Những ngày cận Tết, vườn mận hồng Sân Tiên rộng 50 ha của ông Phục, 51 tuổi, tại ấp An Quới, xã Cù Lao Dung, bước vào cao điểm thu hoạch. Từ sáng sớm, hàng chục nhân công tất bật cắt trái, phân loại, đóng gói để kịp giao hàng cho khách tại Hà Nội và TP HCM.
Ông Trần Văn Phục kiểm tra trái mận chuẩn bị thu hoạch. Ảnh: Chúc Ly
Ông Phục được người dân địa phương gọi là "kỹ sư chân đất". Chưa qua đào tạo bài bản, ông từng thành công với giống nhãn Ido chịu hạn mặn, kháng bệnh chổi rồng. Khi thị hiếu tiêu dùng thay đổi, ông chuyển sang hướng sản xuất trái cây hữu cơ, chú trọng giá trị sức khỏe.
Năm 2018, từ mong muốn tạo loại trái phù hợp với người mắc tiểu đường, ông bắt đầu nghiên cứu cây mận. Sau nhiều năm tìm hiểu tài liệu, học hỏi thực tế từ nhiều địa phương, từ gốc mận An Phước, ông lai tạo thành công giống mận hồng, bán ra thị trường với giá cao hơn nhiều lần giống phổ biến.
Đến năm 2023, ông tiếp tục cải tiến và cho ra đời giống mận hồng Sân Tiên, đã được đăng ký nhãn hiệu độc quyền. "Tôi mất gần 5 năm, thử nghiệm khoảng 10 giống khác nhau mới chọn được loại ưng ý", ông nói.
Mận hồng Sân Tiên có ruột đặc, giòn, ngọt thanh, thơm nhẹ, độ ngọt cao gấp đôi mận An Phước. Giống này chịu hạn mặn tốt, thích nghi độ mặn tới 10 phần nghìn. Canh tác hữu cơ giúp trái có màu đỏ đẹp, thời gian bảo quản kéo dài tới 30 ngày trong kho mát và khoảng 4 ngày ở điều kiện tự nhiên, thuận lợi cho vận chuyển xa và định hướng xuất khẩu.
Vườn mận hồng Sân Tiên rộng hàng chục ha trên đất cù lao. Ảnh: Chúc Ly
Ngay từ giai đoạn thụ phấn, trái được bao lưới, sau đó thay bằng bao giấy để hạn chế côn trùng, giảm dư lượng và giúp lên màu đẹp. Mỗi trái đều được đánh số quản lý sản lượng. Sau thu hoạch, mận được dán mã QR truy xuất nguồn gốc, thể hiện đầy đủ thông tin về vườn trồng, quy trình sản xuất và lô thu hoạch.
Trước ngày thu hoạch 5 ngày, mẫu mận được xét nghiệm dư lượng để bảo đảm an toàn thực phẩm. Nhờ quy trình kiểm soát chặt chẽ, sản phẩm được người tiêu dùng tin tưởng, sẵn sàng chi trả mức giá cao.
Theo ông Phục, chi phí đầu tư khoảng 400 triệu đồng mỗi ha. Sau ba năm, vườn mận cho trái ổn định, lợi nhuận có thể đạt khoảng 2 tỷ đồng mỗi ha một năm. Những vụ đầu, sản lượng không đủ cung ứng, chủ yếu tiêu thụ tại Hà Nội và TP HCM qua các cửa hàng trái cây cao cấp.
Hiện ông thu hoạch khoảng 20 ha mận, đồng thời xúc tiến xuất khẩu sang Anh, Pháp, Hàn Quốc và Trung Đông. Nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, lô hàng đầu tiên dự kiến xuất sang Anh bằng đường hàng không.
Mỗi cây mận 24–36 tháng tuổi cho 35–40 kg trái mỗi vụ. Trung bình 1.000 m² đạt 4 tấn, song ông chỉ giữ lại khoảng 2 tấn đạt chuẩn, tương đương 20 tấn mỗi ha. Trái lớn nhất nặng khoảng 250 gram, giá 230.000 đồng mỗi kg; loại 150 gram giá 150.000–160.000 đồng một kg.
Trái mận hồng Sân Tiên có màu đẹp mắt, giòn, ngọt thanh. Ảnh: Chúc Ly
Toàn bộ vườn được quản lý số hóa. Từ khâu bao trái, dữ liệu được nhập vào hệ thống, giúp dự báo sản lượng trước 30 ngày, chủ động chào hàng, giao hàng, không phụ thuộc thương lái. Theo ông Phục, đây là điều kiện bắt buộc nếu muốn đưa nông sản lên sàn thương mại điện tử.
Song song đó, ông thử nghiệm mô hình nhà màng trên diện tích 1.000 m2 nhằm kiểm soát mưa, độ ẩm và chất lượng trái. Nếu hiệu quả, mô hình sẽ được nhân rộng dù chi phí đầu tư khoảng 4 tỷ đồng mỗi ha.
Để ứng phó xâm nhập mặn, ông dành 20–30% diện tích đào hồ trữ nước ngọt, kết hợp nuôi cá và phát triển du lịch nông nghiệp. "Nếu làm đúng chuẩn, giá trị nông sản sẽ tăng lên nhiều lần", ông nói, cho biết mục tiêu xây dựng chuỗi sản xuất – truy xuất – tiêu thụ khép kín, tiến tới liên kết với nông dân địa phương để phát triển bền vững.
