Trí tuệ nhân tạo (AI) giờ đây hiện diện ở khắp mọi nơi, ngày càng được giao thực hiện nhiều công việc lâu nay do con người đảm nhiệm, trong đó có việc thực thi luật giao thông.
Một chương trình thí điểm tại 8 địa điểm ở thành phố Athens của Hy Lạp đã ghi nhận gần 2.500 lỗi vi phạm giao thông nghiêm trọng chỉ trong 4 ngày.
Thực tế là nếu ghi nhận mọi vi phạm lớn nhỏ, thì ngay cả những tài xế có ý thức nhất, thậm chí ngay cả cảnh sát, cũng có lúc vi phạm.
"Mắt thần" phát hiện những gì?
Ngoài việc chạy xe quá tốc độ và không tuân thủ đèn tín hiệu giao thông, các camera AI được lập trình để phát hiện một loạt vi phạm phổ biến, như lái xe không cài dây an toàn, sử dụng điện thoại khi lái xe và đi vào làn khẩn cấp.
Khi phát hiện vi phạm, camera sẽ lưu lại video có đánh dấu thời gian và hình ảnh tĩnh, cả 2 đều được mã hóa để đảm bảo tính toàn vẹn của bằng chứng.
Camera AI dễ dàng phát hiện việc tài xế không cài dây an toàn và sử dụng điện thoại trong lúc lái xe (Ảnh: Bộ Quản trị kỹ thuật số Hy Lạp).
Cảnh sát không trực tiếp phạt tiền tại chỗ. Thay vào đó, người vi phạm sẽ nhận được thông báo điện tử qua tin nhắn SMS, email hoặc qua cổng thông tin của chính phủ, nơi họ có thể thanh toán tiền phạt trực tiếp. Quy trình kháng cáo vẫn tồn tại, mặc dù bằng chứng video thường "khó cãi".
Một camera ghi nhận 1.000 vi phạm
Theo các nhà chức trách, một camera AI duy nhất trên đại lộ Syngrou, tuyến đường chính nối Athens với cảng Piraeus, đã ghi nhận hơn 1.000 vi phạm chỉ trong 4 ngày. Riêng địa điểm đó đã chiếm gần một nửa tổng số vi phạm được ghi nhận trong giai đoạn thí điểm.
Ở những nơi khác, con số cũng không kém phần đáng chú ý. Tại giao lộ đông đúc của đại lộ Mesogeion và Halandriou ở Agia Paraskevi, 480 tài xế đã vượt đèn đỏ. Thêm 285 người khác bị bắt quả tang vi phạm tương tự tại ngã tư đường Vouliagmenis và đường Tinou ở Kalithea. Như vậy, đây là vấn đề phổ biến chứ không mang tính cục bộ.
Những người không cài dây an toàn hoặc sử dụng điện thoại di động khi lái xe sẽ bị phạt 350 euro (10,8 triệu đồng), trong khi vi phạm tốc độ có thể khiến các tài xế ở Hy Lạp phải trả từ 150 đến 750 euro (4,6-23,2 triệu đồng) tùy trường hợp.
Với mức phạt như vậy, ước tính một camera AI duy nhất có thể thu về tới 750.000 euro (khoảng 23,2 tỷ đồng) tiền phạt chỉ trong 3 ngày. Tiềm năng tăng thu ngân sách rất rõ ràng.
Từ dự án thí điểm đến giám sát quy mô toàn thành phố
Hiện tại, chỉ có 8 địa điểm ở Athens thí điểm sử dụng camera AI để giám sát giao thông, tất cả đều do Bộ Quản trị kỹ thuật số vận hành. Nhưng điều đó sắp thay đổi.
Hy Lạp có kế hoạch mở rộng mạng lưới lên 2.000 camera lắp cố định trên toàn quốc, cùng với 500 thiết bị di động. Chúng sẽ được gắn trên các xe buýt công cộng và được sử dụng để giám sát việc lấn chiếm trái phép các làn đường dành riêng cho xe buýt.
Giới chức nước này hy vọng việc tăng cường sử dụng camera AI sẽ giảm tai nạn giao thông và thương vong, giảm áp lực lên ngành cảnh sát và tạo ra nguồn thu ổn định cho các dịch vụ công cộng.
Bộ trưởng Bộ Quản trị kỹ thuật số Hy Lạp Dimitris Papastergiou chia sẻ với tờ Kathimerini rằng ý định của chính phủ không phải là trừng phạt mà là bảo vệ.
Ông nói: “Đây là một quyết định chính trị với mục tiêu xã hội rõ ràng: giảm tai nạn giao thông và cứu sống sinh mạng con người. Chúng tôi không áp dụng cách tiếp cận mang tính trừng phạt. Chúng tôi muốn người dân biết rằng các quy tắc áp dụng cho tất cả mọi người và được thực thi một cách công bằng và hiện đại”.
Hy Lạp không phải là quốc gia duy nhất sử dụng công nghệ để thực thi luật giao thông. Camera AI đã được sử dụng ở các quốc gia như Anh, Đức, Pháp, Tây Ban Nha, Australia, Ấn Độ, Trung Quốc, Nhật Bản, và trên khắp Trung Đông và Mỹ.
