Cây quất là loài cây rất quen thuộc với người dân Việt Nam. Theo quan niệm, cây quất đại diện cho sự sung túc, may mắn và no đủ cho cả gia đình trong năm mới. Theo âm Hán Việt "quất" được phát âm gần giống với từ "Cát" trong cát tường như ý được hiểu là gặp nhiều may mắn và an lành. Cây quất có lá xanh tốt, sai quả, quả vàng đều thể hiện sự trù phú, hứa hẹn một năm mới được mùa, ăn nên làm ra, dồi dào sức sống.
Chẳng những thế, quả quất cũng được coi là một vị thuốc bổ. Nhất là trong giai đoạn giao mùa, nhiều người bắt đầu than cổ họng khô rát, ho lụ khụ, sáng ngủ dậy thấy vướng đờm, ăn uống kém ngon, người mệt mỏi. Trời lạnh, không khí khô cộng với tiệc tùng liên miên khiến cơ thể dễ rơi vào trạng thái “hàn táo”, theo quan niệm Đông y là vừa lạnh vừa khô, ảnh hưởng đến phổi và tỳ vị.
Khác với nhiều loại cam quýt khác, quất có thể ăn cả vỏ. Theo Đông y, phần vỏ mới là nơi tập trung nhiều tinh dầu và hoạt chất có lợi. Nhiều người chê vỏ hơi the, hơi đắng nhẹ nên bóc bỏ, vô tình lại bỏ qua phần giá trị nhất.
Dưới đây là 4 lợi ích nổi bật của quất trong những ngày cuối năm.
- Hỗ trợ làm dịu phổi và cổ họng: Thời tiết hanh khô khiến cổ họng dễ khô rát, ngứa, ho nhẹ kéo dài. Vỏ quất chứa nhiều tinh dầu tự nhiên và flavonoid như hesperidin, có tính ấm nhẹ, giúp làm dịu niêm mạc đường hô hấp và giảm cảm giác khô rát.
Cách dùng đơn giản là thái lát 3 đến 5 quả quất đã rửa sạch, hãm với nước ấm khoảng 60 độ C, đợi nguội bớt rồi thêm một thìa nhỏ mật ong. Uống 1 đến 2 cốc mỗi ngày giúp cổ họng dễ chịu hơn, nhất là với người nói nhiều hoặc hay ho khan.
- Hỗ trợ tiêu đờm, giảm cảm giác vướng cổ: Nhiều người trung niên, cao tuổi thường có cảm giác đờm đặc, khó khạc ra, nhất là buổi sáng. Theo Đông y, quất có tác dụng lý khí, tức là giúp khí trong cơ thể lưu thông, từ đó hỗ trợ làm loãng và tống đờm ra ngoài.
Một cách dùng dân gian là quất ngâm muối. Quất rửa sạch, để ráo, cắt đôi, xếp vào lọ thủy tinh, rắc một lớp muối mỏng giữa các lớp quất rồi đậy kín. Sau vài ngày có thể lấy ra pha với nước ấm uống hoặc ngậm trực tiếp khi cổ họng khó chịu.
- Hỗ trợ tiêu hóa trong những ngày nhiều thịt cá: Cuối năm, bàn ăn thường nhiều món giàu đạm và chất béo. Ăn nhiều dễ đầy bụng, chậm tiêu, kém ngon miệng. Hương thơm đặc trưng của quất có thể kích thích tiết dịch tiêu hóa, hỗ trợ tiêu hóa thức ăn dầu mỡ.
Có thể làm quất ngào đường phèn bằng cách cắt đôi quất, trộn với đường phèn theo tỷ lệ khoảng 2 phần quất, 1 phần đường, đun lửa nhỏ đến khi quả mềm và siro sánh lại. Mỗi lần ăn 1 đến 2 quả sau bữa chính giúp giảm cảm giác ngấy và đầy bụng.
- Bổ sung vitamin C, tăng sức đề kháng: Quất là loại trái cây giàu vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa. Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường hoạt động của tế bào miễn dịch, giúp cơ thể chống lại virus và vi khuẩn, nhất là trong mùa cảm cúm.
Một món dễ làm là quất nấu cùng lê. Lê gọt vỏ, cắt miếng, nấu chung với 5 đến 6 quả quất và ít đường phèn trong khoảng 30 phút. Món nước này vừa dễ uống, vừa phù hợp cho cả người lớn và trẻ nhỏ khi thời tiết lạnh.
Chọn quất thế nào cho ngon
Nên chọn quả có màu vàng cam tươi, vỏ căng bóng, cầm chắc tay. Tránh quả quá mềm hoặc có mùi chua lạ vì có thể đã để lâu. Quả còn xanh thường chua gắt và chưa đạt độ ngon.
Dù tốt cho sức khỏe, quất vẫn chứa axit hữu cơ. Người bị viêm loét dạ dày nặng, trào ngược dạ dày thực quản nên dùng lượng vừa phải và không nên ăn khi bụng quá đói. Các món ngâm đường hoặc mật ong cũng cần kiểm soát nếu đang theo chế độ hạn chế đường.
Thay vì chỉ chú trọng các món nhiều đạm, nhiều ngọt, việc bổ sung thêm vài quả quất mỗi ngày là cách đơn giản, ít tốn kém nhưng có thể mang lại nhiều lợi ích cho đường hô hấp, tiêu hóa và hệ miễn dịch.
Nguồn và ảnh: QQ
