Đối với Khaochat Mankong, 2026 lẽ ra là năm quan trọng nhất trong cuộc đời cô. Sau khi hoàn tất thủ tục giấy tờ cần thiết với Đại sứ quán Mỹ tại Bangkok, cô gái 27 tuổi Khaochat đã sẵn sàng bắt đầu cuộc sống mới cùng người chồng mang quốc tịch Mỹ tại California.
Thế nhưng, kế hoạch đó đã tan thành mây khói trong nháy mắt vào tuần trước, khi chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố dừng xử lý đơn xin visa định cư với công dân từ 75 quốc gia, trong đó có Thái Lan.
Visa định cư cho phép công dân nước khác nhập cảnh vào Mỹ để sống và làm việc lâu dài, được cấp theo các diện như bảo lãnh gia đình, kết hôn hay thị thực dựa trên việc làm cho lao động có kỹ năng, chuyên gia hoặc nhà đầu tư.
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Tommy Piggott cho biết việc dừng cấp thị thực này nhằm "ngăn những công dân nước ngoài có nguy cơ phụ thuộc vào phúc lợi xã hội được nhập cảnh vào Mỹ".
"Tôi thực sự bị sốc. Tôi chưa bao giờ nghĩ rằng họ sẽ can thiệp vào visa định cư vĩnh viễn hoặc visa kết hôn. Nhưng giờ đây mọi thứ đều phải dừng mà không biết trong bao nhiêu năm nữa", Khaochat, gia sư tiếng Anh tại Bangkok, chia sẻ.
Hành khách tại sân bay quốc tế Los Angeles, bang California tháng 11/2025. Ảnh: AFP
Cô nói từng hy vọng nuôi dạy con cái tại Mỹ và không có ý định sống phụ thuộc vào phúc lợi xã hội của chính phủ.
"Nếu họ muốn sàng lọc người dân, hãy kiểm tra khả năng ngôn ngữ và tài chính. Tôi có kỹ năng về ngôn ngữ và có tiền. Tại sao tôi lại bị ngăn cản việc chung sống với người mình yêu", cô nói.
Những câu chuyện về giấc mơ bị dập tắt tương tự đã tràn ngập mạng xã hội Thái Lan trong những ngày gần đây. Nhiều cặp vợ chồng bày tỏ nỗi lo sợ bị chia cắt lâu dài hoặc con cái họ bị từ chối quyền lưu trú.
Các lao động nhập cư tiềm năng cũng bày tỏ nỗi thất vọng trước những thay đổi chính sách của Mỹ, khi chính quyền đóng băng cả visa lao động diện EB và visa K vốn dành cho hôn phu/hôn thê hoặc người phụ thuộc.
Songtham Artsomjit, 26 tuổi, cho biết anh không còn thấy con đường khả thi nào để đến Mỹ sau khi đã trả cho công ty môi giới tại Thái Lan 800 USD để bắt đầu làm thủ tục xin visa lao động phổ thông EB-3. Artsomjit đã dự định làm việc tại một nhà máy ở bang Wisconsin, mô tả đây như "bước ngoặt cuộc đời" mà anh hy vọng có thể mở đường cho việc định cư lâu dài ở Mỹ.
"Nhưng cuối cùng tôi lại nhận được một công việc trong siêu thị ở Israel", anh nói, đồng thời cho biết anh sợ cảnh nghèo đói hơn là những rủi ro xung đột ở đó.
Trong khi một số người dự định nhập cư vào Mỹ vẫn nuôi hy vọng lệnh đình chỉ visa sẽ sớm bãi bỏ, chính sách này dường như là một phần trong chiến lược dài hạn của chính quyền nhằm siết chặt di cư.
Thái Lan, đồng minh hiệp ước của Mỹ tại Đông Nam Á và đã thiết lập quan hệ ngoại giao chính thức từ năm 1833, bày tỏ nỗi thất vọng khi bị đưa vào danh sách gồm nhiều quốc gia nghèo hơn và đang bị xung đột tàn phá như Afghanistan, Haiti, Somalia.
