Phó tổng thống Venezuela Delcy Rodriguez đêm 4/1 đảm nhận chức vụ Tổng thống lâm thời và chủ trì cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng đầu tiên kể từ khi lãnh đạo Nicolas Maduro bị Mỹ bắt trong chiến dịch đột kích một ngày trước.
Bà Rodriguez ban đầu không muốn nhận chức vụ này, bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng bà đã "hợp tác" với Washington, khẳng định ông Maduro vẫn là lãnh đạo của đất nước.
Tuy nhiên, bà đổi ý sau khi Tòa án Tối cao Venezuela ra phán quyết nêu rõ Phó tổng thống "sẽ đảm nhận, thực hiện tất cả nhiệm vụ và quyền hạn vốn có của Tổng thống" với tư cách lãnh đạo lâm thời, nhằm đảm bảo hoạt động liên tục của chính quyền và nền quốc phòng Venezuela.
Bà Delcy Rodriguez phát biểu tại Caracas ngày 29/9/2025. Ảnh: Reuters
Ông Maduro từng mô tả bà Rodriguez là "mãnh hổ" vì luôn kiên định bảo vệ chính phủ Venezuela và giao cho bà kiêm nhiệm chức Bộ trưởng Dầu mỏ, vốn là lĩnh vực mang lại nguồn thu chính cho đất nước. Giới phân tích kỳ vọng với vai trò mới, bà có thể sớm ổn định tình hình đất nước Nam Mỹ.
"Những vai trò mà Rodriguez từng đảm nhiệm cho thấy bà là người nổi bật và được ông Maduro tin tưởng", luật sư hiến pháp kiêm nhà phân tích chính trị Jose Manuel Romano nói với CNN. "Bà ấy rất chú trọng vào kết quả và có ảnh hưởng đáng kể với bộ máy chính quyền, bao gồm cả Bộ Quốc phòng. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh hiện nay".
Bà Rodriguez sinh ngày 18/5/1969, là con gái của Jorge Antonio Rodriguez, người sáng lập đảng cánh tả Liên đoàn Xã hội vào những năm 1970. Bà tốt nghiệp cử nhân luật Đại học Trung tâm Venezuela (UCV) năm 1993, là lãnh đạo sinh viên trong thời gian học tại ngôi trường danh giá hàng đầu đất nước. Bà sau đó sang Paris, Pháp theo học chuyên ngành luật lao động, nhưng không tốt nghiệp.
Bà Rodriguez trở về nước làm giảng viên UCV và luật sư, trước khi tham gia chính trường năm 2003, dưới thời tổng thống Hugo Chavez. Bà khởi đầu từ vai trò mang tính kỹ thuật và cố vấn, sau đó trải qua nhiều vị trí, như thứ trưởng phụ trách các vấn đề châu Âu và điều phối viên chung cho phó tổng thống Venezuela.
Năm 2013, sau khi ông Chavez qua đời, ông Maduro lên nắm quyền và bổ nhiệm Rodriguez làm bộ trưởng truyền thông, tiếp đó là ngoại trưởng Venezuela giai đoạn 2014-2017. Trong vai trò này, bà bảo vệ mạnh mẽ chính quyền Maduro trước sự chỉ trích từ bên ngoài, đại diện Venezuela tại các diễn đàn đa phương.
Năm 2016, đảng Xã hội Thống nhất Venezuela (PSUV) cầm quyền lần đầu tiên để mất thế đa số tại quốc hội vào tay phe đối lập. Để vô hiệu hóa cơ quan lập pháp mà phe đối lập kiểm soát, ông Maduro đã thành lập Quốc hội Lập hiến thân chính phủ vào năm 2017, với bà Rodriguez là chủ tịch đầu tiên.
Tháng 6/2018, ông Maduro bổ nhiệm bà Rodriguez làm Phó tổng thống và lãnh đạo một cơ quan tình báo Venezuela. Ông mô tả bà là "một phụ nữ trẻ, dũng cảm, dày dạn kinh nghiệm".
Kể từ năm 2020, bà kiêm nhiệm thêm vị trí Bộ trưởng Kinh tế và Tài chính, áp dụng các chính sách kinh tế chính thống để kiềm chế siêu lạm phát. Tháng 8/2024, ông Maduro giao bà lãnh đạo Bộ Dầu mỏ, với nhiệm vụ ứng phó các biện pháp trừng phạt mà Mỹ áp lên ngành dầu mỏ huyết mạch của Venezuela.
Bà Rodriguez đã xây dựng quan hệ chặt chẽ với các nghị sĩ Cộng hòa có liên hệ với ngành dầu mỏ Mỹ và giới tài chính Phố Wall, những người phản đối Mỹ dẫn dắt nỗ lực thay đổi chính quyền tại Venezuela. Các lãnh đạo kinh tế tư nhân mô tả Phó tổng thống Rodriguez là người "nghiện việc", tham gia nhiều sự kiện lĩnh vực tư nhân, điều mà các quan chức khác đã bỏ bê suốt nhiều năm.
Sau hơn một thập kỷ nắm giữ các chức vụ trong chính phủ, bà Rodriguez được đặt biệt danh "La Zarina" (Nữ hoàng), thể hiện quyền lực và tầm ảnh hưởng bao trùm của bà. "Bà ấy rất ngọt ngào, nhưng cũng rất cứng rắn", Orlando Camacho, chủ tịch Fedeindustria, đại diện cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Venezuela, nói trong một diễn đàn hồi tháng 5/2025.
Việc bà Rodriguez quản lý tốt ngành dầu mỏ Venezuela được coi là một trong những lý do chính quyền Tổng thống Trump đánh giá bà là người phù hợp để lãnh đạo Venezuela trong giai đoạn chuyển tiếp. Ông Trump cho rằng lãnh đạo đối lập Maria Corina Machado, người đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2025, "không hội đủ sự ủng hộ và tôn trọng" từ người dân Venezuela để dẫn dắt đất nước.
"Rodriguez là một trong những người quyền lực và cứng rắn nhất tại Venezuela", Imdat Oner, nhà phân tích tại Viện Jack D. Gordon, nói. "Bà ấy về cơ bản sẽ đóng vai trò là người nắm quyền tạm thời cho đến khi bầu cử được tổ chức".
Hiến pháp Venezuela quy định khi Tổng thống vắng mặt tạm thời hoặc vĩnh viễn, Phó tổng thống sẽ tiếp nhận vai trò lãnh đạo đất nước và chính quyền sẽ phải tổ chức bầu cử trong vòng 30 ngày.
Ông Maduro và bà Rodriguez tại sự kiện ở Caracas tháng 7/2019. Ảnh: AFP
Trong thông điệp đầu tiên sau khi lên nắm quyền, Tổng thống lâm thời Rodriguez cho biết Venezuela "khát vọng được sống mà không chịu sự đe dọa từ bên ngoài", đồng thời khẳng định quyền về chủ quyền, hòa bình và phát triển của quốc gia Nam Mỹ. Tuy nhiên, bà cũng thể hiện giọng điệu hòa hoãn hơn với Mỹ.
"Chúng tôi mong muốn chính phủ Mỹ cùng xây dựng một chương trình nghị sự hợp tác, hướng tới cùng phát triển, trong khuôn khổ luật pháp quốc tế, nhằm tăng cường khả năng chung sống lâu dài giữa các quốc gia", bà nhấn mạnh.
(Theo Reuters, AP, CNN)
