Lý do vì sao nhiều nhà xây cổng lại thường có chi tiết lạ này: Quan trọng hơn nhiều người nghĩ

Có những chi tiết quen thuộc đến mức ta nhìn thấy mỗi ngày mà không hề thắc mắc. Những đường kẻ ngang hay chéo trên đoạn dốc trước cổng nhà là một ví dụ như vậy. Nhiều người coi đó chỉ là cách làm cho “đỡ trơn”, nhưng phía sau chi tiết tưởng chừng rất đời thường ấy lại là những lý do kỹ thuật và an toàn đã được các tài liệu xây dựng chuyên ngành nhắc tới từ lâu.

Khi dốc trước cổng trở thành điểm dễ xảy ra tai nạn nhất

Ở Việt Nam, phần lớn nhà phố và nhà trong ngõ đều phải nâng nền cao hơn mặt đường để chống ngập. Điều này kéo theo một đoạn dốc ngắn ngay trước cổng – nơi xe máy ra vào hàng ngày, ô tô lên xuống gara, và người già, trẻ nhỏ thường xuyên đi lại. Chính tại điểm giao thoa ấy, nguy cơ trơn trượt lại cao hơn nhiều người nghĩ.

Khí hậu nóng ẩm, mưa nhiều khiến bề mặt bê tông hoặc gạch lát ngoài trời rất dễ xuất hiện màng nước mỏng, rêu và bụi mịn. Chỉ một cơn mưa nhỏ hay buổi sáng nồm ẩm cũng đủ làm giảm độ bám của bánh xe. Không ít tai nạn sinh hoạt xảy ra ngay trước cửa nhà, từ trượt ngã khi dắt xe đến xe máy trôi lùi lúc chở nặng.

Các tài liệu của American Concrete Institute – tổ chức chuyên ban hành hướng dẫn kỹ thuật về bê tông – từng nhấn mạnh rằng bề mặt dốc bằng bê tông không nên hoàn thiện quá nhẵn. Với lối vào gara và dốc nhà dân, ACI khuyến nghị sử dụng bề mặt tạo nhám hoặc tạo rãnh ngang để tăng ma sát, đặc biệt trong điều kiện ẩm ướt.

Những đường kẻ nhỏ nhưng làm thay đổi độ an toàn

Trong thực tế sử dụng, các rãnh kẻ trên dốc trước cổng nhà mang lại hiệu quả rất rõ ràng. Khi xe máy lên dốc chậm hoặc phải dừng giữa dốc, các rãnh giúp bánh xe “ăn” vào bề mặt, hạn chế hiện tượng trượt lùi. Với ô tô vào gara trong nhà, đặc biệt là gara bán hầm, rãnh giúp xe ổn định hơn khi lên xuống ở tốc độ thấp.

Không chỉ tăng ma sát, các rãnh này còn có tác dụng thoát nước. Theo các hướng dẫn thiết kế ram dốc và bãi đỗ xe của Federal Highway Administration (FHWA), việc chia nhỏ dòng nước trên bề mặt dốc giúp hạn chế tình trạng bánh xe trượt trên lớp nước mỏng – một trong những nguyên nhân phổ biến gây mất kiểm soát khi trời mưa.

Chính vì thế, trong nhiều công trình nhà ở riêng, thợ xây thường chủ động kẻ rãnh ngay từ khi đổ bê tông, thay vì chờ đến khi xảy ra trơn trượt mới xử lý bổ sung.

Quan sát các khu dân cư cho thấy, có nhà kẻ rãnh ngang dày, có nhà lại kẻ chéo đều tay. Sự khác biệt này thực chất xuất phát từ độ dốc và chiều dài dốc. Với những đoạn dốc ngắn nhưng khá đứng, rãnh ngang vuông góc với hướng dốc giúp chống trượt lùi hiệu quả hơn, rất phù hợp với xe máy – phương tiện chính của nhiều gia đình Việt. Trong khi đó, các dốc dài dẫn xuống gara ô tô thường sử dụng rãnh chéo khoảng 30–45 độ để vừa tăng độ bám, vừa thoát nước tốt và giảm cảm giác xóc khi xe chạy qua liên tục.

Theo các manual thiết kế ram dốc, khoảng cách rãnh thường được khuyến nghị trong khoảng 20–40 mm, độ sâu khoảng 5–10 mm. Đây là mức đủ để tăng ma sát mà không gây rung lắc mạnh hay làm mòn lốp quá nhanh. Những thông số này cũng lý giải vì sao các rãnh trên dốc nhà dân nhìn có vẻ “dày”, nhưng lại rất phù hợp với điều kiện sử dụng thực tế.

Nhìn lại, những đường kẻ tưởng chừng rất bình thường trước cổng nhà hóa ra lại là một lớp “bảo hiểm” thầm lặng. Một chi tiết nhỏ, chi phí không đáng kể, nhưng nếu bỏ qua, gia chủ có thể gặp phải những bất tiện, hay đôi khi là những sự cố ngay trước cửa nhà mình.