Hàng đã được thông quan, hồ sơ được tiếp nhận...
Đó là những phản hồi nhanh tới Báo Thanh Niên, từ những doanh nghiệp nhập khẩu hàng thực phẩm bị "kẹt" tại các cảng trong nhiều ngày qua. Từ sáng sớm, chị Phạm M.Nga, chủ doanh nghiệp nhập khẩu hàng thực phẩm bánh kẹo các loại tại TP.HCM, cho biết lô hàng của chị nhập về cảng từ ngày 24.1, chiều 5.2 đã được thông quan. Gọi điện báo cho chúng tôi, chị M.Nga nói như reo: "Hôm nay hàng chở thẳng về kho rồi, chị đang cho "lính" đóng hàng gửi gấp cho khách để còn kịp. Phía dịch vụ vận chuyển báo còn nhận hàng thêm 5 ngày nữa thôi, sau đó là ngưng. Lô hàng về ngày 24.1, đã kịp kê khai, chỉ sang ngày 26.1 thì không được thông quan. May mắn là từ chiều 5.1, sau khi Chính phủ dừng Nghị định 46, bổ sung hồ sơ ngay trong chiều, đến tối hải quan ưu tiên cho những lô hàng này thông quan luôn".
Nhiều doanh nghiệp nhập hàng thực phẩm đông lạnh cho hay lô hàng đã được thông quan
ẢNH: NG.NGA
Tương tự, ông Nguyên Phạm (P.Vũng Tàu, TP.HCM), nhập khẩu hàng thực phẩm, cũng đã nộp được hồ sơ kiểm tra về an toàn thực phẩm cho Viện Y tế công cộng TP.HCM thành công từ sáng 6.2. "Sau thời gian thông báo ngưng không nhận hồ sơ, đầu mối kiểm tra về an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu đã tiếp nhận hồ sơ đăng ký trở lại theo quy định tại Nghị định 15 cũ. Tạm yên tâm để nhập khẩu hàng hóa cho đến sau Tết Nguyên đán, còn sau đó thay đổi thế nào nữa, tính tiếp", ông Nguyên Phạm cho hay.
Trên diễn đàn xuất nhập khẩu phía nam, nhiều doanh nghiệp cũng phản hồi, hàng nhập về trước 26.1 bị tồn đọng tại cảng đã gỡ được giấy kiểm tra an toàn thực phẩm, một số đã được thông quan. Các đầu mối kiểm nghiệm từ chối tiếp nhận hồ sơ từ ngày 26.1 hiện đã nhận lại "Nộp được hồ sơ rồi, về chờ tầm 2 - 3 ngày nữa, có kết quả an toàn thực phẩm, truyền nộp là được thông quan. Như vậy, hàng hóa bị chậm khoảng 10 ngày, chưa tính hàng hóa bị hỏng, phí lưu cảng và một số đơn do giao chậm không kịp bán tết", ông Luân, nhập khẩu các loại hạt, nói. Một doanh nghiệp nhập khẩu hàng gia vị từ Ấn Độ cũng thông báo, hàng đã được chấp nhận, hy vọng sẽ kịp thông quan trong cuối tuần này.
Cần tăng hậu kiểm
Thông tin cập nhật đến chiều qua (6.2) cho thấy, hoạt động thông quan hàng hóa qua các cửa khẩu đã cải thiện rất nhiều. Tại Tây Ninh, không còn tình trạng ùn ứ kéo dài hàng hóa qua các cửa khẩu nữa. Đại diện UBND tỉnh Tây Ninh cho biết, liên quan đến công tác kiểm dịch nông sản, những khó khăn phát sinh trong thời gian qua của doanh nghiệp chủ yếu tập trung ở khâu kiểm dịch, trong đó mặt hàng khoai mì tươi chịu tác động khá lớn khi Nghị định số 46 được triển khai. Các quy định mới khiến thời gian kiểm tra, hoàn tất thủ tục kéo dài hơn, ảnh hưởng đến tiến độ thông quan. Từ đó dẫn đến tình trạng ùn ứ hàng hóa nhập khẩu và tỉnh đã có kiến nghị lên trên. Các kiến nghị của địa phương đã nhanh chóng được các bộ, ngành trung ương tiếp thu, xem xét và ban hành hướng dẫn, điều chỉnh phù hợp với tình hình thực tế. "Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của các cấp, các ngành, hoạt động xuất nhập khẩu qua các cửa khẩu trên địa bàn tỉnh đã dần được khơi thông. Đến nay, việc thông quan hàng hóa cơ bản diễn ra bình thường, không còn tình trạng xe hàng tồn đọng, chờ đợi kéo dài như trước", đại diện UBND tỉnh Tây Ninh cho hay.
