuộc bất ổn tồi tệ nhất ở quốc gia Trung Đông này trong nhiều năm. Chính quyền Iran ngày càng tăng cường những lời chỉ trích, cáo buộc các thế lực nước ngoài kích động bất ổn và chỉ đạo tình hình ở thực địa.
Ông Khamenei khẳng định Iran sẽ tránh làm leo thang tình hình, nhưng cảnh báo những người đứng sau làn sóng biểu tình bạo lực sẽ phải gánh hậu quả. "Chúng tôi sẽ không kéo đất nước vào chiến tranh, nhưng sẽ không để những kẻ phạm tội trong nước hay nước ngoài thoát tội", ông nói.
Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei tại Tehran ngày 21/3/2025. Ảnh: AP
Hiện chưa có con số cụ thể về số thương vong trong cuộc biểu tình ở Iran, nhưng tổ chức nhân quyền HRANA có trụ sở tại Mỹ ước tính khoảng 3.000 người đã thiệt mạng. Quan chức Iran trước đó chỉ mới công khai thừa nhận có hàng trăm người chết, gồm cả thành viên lực lượng an ninh.
Khoảng 3.000 người được cho là đã bị bắt vì liên quan đến biểu tình. Tuần trước, Tổng chưởng lý Iran Mohammad Movahedi Azad tuyên bố những người bị giam sẽ đối mặt hình phạt nghiêm khắc.
Các cuộc biểu tình khởi phát từ ngày 28/12/2025, do giới thương nhân không hài lòng với tình hình kinh tế Iran và đồng rial mất giá. Biểu tình ban đầu diễn ra ôn hòa nhưng đã nhanh chóng leo thang thành bạo lực chết người.
Trong cuộc họp tại Hội đồng Bảo an LHQ hôm 15/1, Mỹ và Iran cũng đã tranh cãi gay gắt về vấn đề này. Đại sứ Mỹ Mike Waltz chỉ trích cách Iran ứng phó biểu tình và tuyên bố Tổng thống Trump đang cân nhắc "mọi phương án để ngăn đổ máu".
Phó đại sứ Iran tại Liên Hợp Quốc Hossein Darzi đáp trả rằng Washington đang "đặt nền móng cho sự bất ổn chính trị và can thiệp quân sự dưới luận điệu nhân đạo".
Liên Hợp Quốc đã kêu gọi các bên liên quan kiềm chế tối đa, tiến hành các cuộc điều tra độc lập về bạo lực và tránh để tình hình leo thang thêm, trong bối cảnh Hội đồng Bảo an tìm cách giải quyết những hệ lụy quốc tế tiềm tàng từ cuộc khủng hoảng này.
(Theo Al Jazeera, Reuters)
