Theo Neowin, cách nay vài thập kỷ, việc tìm thấy các Easter Eggs (trứng phục sinh) như một trò chơi lái máy bay trong Excel 97, game bắn súng trong Word 95 hay một màn hình danh sách đội ngũ phát triển ẩn giấu kèm theo những câu đùa của trợ lý kẹp giấy Clippy là niềm vui bất tận của giới 'mộ điệu'. Tuy nhiên, nếu cố gắng tìm kiếm những điều tương tự trên Windows 11 hay Office 365 hiện nay, bạn chắc chắn sẽ thất vọng. Sự biến mất này không phải ngẫu nhiên mà là kết quả của những thay đổi mang tính chiến lược và bắt buộc.
Những sản phẩm mới của Microsoft đã không còn 'trứng phục sinh' như xưa
ẢNH: CHỤP MÀN HÌNH GUIDING TECH
Microsoft không còn giấu 'trứng phục sinh' trên Windows và Office
Mọi chuyện bắt đầu thay đổi vào năm 2002, khi người đứng đầu Bill Gates phát động sáng kiến Trustworthy Computing. Đối mặt với làn sóng chỉ trích về các lỗ hổng an ninh, Microsoft buộc phải chuyển mình. Triết lý bảo mật ngay từ bước thiết kế yêu cầu mọi dòng mã phải được ghi chép (document) rõ ràng, minh bạch để dễ dàng kiểm toán.
Về bản chất, Easter Eggs là những đoạn mã 'chui', không được ghi trong tài liệu chính thức. Do đó, để đảm bảo an toàn tuyệt đối và loại bỏ rủi ro bị tin tặc lợi dụng, chúng buộc phải bị 'khai tử'.
Lý do thứ hai, và có lẽ là quan trọng nhất, liên quan đến tính pháp lý và thương mại. Microsoft hiện là đối tác cung cấp phần mềm cho hàng loạt cơ quan chính phủ, quân đội và các tập đoàn lớn trên toàn cầu. Những khách hàng lớn này yêu cầu sự minh bạch tuyệt đối và không chấp nhận bất kỳ tính năng ẩn nào.
Hãy tưởng tượng một cơ quan an ninh quốc gia sử dụng phần mềm có chứa một tính năng ẩn mà họ không hề hay biết. Điều này sẽ ngay lập tức dấy lên nghi ngờ về các 'cửa hậu' (backdoor) hoặc lỗ hổng bảo mật tiềm tàng. Microsoft không thể mạo hiểm các hợp đồng tỉ USD và uy tín của mình chỉ vì một chút vui vẻ ngẫu hứng của lập trình viên.
Cuối cùng, với quy mô nhân sự khổng lồ lên tới 225.000 người, quy trình làm việc tại Microsoft đã khác xưa rất nhiều. Các hệ thống kiểm thử tự động, quy trình CI/CD (tích hợp và triển khai liên tục) và các chứng chỉ chất lượng ISO nghiêm ngặt khiến việc lén lút đưa một đoạn mã không rõ nguồn gốc vào sản phẩm thương mại trở nên gần như bất khả thi.
Dù sự biến mất của Easter Eggs để lại nhiều tiếc nuối cho những người dùng thích khám phá, nhưng đó là cái giá cần thiết phải trả để đổi lấy một hệ sinh thái phần mềm an toàn, ổn định và chuyên nghiệp hơn cho hàng tỉ người dùng trên toàn thế giới.
