Luật Công nghiệp công nghệ số được Quốc hội thông qua ngày 14.6.2025 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1.1.2026. Sự kiện ghi dấu ấn Việt Nam là nước đầu tiên trên thế giới ban hành một đạo luật riêng về lĩnh vực công nghiệp công nghệ số. Dưới đây là những chính sách quan trọng trong luật Công nghiệp công nghệ số.
Bitcoin không còn là 'tiền ảo'
Trước khi có luật Công nghiệp công nghệ số, Bitcoin và các loại tiền mã hóa thường được gọi chung là "tiền ảo", không phân biệt rõ ràng. Nhưng từ khi luật chính thức có hiệu lực, tài sản số được luật hóa rõ ràng. Theo đó, tài sản số là tài sản theo quy định của bộ luật Dân sự, được thể hiện dưới dạng dữ liệu số, được tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao và xác thực bởi công nghệ số trên môi trường điện tử.
Luật cũng tiếp tục phân loại tài sản số theo các tiêu chí như mục đích sử dụng, công nghệ. Theo đó, tài sản số sẽ gồm ba loại là: Tài sản ảo trên môi trường điện tử; Tài sản mã hóa và Tài sản số khác.
Đồng xu biểu tượng Bitcoin trước biểu đồ giá
ẢNH: KHƯƠNG NHA
Trong đó, tài sản mã hóa là một loại tài sản số sử dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số có chức năng tương tự để xác thực đối với tài sản trong quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ, chuyển giao. Tài sản mã hóa không bao gồm chứng khoán, các dạng số của tiền pháp định và tài sản tài chính khác theo quy định của pháp luật về dân sự; tài chính.
Đặc biệt, tại điểm a khoản 2 Điều 47 luật Công nghiệp công nghệ số 2025 quy định tài sản ảo được dùng cho mục đích trao đổi hoặc đầu tư. Như vậy, từ ngày 1.1.2026, người dân có thể dùng tài sản ảo của mình để thực hiện các hoạt động mục đích đầu tư, trao đổi… nhưng không dùng cho mục đích thanh toán.
Công nghiệp bán dẫn là trụ cột vật chất của kỷ nguyên số
Luật Công nghiệp công nghệ số đã xác lập bán dẫn là nền tảng của mọi hoạt động số. Luật cũng định hướng mục tiêu của Việt Nam là phát triển chip chuyên dụng, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu thay vì chỉ gia công.
Bán dẫn được xác định là ngành công nghiệp nền tảng cho hoạt động số
ẢNH: NGỌC DƯƠNG
Để làm được điều này, luật đã đưa ra các cơ chế ưu đãi vượt trội để thu hút đầu tư, cho phép nhập khẩu thiết bị đã qua sử dụng đạt chuẩn. Hoạt động nghiên cứu và phát triển, đào tạo và hạ tầng cũng được thiết lập các mức ưu tiên đặc biệt. Mục tiêu chung là nâng cao năng lực nội sinh và củng cố vị thế Việt Nam trên bản đồ bán dẫn thế giới.
Nguyên tắc phát triển công nghiệp bán dẫn của Việt Nam là phát triển sản phẩm chip bán dẫn có tính đột phá trong các ngành, lĩnh vực; liên kết chặt chẽ với hệ sinh thái bán dẫn toàn cầu, bao gồm các công đoạn nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử.
Định hướng phát triển AI bền vững, nhận nhiều ưu đãi
Theo hướng dẫn của luật Công nghiệp công nghệ số, chiến lược nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo của Việt Nam được xây dựng trên cơ sở định hướng phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; xu thế công nghệ toàn cầu; điều kiện, tiềm năng và thế mạnh của quốc gia nhằm nghiên cứu, phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong ngành, lĩnh vực bảo đảm hiệu quả, bền vững và có trách nhiệm.
Tại Điều 28, luật quy định rõ về chính sách hỗ trợ, ưu đãi về đầu tư; thuế; đất đai và pháp luật khác có liên quan. Trung tâm dữ liệu AI được đầu tư xây dựng là một ngành, nghề đặc biệt được hưởng ưu đãi, hỗ trợ theo quy định của pháp luật. Các dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm cũng được hưởng nhiều hỗ trợ đặc biệt.
Cận cảnh hệ thống MRI 3.0 tích hợp AI giúp phát hiện sớm nhiều bệnh nguy hiểm
Ngoài ra, dự án xây dựng trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo được nhà nước hỗ trợ trực tiếp chi phí đầu tư xây dựng nhà máy, hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị máy móc từ nguồn chi đầu tư phát triển từ ngân sách địa phương theo quy định của pháp luật.
Đặc biệt, ngày 10.12.2025, Quốc hội đã biểu quyết thông qua luật Trí tuệ nhân tạo, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia có khung pháp lý toàn diện về AI. Luật có hiệu lực từ ngày 1.3.2026, gồm 35 điều, được thiết kế theo hướng "quản lý để phát triển", bảo đảm cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, phù hợp với thông lệ quốc tế và hỗ trợ Việt Nam chủ động hội nhập với các chuẩn mực công nghệ mới.
