Theo dương lịch, hôm nay là thứ hai đầu tuần, ngày 2.2. Lịch âm hôm nay là ngày 15 tháng 12 (rằm tháng chạp), theo cách gọi can chi là ngày Đinh Mùi, tháng Kỷ Sửu, năm Ất Tỵ. Người Việt đang trong những ngày cuối cùng của tiết Đại hàn, trước khi Lập xuân bắt đầu trong ít ngày tới.
Hôm nay là rằm tháng chạp, ngày rằm cuối cùng của năm Ất Tỵ
ẢNH: AI
Nhiều người quan tâm tới dương lịch hôm nay vì ngày 2.2 có ngày và tháng giống nhau. Bên cạnh sự tương đồng thú vị về mặt số học, đây còn là dịp nhiều sàn thương mại điện tử, các cửa hàng giảm giá lớn trong tháng thu hút sự quan tâm của cư dân mạng.
Trong tiếng Anh, February (tháng hai) lấy từ Februa, là tên một lễ hội của người La Mã được tổ chức vào đầu năm, có ý nghĩa là sự thanh tẩy, rửa sạch mọi thứ khi bắt đầu mùa xuân. Tháng này cũng ra đời vào thời Julius Caesar.
Hôm nay là rằm tháng chạp, có gì đặc biệt?
Dưới góc độ lịch âm, hôm nay là rằm tháng chạp, ngày rằm cuối cùng của năm Ất Tỵ. Ngày này đánh dấu Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đã đến rất gần. Rằm tháng chạp mang ý nghĩa rất đặc biệt trong đời sống tâm linh của người Việt.
Đây không chỉ là thời điểm khép lại một năm cũ mà còn là dịp để mỗi gia đình bày tỏ lòng thành kính, biết ơn với ông bà tổ tiên, các vị thần linh, cầu mong bình an, may mắn và chuẩn bị tâm thế đón chào năm mới. Ngày rằm tiếp theo là rằm tháng giêng, đánh dấu tháng của nhiều lễ hội truyền thống mùa xuân, năm mới.
Trong văn hóa Phật giáo, lễ lớn là có các ngày rằm tháng giêng, rằm tháng 4 (lễ Phật đản), rằm tháng 7 (lễ Vu Lan), rằm tháng 10 (Tết Hạ nguyên). Do đó, ngày rằm tháng chạp là ngày rằm bình thường không thuộc lễ lớn trong văn hóa Phật giáo.
Tháng chạp năm Ất Tỵ 2025 bắt đầu từ ngày 19.1.2026 dương lịch và kết thúc vào ngày 16.2.2026 dương lịch. Tháng này không nằm trọn trong một tháng dương lịch cụ thể, mà kéo dài từ giữa tháng 1 sang giữa tháng 2 năm 2026.
Ngày rằm, nhiều người chọn đến chùa thắp nhang
ẢNH: CAO AN BIÊN
Theo chuyên gia, trên bình diện ngôn ngữ, "tháng chạp" thực chất là cách gọi được Việt hóa từ "lạp nguyệt", tên gọi của tháng cuối cùng trong năm âm lịch theo tiếng Hán.
Chữ "chạp" trong ngôn ngữ tiếng Việt là biến âm của chữ "lạp". Theo dòng chảy thời gian, "lạp nguyệt" được người Việt tiếp nhận, đọc chệch đi và gọi thành "tháng chạp". Đây trở thành một cách gọi vừa gần gũi, vừa mang đậm văn hóa, bản sắc Việt.
Từ ngày rằm tháng chạp trở đi, đánh dấu nhiều ngày quan trọng trong tín ngưỡng, văn hóa người Việt Nam dịp Tết Nguyên đán như cúng rằm tháng chạp, lễ cúng ông Táo về trời, tục tảo mộ ngày tết, lễ cúng tất niên, đón giao thừa lúc trừ tịch…
Ca dao Việt Nam có câu quen thuộc, rằng: "Tháng chạp là tháng trồng khoai/ Tháng giêng trồng đậu, tháng hai trồng cà...". Câu ca dao này phản ánh kinh nghiệm canh tác nông nghiệp của cha ông từ xưa.
Theo kinh nghiệm dân gian xưa, tháng chạp là tháng trồng khoai vì đây là thời điểm thích hợp để gieo trồng khoai lang vào vụ đông - xuân ở miền Bắc. Người nông dân tận dụng quỹ đất và điều kiện thời tiết sau vụ lúa chính để trồng khoai. Thời tiết thời điểm này tương đối mát mẻ, độ ẩm phù hợp, giúp cây khoai phát triển tốt, đạt năng suất cao.