Nhiều doanh nghiệp nhập hàng thực phẩm đông lạnh cho hay lô hàng đã được thông quan
ẢNH: NG.NGA
Theo một lãnh đạo Hải quan Cảng Sài Gòn khu vực 1 (Chi cục Hải quan Khu vực II), cập nhật, ngay sau khi Chính phủ ban hành Nghị quyết 09 tạm dừng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13, diễn biến có sự thay đổi nhiều. Chỉ riêng trong ngày 5.4, hải quan tại cảng Cát Lái đã tiếp nhận 341 tờ khai và có 741 container đã hoàn thành thủ tục hải quan. Trong ngày 6.2, lượng container tồn đọng tiếp tục được hoàn tất các thủ tục và thông quan. Lực lượng hải quan các đơn vị luôn túc trực lãnh đạo và công chức được điều phối để làm việc, trực xử lý 24/7 theo chỉ đạo của Cục Hải quan, bằng mọi cách có thể thông quan nhanh nhất, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho doanh nghiệp. Đến nay, lượng hàng tồn đã giảm nhiều, quan trọng hơn, sau khi các đơn vị kiểm dịch thực hiện theo quy định cũ tại Nghị định 15, sẽ đôn đốc có kết quả sớm nhất cho doanh nghiệp. Từ đó, cơ quan hải quan tạo mọi điều kiện để doanh nghiệp thông quan ngay. Quan trọng lúc này là tập trung với sự phối hợp của các cơ quan quản lý chuyên ngành, hải quan trực xuyên đêm, xuyên tết để thông quan hàng hóa.
Theo các đại diện hiệp hội ngành hàng, doanh nghiệp, việc tăng cường kiểm tra hàng hóa nhập khẩu là điều cần thiết. Trong thực tế, các vụ thực phẩm bẩn được tuồn vào VN, bị các cơ quan quản lý phát hiện ngăn chặn trong thời gian qua khiến người tiêu dùng lo lắng, bất an. Chẳng hạn, trong tháng 1, tại Lạng Sơn, lực lượng chức năng bắt giữ xe tải vận chuyển hơn 2.000 túi xúc xích nhập lậu. Trước đó, tại khu vực cách ly thuộc Trung tâm quản lý cửa khẩu quốc tế Lào Cai (tỉnh Lào Cai), Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai thuộc Chi cục Hải quan khu vực VII chủ trì phát hiện và bắt giữ 220 kg xúc xích, lạp xưởng đông lạnh đã bị rã đông, không bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm; Hải quan cửa khẩu Chi Ma thuộc Chi cục Hải quan khu vực VI đã chủ trì phát hiện thu giữ 1.000 kg chân heo đông lạnh. Toàn bộ số hàng đã rã đông, có dấu hiệu phân hủy, bốc mùi hôi thối và không có bất kỳ chứng từ hợp pháp nào.
Việc "siết" quản lý an toàn thực phẩm được nhiều doanh nghiệp làm ăn chân chính hoan nghênh. Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng, nên tăng hậu kiểm thay vì tiền kiểm. Bà Lý Kim Chi - Chủ tịch Hiệp hội Lương thực thực phẩm TP.HCM (FFA), kiến nghị Chính phủ xem xét chỉ đạo Bộ Y tế và các bộ liên quan khẩn trương rà soát và có thể điều chỉnh, sửa đổi sang quản lý rủi ro, tăng hậu kiểm thực chất, giảm các thủ tục tiền kiểm. Về dài hạn hơn, đề nghị Chính phủ xem xét cần ưu tiên đẩy nhanh việc xây dựng luật An toàn thực phẩm sửa đổi và xây dựng hệ thống nghị định hướng dẫn đồng bộ, ổn định.
Chuyên gia thương mại Nguyễn Lý Trường An bày tỏ: Thực tế, tăng siết chất lượng hàng liên quan sức khỏe con người luôn được xã hội và doanh nghiệp ủng hộ. Việc tạm ngưng của cơ quan quản lý là giải pháp tình thế, nhưng giúp nhiều doanh nghiệp thoát hiểm rất lớn, quan trọng là giảm thiệt hại ngay những ngày cận tết. Nghị định 46 cần có hướng dẫn và điều chỉnh theo hướng hậu kiểm sẽ trọn vẹn và hiệu quả hơn.
Tại Hội thảo tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm do VCCI tổ chức tại Hà Nội hôm qua (6.2), đại diện Hiệp hội Thực phẩm minh bạch (AFT) cho biết Nghị định 46 đang mở rộng diện kiểm tra nhà nước còn thiếu chọn lọc. Không chỉ thành phẩm nhập khẩu, mà cả nguyên liệu, phụ gia, bao bì phục vụ sản xuất nội bộ cũng bị đưa vào diện tiền kiểm, kèm yêu cầu công bố hợp quy. Trong khi nhiều phòng kiểm nghiệm chưa có hướng dẫn cụ thể, còn chỉ tiêu kiểm tra theo yêu cầu Bộ Y tế khá phức tạp và khác biệt với chuẩn quốc tế. Tương tự, đại diện EuroCham, cho hay mức độ kiểm tra nhà nước theo Nghị định 46 tăng gấp nhiều lần, từ kiểm hồ sơ sang kiểm hồ sơ kèm lấy mẫu kiểm nghiệm, thậm chí kiểm cả nguyên liệu và bao bì; quy trình từ 2 cấp chuyển thành 3 cấp, trong khi số cơ sở kiểm nghiệm lại giảm. Do vậy, hệ quả là thời gian chờ thông quan tăng mạnh, trong khi với rau quả, thực phẩm tươi sống, chỉ cần chậm 9 - 10 ngày là coi như mất trắng cả lô hàng.
Từ đó, tại hội thảo này, các hiệp hội kiến nghị Chính phủ gia hạn thời gian thực thi Nghị định 46 ít nhất đến ngày 1.6 và cho phép tiếp tục áp dụng cơ chế kiểm tra hiện hành trong giai đoạn chuyển tiếp.