Tuần trước, Ngoại trưởng Sihasak Phuangketkeow, ứng cử viên Thủ tướng trong cuộc tổng tuyển cử vào tháng tới tại Thái Lan, cho biết ông đã gặp Đại biện lâm thời Mỹ Elizabeth J Konick để yêu cầu làm rõ về lệnh đình chỉ visa.
Phuangketkeow cho biết ông đã đặt câu hỏi về tính logic của quyết định, khi xét đến những đóng góp của người Thái cho nền kinh tế Mỹ và mối quan hệ chặt chẽ giữa Washington và Bangkok. "Những điều này không tốt cho mối quan hệ song phương", ông nói.
Đối với nhiều người Thái, họ có cảm giác thực sự bất công khi nhìn vào thành công của cộng đồng người Thái tại Mỹ. Nhiều người đã lập nghiệp thành công sau khi di cư tới Mỹ và làm những công việc lương thấp trong nhà hàng, kho bãi hay nhà máy.
Thu nhập trung bình hàng năm của các hộ gia đình người Thái sinh sống tại Mỹ trong năm 2023 là 82.000 USD, cao hơn mức trung bình toàn quốc là 75.000 USD, theo khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew tại Mỹ.
Người dân ngồi bên một đài phun nước ở thủ đô Bangkok, Thái Lan hôm 16/1. Ảnh: AFP
Thái Lan đã chứng kiến mối quan hệ có nhiều căng thẳng hơn với đồng minh Mỹ kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền.
Giống nhiều quốc gia phụ thuộc vào xuất khẩu khác, Thái Lan đã phải chịu đựng những biến động kinh tế do chính sách thuế quan của Mỹ. Hàng xuất khẩu của nước này sang Mỹ phải chịu mức thuế 19% kể từ tháng 8/2025, trong khi các cuộc đàm phán về thỏa thuận thương mại toàn diện đã bị đình trệ do yêu cầu của Mỹ về việc mở cửa thị trường nội địa cho các tập đoàn sản xuất thực phẩm lớn nước này.
"Chính quyền ông Trump không tôn trọng mối quan hệ này. Họ nhìn mọi thứ qua lăng kính trao đổi lợi ích", Phil Robertson, công dân Mỹ sống tại Thái Lan và là giám đốc Hiệp hội ủng hộ nhân quyền và lao động châu Á, nói.
Robertson mô tả chính sách của chính quyền ông Trump là "thô lỗ và tàn nhẫn", đồng thời dự đoán chính quyền sẽ tạo ra rất nhiều rào cản và thủ tục hành chính khiến việc di cư đến Mỹ trở thành điều không thể.
Tuy nhiên, không phải tất cả người Thái đều phản đối những thay đổi này. Noi, người đang sống cùng chồng người Mỹ tại Florida, cho biết bà ủng hộ nỗ lực của chính quyền ông Trump trong kiểm soát việc nhận phúc lợi xã hội của người nhập cư.
"Kể từ khi chính quyền ông Trump lên nắm quyền, đã có những nỗ lực nhằm ngừng sử dụng tiền thuế của chúng tôi để hỗ trợ người nhập cư từ các nước khác. Tất nhiên điều này ảnh hưởng đến các quốc gia bị cấm, nhưng mọi người đang dần tỉnh ngộ và hiểu những gì đang diễn ra", bà Noi, người có thẻ xanh cho phép định cư vĩnh viễn tại Mỹ, nói.
Riêng với Khaochat, giấc mơ Mỹ sụp đổ còn mang theo một nỗi mỉa mai cay đắng. "Bạn đời của tôi đã bỏ phiếu cho ông Trump", cô nói.
(Theo Al Jazeera, Fox News, AP)
