Người nổi tiếng nào từng làm bộ trưởng ở tuổi 26?

Nhà thơ Huy Cận sinh năm 1919 tại Hà Tĩnh. Trước Cách mạng tháng Tám, ông sáng tác văn học. Năm 1942, ông vừa học Nông lâm, vừa tham gia hoạt động bí mật và làm văn, thơ.

Không chỉ là một nhà thơ nổi tiếng, ông còn là chính khách từng nắm giữ nhiều vị trí quan trọng. Khi mới 26 tuổi, ông đã là Bộ trưởng Bộ Canh nông. Sau đó, ông giữ nhiều vai trò như Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Kinh tế, Văn hoá; Thứ trưởng, Tổng Thư ký Hội đồng Chính phủ, Bộ trưởng Đặc trách công tác Văn hóa - Thông tin tại Văn phòng Hội đồng Bộ trưởng.

Ông Cù Huy Cận được Chủ tịch Hồ Chí Minh duyệt vào tổ Thường trực Bắc Bộ Phủ. Trong sách Hồi ký song đôi, ông Huy Cận cho biết, từ ngày thành lập Chính phủ cho đến ngày Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946), có một tổ chức thường trực ở Bắc Bộ Phủ (tổ gồm 5 người, được Hồ Chủ tịch duyệt). 

Năm người trong tổ là các ông: Võ Nguyên Giáp, Hoàng Văn Thái, Khuất Duy Tiến, Hoàng Hữu Nam và Cù Huy Cận. Năm người luân phiên nhau trực đêm tại Bắc Bộ Phủ.

Mấy tháng đầu, ông Cù Huy Cận vừa làm việc ở Bộ Canh nông, buổi chiều đến làm việc với Hồ Chủ tịch (như là thư ký riêng), ban đêm thì trực ở Bắc Bộ Phủ. Tình hình căng thẳng ngay từ những ngày đầu của cách mạng, vì vậy, việc trực đêm ở Bắc Bộ Phủ cũng rất căng thẳng.

Theo ông Cù Huy Cận, luôn luôn có điện thoại gọi, khi thì cơ quan an ninh, khi thì Ủy ban hành chính Hà Nội, khi thì Ban Liên kiểm Việt Pháp, khi thì Ủy ban thành phố Hải Phòng... Điện thoại để báo cáo tình hình, có khi để xin chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh và cũng có lúc hỏi tình hình ở Hà Nội, ở Bắc Bộ Phủ. Lúc bấy giờ mọi cơ quan, nhất là những đồng chí chủ chốt, đều cảnh giác cao độ và làm việc gần như không kể ngày đêm…

Ông Huy Cận từng được Chủ tịch Hồ Chí Minh cử tham gia đoàn đại biểu cùng Trần Huy Liệu (trưởng đoàn) và Nguyễn Lương Bằng thay mặt cho Chính phủ lâm thời vào Huế nhận sự thoái vị của vua Bảo Đại.

Trong cuốn Hồi ký song đôi, ông Cù Huy Cận đã kể lại hành trình vào Huế thực hiện nhiệm vụ, đặc biệt là miêu tả thần sắc, cũng như thái độ của vua Bảo Đại trong giờ phút đọc Tuyên bố thoái vị và trao ấn kiếm.

Theo miêu tả của ông, khi đọc bản Tuyên bố thoái vị “vua đọc lẩm bẩm không rõ lời, có lẽ một phần vì ông ta bị xúc động trong giờ phút đặc biệt ấy và một phần vì ông ta không quen nói tiếng Việt hàng ngày”.

Ông Huy Cận chính là người đã ký Nghị định thành lập Học viện An ninh Nhân dân năm 1946. Lúc bấy giờ, ông đang là Thứ trưởng Bộ Nội vụ. Học viện An ninh Nhân dân được thành lập ngày 25/6/1946 và ngày này cũng trở thành ngày truyền thống của đơn vị.

Những năm đầu sau Cách mạng tháng Tám, nhà thơ Huy Cận được giao nhiều nhiệm vụ liên quan tới ngành công an. Cuối năm 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký sắc lệnh, cử ông vào Ban Thanh tra đặc biệt. Với tư cách thành viên Chính phủ, ông cũng đại diện ngành công an, trả lời trong phiên chất vấn đầu tiên của Quốc hội khóa I.

Ông Huy Cận có hai người vợ. Người vợ đầu của ông là bà Ngô Xuân Như, em gái của nhà thơ Xuân Diệu. Người vợ thứ hai là bà Trần Lệ Thu, cán bộ giảng dạy Nga văn ở một trường đại học lớn tại Hà Nội.

Ngoài là em rể của nhà thơ Xuân Diệu, Huy Cận và Xuân Diệu còn là 2 người bạn tri kỷ. Xuân Diệu cùng sống với gia đình Huy Cận cho đến hết cuộc đời tại ngôi nhà số 24 Cột Cờ (Điện Biên Phủ), Hà Nội.