Theo phản ánh của một số du khách, thời gian qua, tại khu vực Phủ Nội vụ, bên trong di tích Đại nội Huế (phường Phú Xuân, thành phố Huế), xuất hiện nhiều công trình bằng gỗ mới theo hình thức nhà rường truyền thống.
Có 4 ngôi nhà rường được lắp dựng trên nền móng kiên cố, cốt nền cao khoảng 0,5m, hệ mái ngói chắc chắn, với diện tích 100-180m2. Ngoài ra, còn một số công trình đang được xây dựng.

Những ngôi nhà rường được lắp dựng trên nền móng kiên cố tại khu vực Phủ Nội vụ, bên trong Đại nội Huế (Ảnh: Sơn Thùy).
Việc có nhiều ngôi nhà rường “mọc lên” trong khu vực Đại nội Huế, nơi đã được UNESCO công nhận di sản văn hóa thế giới làm dấy lên lo ngại về công tác quản lý di tích cũng như tính hợp pháp của những công trình này.
Theo lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, 4 ngôi nhà rường ở khu vực Phủ Nội vụ được dựng lên giữa năm 2025 để phục vụ các chương trình thuộc Festival Huế và sự kiện văn hóa khác.
Những ngôi nhà rường trên có thể tháo lắp và được mua lại với giá rẻ, thậm chí là tận dụng lại số gỗ thừa trong quá trình trùng tu các di tích khác bên trong Đại Nội Huế để hoàn thiện.

Móng được xây mới trên nền đất di tích (Ảnh: Sơn Thùy).
Theo lý giải của Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế, đơn vị được giao trực tiếp quản lý Phủ Nội vụ từ năm 2006. Thời điểm tiếp nhận, phần lớn các công trình tại đây đã xuống cấp nghiêm trọng, không gian cảnh quan rất nhếch nhác.
Trung tâm đã phải nhiều lần tổ chức chỉnh trang, vệ sinh môi trường để từng bước cải thiện chất lượng cảnh quan, đảm bảo điều kiện phục vụ du khách tham quan tại di sản Huế.
Năm 2017, trung tâm đã lắp dựng 2 hệ nhà rường có diện tích 50-100m2 tại khu vực Phủ Nội vụ để triển khai dịch vụ Thái Y viện và các hoạt động trải nghiệm văn hóa làng nghề cho du khách.

Cận cảnh ngôi nhà rường tại di tích Phủ Nội vụ (Ảnh: Sơn Thùy).
Đặc biệt, từ năm 2021, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế bắt đầu tổ chức các hoạt động Festival, sự kiện văn hóa tại khu vực di tích này. Mỗi khi có sự kiện, đơn vị buộc phải thuê các hệ khung gỗ nhà rường về lắp dựng tạm và sau đó sẽ bị tháo dỡ, dẫn đến đã phát sinh chi phí lớn, chưa thực sự hiệu quả.
Do đó, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã làm các thủ tục bổ sung tiêu chuẩn, định mức mua sắm tài sản chuyên dùng là hệ khung gỗ nhà rường, đã được UBND thành phố Huế phê duyệt.
Lãnh đạo Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết từ giữa năm 2025, đơn vị đã cho lắp dựng thử nghiệm 3 hệ khung gỗ nhà rường và di chuyển một công trình đã có trước đây để phục vụ các hoạt động lễ hội, sự kiện văn hóa.
Nhà rường được lắp dựng trên nền cao nhằm chống ngập lụt gây hư hại kết cấu gỗ, bảo đảm có thể tháo dỡ, di chuyển khi không còn nhu cầu sử dụng hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền.
Trong thời gian tới, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế sẽ hoàn thiện các thủ tục trình các cấp theo quy định hiện hành.
Theo sử sách triều Nguyễn, Phủ Nội vụ được xây dựng từ thời vua Minh Mạng, ban đầu nằm trong Tử Cấm thành, sau đó được di dời đến vị trí phía đông của Đại Nội như hiện nay. Đây là nơi chế tác và cất giữ những bảo vật, vật dụng hằng ngày (đồ ngự dụng) của vua và hoàng tộc.
Sau năm 1945, Phủ Nội vụ được trưng dụng cho các mục đích khác nhau, trong đó có thời gian dài làm trụ sở của Trường Quốc gia âm nhạc, sau đó là Trường đại học Nghệ thuật Huế.
Trải qua nhiều giai đoạn của lịch sử, Phủ Nội vụ gần như không còn công trình di tích nào nguyên gốc. Bên trong khuôn viên di tích hiện còn sót lại một tòa nhà 2 tầng cổ mang kiến trúc Pháp được xây dựng vào đầu năm 1900.



