Theo tờ Shenzhen Evening News, một phụ nữ họ Trương, 32 tuổi ở Trung Quốc, đã hoảng hốt đi khám sau khi phát hiện trong phân có một “sợi mì trắng” dài bất thường. Kết quả kiểm tra tại bệnh viện xác nhận đó là sán dây bò , một loại ký sinh trùng có thể sống trong ruột người nhiều năm và phát triển với chiều dài lên tới vài mét. Bác sĩ cho biết con sán được lấy ra có hình dạng dẹt, dài và trắng, nhìn giống sợi bún hoặc mì. Điều khiến bệnh nhân bối rối là cô khẳng định mình chưa từng ăn cá sống, thịt tái hay bất kỳ món ăn sống nào.
Sau khi khai thác kỹ tiền sử sinh hoạt, bác sĩ phát hiện nguyên nhân rất có thể đến từ thói quen dùng chung một chiếc thớt cho cả thực phẩm sống và chín . Trong nhiều năm, người phụ nữ này chỉ sử dụng duy nhất một thớt để xử lý thịt bò, thịt heo sống, sau đó tiếp tục cắt trái cây, thực phẩm đã nấu chín mà không khử trùng bằng nước sôi hay hóa chất sát khuẩn. Việc “sống - chín không phân biệt” này được đánh giá là hành vi có nguy cơ rất cao gây nhiễm ký sinh trùng.
Trứng hoặc ấu trùng sán dây có thể bám trên thịt sống. Khi xử lý trên thớt, bề mặt thớt bị nhiễm bẩn. Nếu thớt không được làm sạch và khử trùng đúng cách mà tiếp tục dùng cho thực phẩm ăn trực tiếp, trứng sán sẽ theo đường miệng đi vào cơ thể và phát triển thành sán trưởng thành trong ruột.
Các bác sĩ cảnh báo, nhiều người lầm tưởng rằng chỉ cần tránh ăn đồ sống là đủ an toàn, trong khi lại bỏ qua nguy cơ nhiễm chéo từ dụng cụ nhà bếp . Đặc biệt vào những dịp lễ Tết, khi việc nấu nướng và xử lý thực phẩm diễn ra dày đặc, nguy cơ này càng gia tăng.
Để phòng ngừa ký sinh trùng xâm nhập, giới chuyên môn khuyến cáo cần đặc biệt chú ý ba nguyên tắc cơ bản trong an toàn thực phẩm.
- Dụng cụ chế biến thực phẩm sống và chín phải được tách riêng. Trong bếp nên có ít nhất hai bộ dao và thớt, phân biệt rõ ràng, dùng riêng cho thịt sống, hải sản và dùng cho thực phẩm đã nấu chín hoặc trái cây ăn trực tiếp. Sau khi sử dụng cần rửa sạch và định kỳ trụng nước sôi ít nhất 15 phút để khử trùng.
- Thực phẩm cần được nấu chín hoàn toàn. Thịt bò và thịt heo phải được nấu tới khi phần lõi đổi màu hoàn toàn, không còn màu hồng. Hải sản cần được làm chín với nhiệt độ trung tâm trên 70 độ C. Nên tránh ăn cá nước ngọt sống, hải sản ướp tái hoặc các món thịt tái chưa chín kỹ.
- Vệ sinh cá nhân và môi trường bếp. Sau khi xử lý thịt sống, cần rửa tay bằng xà phòng và nước chảy ít nhất 20 giây. Thớt có thể được lau bằng dung dịch chứa clo pha loãng, để yên khoảng 30 phút rồi rửa lại. Trong tủ lạnh, thịt sống và hải sản cần được bọc kín và đặt ở ngăn dưới để tránh nước thịt rò rỉ làm nhiễm bẩn thực phẩm khác.
Theo Trung tâm Bảo vệ Sức khỏe thuộc Bộ Y tế Hong Kong (Trung Quốc), nhiều loại ký sinh trùng đường ruột có thể gây bệnh cho người, phổ biến như giun đũa, giun kim, giun móc, sán dây và sán lá gan. Trong đó, sán dây có thân dẹt, màu trắng hoặc vàng nhạt, có thể dài hơn 6 mét. Con người thường nhiễm sán trưởng thành khi ăn phải thịt bò, thịt heo hoặc cá chưa được nấu chín và có chứa ấu trùng. Nguy hiểm hơn, nếu nuốt phải trứng sán dây heo qua thực phẩm hoặc nước bị ô nhiễm, ấu trùng có thể xâm nhập não, cơ hoặc các cơ quan khác, gây bệnh nang sán với biến chứng rất nặng nề.
Các chuyên gia cũng lưu ý rằng nhiều loại ký sinh trùng trong hải sản không thể nhận biết bằng mắt thường, vì màu sắc, mùi vị của cá vẫn hoàn toàn bình thường. Đa số trường hợp nhiễm gây triệu chứng nhẹ đến trung bình như đau bụng, tiêu chảy, phát ban hoặc ngứa, nhưng trong những ca nặng, ký sinh trùng có thể xâm nhập các cơ quan quan trọng như phổi, gây biến chứng nghiêm trọng.
Giới chuyên môn nhấn mạnh, việc đông lạnh chỉ có thể tiêu diệt một số ký sinh trùng chứ không thể tiêu diệt vi khuẩn. Do đó, ngoài cá sống, nhiều loại hải sản ăn tái hoặc chưa nấu chín khác cũng tiềm ẩn rủi ro, đặc biệt với nhóm nguy cơ cao như trẻ nhỏ, người cao tuổi, bệnh nhân ung thư, người ghép tạng, người đang hóa trị, dùng corticoid liều cao, mắc bệnh gan, tiểu đường hoặc đang dùng kháng sinh. Với những người khỏe mạnh, việc quản lý rủi ro và giữ vệ sinh bếp núc vẫn là “hàng rào” quan trọng nhất để phòng bệnh.
Nguồn và ảnh: TOPick
