Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte dự hội nghị thượng đỉnh NATO ở Hà Lan vào tháng 6/2025 (Ảnh: AFP).
Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin Tass (Nga), khi bình luận về những tuyên bố mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump liên quan tới Greenland, ông Larry Johnson, cựu quan chức Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA) và Bộ Ngoại giao Mỹ, nhận định quyết định của nhà lãnh đạo Mỹ liên quan đến Greenland sẽ dẫn tới sự tan rã của NATO.
“Những hành động của Tổng thống Trump sẽ phá hủy NATO”, ông Johnson cảnh báo.
Theo ông, Tổng thống Trump hoàn toàn nghiêm túc về việc kiểm soát Greenland, vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch.
“Tôi từng nghĩ đó chỉ là lời nói đùa khi ông ấy lần đầu lên nắm quyền và nói như vậy… Nhưng ông ấy không đùa. Việc ông ấy đe dọa Thụy Điển, Na Uy, Đức và Anh sẽ không mang lại kết quả tốt đẹp”, chuyên gia Mỹ cho biết.
Theo ông Johnson, hiện nay Tổng thống Trump đang “tìm cách trừng phạt các quốc gia về mặt kinh tế, về cơ bản sử dụng đồng USD như một công cụ để trừng phạt các nước”.
“Trong khi đó, mục đích ban đầu của thuế quan là để bù đắp những bất lợi kinh tế. Điều này không liên quan đến bất lợi kinh tế. Những quyết định gần đây của Washington liên quan đến việc gây sức ép về chính trị”, chuyên gia nói thêm.
Ông Johnson nhấn mạnh rằng Nga không cần Greenland và Moscow cũng chưa từng phát đi bất kỳ tín hiệu nào về việc đòi hỏi chủ quyền đối với hòn đảo này. Theo ông, Nga đang tập trung vào việc chỉ ra rằng Mỹ đã từ chối tuân thủ luật pháp quốc tế và dùng sức mạnh để gây sức ép.
Trao đổi với Tass, ông Michael O’Hanlon, Giám đốc nghiên cứu Chương trình Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại và là nghiên cứu viên cao cấp tại Viện Brookings ở Washington, tin rằng Đan Mạch sẽ chấp thuận các yêu cầu của Mỹ về việc mở rộng số lượng các cơ sở quân sự của Mỹ tại Greenland.
“Tôi hoàn toàn không đồng ý với Tổng thống Trump về ý tưởng cốt lõi rằng Mỹ có bất kỳ quyền nào đối với Greenland, và hơn nữa tôi tin chắc rằng nếu chúng ta muốn đặt thêm các căn cứ quân sự trên Greenland, Đan Mạch sẽ chấp thuận ý tưởng đó”, ông nhận định.
Tổng thống Trump ngày 17/1 tuyên bố Washington sẽ áp thuế nhập khẩu đối với 8 quốc gia thành viên NATO ở châu Âu kể từ tháng 2 và duy trì biện pháp này cho đến khi Mỹ hoàn tất việc mua lại đảo Greenland. Đây là những nước đã đưa lực lượng quân sự tới Greenland và phản đối kế hoạch sáp nhập hòn đảo của Tổng thống Trump.
Tổng thống Trump cáo buộc Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan đã đưa lực lượng quân sự đến Greenland với “mục đích chưa rõ ràng”, gọi đây là “tình huống cực kỳ nguy hiểm đối với an toàn, an ninh và sự tồn vong của hành tinh”. Động thái này đã khoét sâu rạn nứt giữa Mỹ và các đồng minh trong khối NATO.
Tổng thống Trump liên tục tìm cách kiểm soát Greenland, hòn đảo Bắc Cực có vị trí chiến lược quan trọng kể từ nhiệm kỳ đầu tiên. Nhà lãnh đạo Mỹ thậm chí để ngỏ khả năng can thiệp quân sự để đạt được mục tiêu ở Greenland.
Ông Trump viện dẫn lý do an ninh quốc gia và cáo buộc cạnh tranh với Nga và Trung Quốc để lý giải cho quyết định kiểm soát Greenland. Ông giải thích rằng hòn đảo này rất quan trọng cho việc xây dựng hệ thống phòng thủ tên lửa Vòm Vàng của Mỹ.
Cả chính quyền Đan Mạch và Greenland đều kiên quyết khẳng định chủ quyền đối với hòn đảo, nhấn mạnh vùng lãnh thổ này không phải để bán.
Ngoại trưởng Hà Lan David van Weel cho biết lời đe dọa của Tổng thống Trump về việc áp đặt thuế quan mới đối với các đồng minh châu Âu liên quan tới Greenland “không giúp ích gì cho liên minh NATO và cũng không giúp ích gì cho Greenland”.
Thủ tướng Italy Giorgia Meloni chỉ trích việc Mỹ dọa áp thuế với các nước châu Âu là một “sai lầm”. Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng cho rằng đây hoàn toàn là “sai lầm” của Mỹ.
“Lập trường của chúng tôi về Greenland rất rõ ràng, đây là một phần của Vương quốc Đan Mạch và tương lai của Greenland là vấn đề của người dân Greenland và người dân Đan Mạch. Chúng tôi cũng đã nói rõ rằng an ninh Bắc Cực là vấn đề của toàn bộ NATO và các đồng minh nên cùng nhau nỗ lực hơn nữa để giải quyết mối đe dọa từ Nga trên khắp các khu vực khác nhau của Bắc Cực”, Thủ tướng Anh nhấn mạnh.
