Ung thư phổi hiện là loại ung thư gây tử vong hàng đầu thế giới. Theo GLOBOCAN 2022, mỗi năm có hơn 2,4 triệu ca mắc mới và khoảng 1,8 triệu ca tử vong. Bệnh xảy ra ở cả hai giới nhưng nam giới chiếm khoảng 1,57 triệu ca mắc - gần gấp đôi so với nữ giới.
Đáng lo ngại, nhiều báo cáo dịch tễ học những năm gần đây ghi nhận tỷ lệ ung thư phổi ở nhóm dưới 50 tuổi đang gia tăng, đặc biệt ở các nước châu Á. Phân tích toàn cầu công bố trên BMJ Oncology năm 2023 cho thấy số ca ung thư phổi khởi phát sớm (dưới 50 tuổi) tăng rõ rệt trong 3 thập kỷ qua.
Ảnh minh họa
Hút thuốc vẫn là yếu tố nguy cơ lớn nhất. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh: bỏ thuốc chưa đủ để bạn "miễn nhiễm" với ung thư phổi. Bởi trên thực tế, còn rất nhiều thói quen, bao gồm cả thói quen ăn uống "tiếp tay cho bệnh này. Vì vậy, muốn phòng ung thư phổi, có 5 thực phẩm cần ăn ít lại:
1. Thực phẩm siêu chế biến
Khoai tây chiên đóng gói, pizza đông lạnh, xúc xích công nghiệp, nước ngọt có ga… thuộc nhóm thực phẩm siêu chế biến theo phân loại NOVA. Chúng chứa nhiều đường, chất béo bão hòa, muối và phụ gia.
Một nghiên cứu lớn công bố trên tạp chí Thorax theo dõi hơn 100.000 người cho thấy nhóm tiêu thụ nhiều thực phẩm siêu chế biến nhất có nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn 41% so với nhóm ăn ít nhất. Nguy cơ ung thư phổi không tế bào nhỏ tăng 37% và ung thư phổi tế bào nhỏ tăng 44%. Với nam giới vốn có nền phổi tổn thương do thuốc lá hoặc ô nhiễm, con số này càng đáng lo.
2. Đồ chiên rán nhiều dầu mỡ
Ảnh minh họa
Gà rán, khoai tây chiên, đồ ăn ngập dầu tạo ra nhiều gốc tự do khi chế biến ở nhiệt độ cao. Tiến sĩ Lee Chia-ying, Phó Chủ tịch Y khoa Bệnh viện Changhua Show Chwan Memorial (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết các gốc tự do này có thể gây tổn thương DNA tế bào. Sau khi hấp thu, chúng lưu thông trong máu và làm tăng stress oxy hóa toàn thân. Trong đó phổi là cơ quan dễ bị ảnh hưởng do hệ mao mạch dày đặc.
3. Thịt/cá nướng, nhất là nướng cháy hay khét
Bản thân đồ nướng ăn nhiều có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư. Khi thịt bị nướng cháy, các hợp chất như hydrocarbon thơm đa vòng và amin dị vòng được hình thành. Đây là các chất có khả năng gây đột biến tế bào, được WHO cảnh báo. Ở người từng hút thuốc, niêm mạc hô hấp vốn đã tổn thương, việc thường xuyên ăn thịt nướng cháy có thể làm tăng nguy cơ ung thư phổi tích lũy đột biến.
4. Đồ ăn, thức uống nhiều đường
Trà sữa, nước ngọt, bánh kem, siro ngô fructose cao làm đường huyết tăng nhanh. Nghiên cứu của Đại học Florida và Đại học Kentucky (Mỹ) cho thấy chế độ ăn nhiều đường và chất béo làm tăng tích tụ glycogen trong cơ thể.
Tiến sĩ Li Chun-hui, bác sĩ điều trị tại Khoa Ung bướu, Bệnh viện Đại học Quốc gia Cheng Kung (Đài Loan, Trung Quốc) cho biết tế bào ung thư có ái lực cao với glycogen. Trong mô hình động vật, khi glycogen tăng, khối u phổi phát triển nhanh hơn. Còn khi ức chế sản xuất glycogen, sự phát triển khối u chậm lại. Điều đó đồng nghĩa với việc ăn ngọt kéo dài có thể vô tình cung cấp “nhiên liệu” cho tế bào ung thư phổi.
Ảnh minh họa
5. Tinh bột tinh chế
Gạo trắng, bánh mì trắng, mì sợi tinh chế... làm tăng đường huyết nhanh, tương tự cơ chế của đồ ngọt. Khi tiêu thụ thường xuyên và ít vận động, lượng đường dư thừa tiếp tục được chuyển hóa thành glycogen dự trữ. Sự tích tụ này, kết hợp với tình trạng viêm mạn tính do béo phì, tạo môi trường thuận lợi cho tế bào bất thường phát triển.
Các bác sĩ nhấn mạnh, ung thư phổi không phải là câu chuyện của riêng người hút thuốc. Với nam giới, đặc biệt người có tiền sử hút thuốc hoặc làm việc trong môi trường ô nhiễm, việc điều chỉnh chế độ ăn là bước quan trọng song song với cai thuốc.
Nguồn và ảnh: Common Health, News.Yahoo
