Tôi 30 tuổi, làm quản lý cấp trung cho một công ty truyền thông ở TP.HCM. Lương 30 triệu đồng một tháng, không giàu nhưng cũng đủ để tự lo cho mình ở thành phố đắt đỏ này. Mỗi năm, tôi chỉ về quê đúng một dịp: Tết Nguyên đán.
Và cũng mỗi năm, trước khi lên máy bay, tôi đều xem bảng excel nho nhỏ trong điện thoại, chi chít ghi cụ thể lì xì ông A bà B bao nhiêu, bác cả, bác hai, chú thím... bao nhiêu, con của ai... bao nhiêu.
(Hình minh hoạ tạo bằng AI)
Tôi tự thấy mình thoải mái về tiền bạc, nhưng mỗi dịp Tết lại biến tôi thành con người tính toán từng phong bao đỏ.
Mùng 1 Tết, họ hàng đông đủ. Tôi ngồi giữa phòng khách, trước mặt là xấp phong bao đã chuẩn bị sẵn từ trong Nam. Tôi đưa từng bao cho bọn trẻ, chúng lễ phép chúc Tết rất ngoan. Nhưng rồi một đứa bóc bao ngay trước mặt tôi, rút tiền ra nhìn rồi chạy lại phía mẹ nó thì thầm điều gì đó.
Thậm chí, em trai của đứa nhỏ này còn vứt luôn bao lì xì của tôi khi bóc ra chỉ thấy 30 nghìn đồng. Người mẹ nhìn sang tôi cười, nụ cười hơi gượng, rồi xoa đầu 2 đứa nhỏ nói "lát mẹ bù". Còn tôi bỗng thấy trong lòng lăn tăn một cảm giác khó tả: Chắc mình lì xì chưa đủ?
Tôi nhận ra, mình không còn đơn thuần là một người cô, người dì đang trao lời chúc đầu năm. Tôi đang tham gia vào một hệ thống ngầm nơi mừng tuổi Tết cũng có mức giá.
Ở thành phố, tôi quản lý dự án, tính ngân sách, cân đối chi phí. Về quê ăn Tết, tôi tiếp tục làm kế toán, nhưng là kế toán của các mối quan hệ. Con bác trưởng họ chắc phải hơn con chú. Con nhà thân thì khác, con nhà xã giao thì khác. Bao nhiêu là hợp lý để không bị mang tiếng “đi làm thành phố mà keo”?
Chẳng ai nói thẳng điều đó ra, nhưng tôi cảm nhận được qua cách người lớn hỏi nhau sau lưng: “Năm nay con bé đó làm ăn khá không?”, “Thấy lì xì cũng được phết"... Cứ thế, phong bao đỏ bỗng trở thành một dạng thông báo thu nhập không chính thức.
Tôi cũng từng tự ái chỉ vì một vài câu nói của trẻ con. Hôm đó là chiều mùng hai, tôi nghe một đứa cháu bảo: “Cô kia lì xì nhiều hơn cô này". Nó không nêu tên tôi, nhưng tôi biết mình ở trong cuộc so sánh đó.
Tôi không giận đứa trẻ, nó chỉ đang nói thật điều nó thấy. Nhưng tôi chạnh lòng vì nhận ra giá trị của lời chúc đầu năm từ người lớn đã bị quy đổi quá nhanh ra tiền mặt trong mắt trẻ con. Và chúng tôi - những người lớn - đã dạy chúng cách quy đổi đó.
30 triệu đồng một tháng ở TP.HCM không phải là khoản thu nhập dư dả. Tiền nhà, tiền ăn, đủ thứ chi phí. Vậy mà mỗi dịp Tết, tôi sẵn sàng chi cả chục triệu đồng cho lì xì, chỉ để mình không trở thành đề tài bàn tán.
Tôi không tiếc tiền cho trẻ con. Thứ khiến tôi mệt là cảm giác nếu phong bao mỏng đi, tình cảm của mình cũng bị đánh giá là mỏng theo. Lì xì vốn sinh ra để lấy hên, nhưng với nhiều người, nó dần trở thành một cách giữ thể diện.
Tôi vẫn lì xì, nhưng không còn vô tư nữa. Năm nay, khi chuẩn bị phong bao, tôi vẫn làm như mọi năm, nhưng trong đầu tôi có thêm một suy nghĩ khác: Giá như người lớn có thể ngừng nhìn lì xì như một thước đo; giá như trẻ con được dạy rằng lời chúc đầu năm không nằm ở con số; để những người đi làm xa như tôi, mỗi lần về quê, không phải mang theo thêm một nỗi lo vô hình mang tên… phong bao đỏ.
Bạn nghĩ gì về vấn đề này? Hãy chia sẻ ý kiến của mình ở box bình luận bên dưới.
