Nghiên cứu trên gần 5.700 phương tiện tại Việt Nam: Ô tô điện chứng minh độ bền vượt trội so với xe xăng

Tại Hội nghị quốc tế về Công nghệ Chế tạo và Sản xuất diễn ra ở Malaysia từ ngày 2/2/2026 đến ngày 5/2/2026, báo cáo về độ bền dài hạn giữa ô tô điện và ô tô động cơ đốt trong từ Việt Nam đã thu hút sự quan tâm lớn của giới khoa học. Công trình này do Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình Đào tạo Kỹ thuật Ô tô cùng nhóm nghiên cứu BK AUTO thuộc Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện thông qua ba phương pháp tiếp cận độc lập.

Ưu thế về xác suất hỏng hóc dài hạn

Ở góc độ lý thuyết, nhóm nghiên cứu đã ứng dụng mô hình Weibull để phân tích độ tin cậy và tính toán xác suất hỏng hóc tích lũy. Kết quả chỉ ra rằng trong những năm đầu, sự chênh lệch giữa hai loại hình phương tiện là không đáng kể. Tuy nhiên, sau mốc 12 năm sử dụng, khoảng cách bắt đầu mở rộng rõ rệt. Cụ thể, xác suất hỏng hóc tích lũy của xe động cơ đốt trong lên tới hơn 81%, trong khi con số này ở xe điện chỉ dừng lại ở mức gần 63%. Đến mốc 15 năm, tỷ lệ hỏng hóc của xe xăng đạt ngưỡng gần như tuyệt đối với hơn 98%, trong khi xe điện vẫn duy trì ở mức hơn 86%.

Theo các chuyên gia, cấu trúc cơ khí phức tạp của động cơ đốt trong chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng này. Ngược lại, hệ truyền động điện với cấu tạo đơn giản và ít chi tiết hao mòn đã giúp xe điện giữ được sự ổn định bền bỉ hơn trong vòng đời sử dụng dài hạn.

Bằng chứng thực tiễn cũng được củng cố thông qua việc theo dõi dữ liệu bảo dưỡng của gần 5.700 xe VinFast và xe động cơ đốt trong tại Việt Nam giai đoạn 2020 - 2024. Phân tích cho thấy từ quãng đường 40.000 ki lô mét trở đi, tần suất lỗi của xe điện giảm nhanh và thấp hơn xe xăng. Tại ngưỡng 80.000 đến 125.000 km, cường độ hư hỏng trung bình của xe điện chỉ ở mức 0,021-0,029 lần/1.000 km, thấp hơn đáng kể so với mức 0,025-0,034 của xe động cơ đốt trong.

Khả năng chịu tải và hệ thống phanh tái sinh hiệu quả

Lớp bằng chứng thứ ba mang tính trực quan đến từ các thử nghiệm thực nghiệm trên xe thật. Trong bài kiểm tra phanh khi đổ dốc liên tục, đĩa phanh của xe xăng ghi nhận mức tăng nhiệt độ từ 36,8°C lên 147,6°C. Trong khi đó, nhiệt độ đĩa phanh xe điện gần như không biến động, chỉ tăng nhẹ từ 33,4°C lên 38,4°C.

Sự chênh lệch nhiệt độ lên tới gần 110°C chứng minh rằng hệ thống phanh tái sinh trên ô tô điện đã chuyển hóa phần lớn động năng thành điện năng, giúp giảm tải tối đa cho cụm phanh vật lý. Dữ liệu từ các trạm dịch vụ cũng xác nhận mức độ mài mòn đĩa phanh của xe điện chỉ bằng khoảng 60% đến 65% so với xe xăng ở cùng quãng đường vận hành.

Bên cạnh đó, dù có trọng lượng lớn hơn do khối pin, hệ thống treo của xe điện lại cho thấy khả năng chịu ứng suất tốt hơn. Khi thực hiện phanh gấp ở tốc độ 60 km/h, ứng suất cực đại tại càng A cầu trước của xe động cơ đốt trong lên tới 150 N/mm², cao hơn gấp đôi so với mức 65-70 N/mm² của xe điện. Điều này cho thấy cấu trúc xe điện phân bổ tải trọng cân bằng hơn, giúp các chi tiết cơ khí ít phải chịu áp lực cực hạn, từ đó kéo dài tuổi thọ linh kiện.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đàm Hoàng Phúc nhận định: "Xe điện đang cho thấy sự bền bỉ cả trong mô hình lý thuyết và điều kiện thực tế. Kết quả góp phần cung cấp cái nhìn khoa học, khách quan về độ bền phương tiện trong bối cảnh chuyển dịch sang giao thông điện hóa, đồng thời bổ sung bằng chứng thực nghiệm từ Việt Nam vào diễn đàn học thuật quốc tế".

Tại Việt Nam, xu hướng sử dụng xe điện đang ngày càng phổ biến khi người tiêu dùng bắt đầu nhận thấy những ưu điểm về chất lượng vận hành dài hạn. Doanh số xe điện liên tục tăng trưởng mạnh mẽ trong giai đoạn vừa qua, phản ánh sự thay đổi rõ rệt trong niềm tin của cộng đồng đối với các dòng phương tiện không phát thải. Đối với những nhóm khách hàng sử dụng xe với cường độ cao như các đơn vị vận tải dịch vụ, sự bền bỉ của hệ thống khung gầm và hiệu suất ổn định của động cơ điện sau hàng chục nghìn ki lô mét chính là minh chứng thực tế rõ nét nhất cho sự ưu việt của công nghệ mới trong lộ trình chuyển đổi giao thông xanh.