Tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới tại Davos, Thụy Sĩ, ông Carney lên án việc các cường quốc dùng sức ép với những quốc gia nhỏ hơn mà không nêu đích danh ông Trump.
Khi về nước, Thủ tướng Canada đã trực tiếp đáp lại phát biểu của Tổng thống Mỹ.
“Canada tồn tại vì Hoa Kỳ. Hãy nhớ điều đó, Mark, lần sau khi ông phát biểu”, ông Trump nói.
“Canada không tồn tại vì Hoa Kỳ. Canada thịnh vượng vì chúng tôi là người Canada”, ông Carney đáp.
Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu tại buổi họp báo trước thềm diễn đàn hoạch định của nội các, diễn ra tại Citadelle ở Quebec City, Canada, ngày 22/1/2026. (Ảnh: Reuters/Mathieu Belanger)
Thủ tướng Canada nhấn mạnh hai nước đã xây dựng một quan hệ đối tác đáng kể về kinh tế, an ninh và giao lưu văn hóa. Tuy nhiên, ông khẳng định: “Chúng tôi là chủ nhân trên chính ngôi nhà của mình. Đây là đất nước của chúng tôi, tương lai của chúng tôi, và lựa chọn thuộc về chúng tôi".
Căng thẳng song phương tiếp tục leo thang khi ông Trump thông báo rút lại lời mời Thủ tướng Canada tham gia “Hội đồng Hòa bình” do ông khởi xướng. Trong một thông điệp đăng trên mạng xã hội, ông Trump tuyên bố hội đồng này “rút lời mời” đối với Canada.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới diễn ra tại Davos. (Ảnh: Reuters)
Ông Carney rời Davos trước khi ông Trump chính thức mở Lễ ký Hiến chương Hội đồng Hòa bình, sáng kiến nhằm dẫn dắt nỗ lực duy trì lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas.
Thời gian qua, Tổng thống Trump nhiều lần gây tranh cãi khi nói về khả năng biến Canada thành “bang thứ 51” của Mỹ, đồng thời đăng tải hình ảnh chỉnh sửa bản đồ Mỹ bao gồm cả Canada, Greenland, Venezuela và Cuba.
Tại Davos, ông Trump cho rằng Canada nhận nhiều “ưu đãi miễn phí” từ Mỹ và “nên biết ơn”, chỉ trích bài phát biểu của ông Carney, và cho rằng đây là biểu hiện của sự “không mấy biết ơn”.
Ông Trump cũng nói Canada muốn tham gia “Vòm Vàng”, hệ thống phòng thủ tên lửa trị giá hàng chục tỷ USD mà ông tuyên bố sẽ đi vào hoạt động trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc năm 2029.
Phát biểu trước một cuộc họp nội các tại Quebec, Thủ tướng Carney nói việc kiên định với các giá trị của Canada là chìa khóa để bảo vệ chủ quyền, khẳng định Canada cần trở thành “ngọn hải đăng” cho thế giới.
“Hàng tỷ người khao khát những gì chúng ta đã xây dựng: một xã hội đa nguyên vận hành hiệu quả” , ông nói, nhấn mạnh Canada mang lại thịnh vượng chung và nền dân chủ bảo vệ người yếu thế trước những thế lực mạnh.
Trước đó, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã chỉ trích bài phát biểu của ông Carney trên Bloomberg TV, cho rằng Canada hưởng “thỏa thuận tốt thứ hai thế giới” và không nên “than phiền”.
Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick phát biểu tại một phiên họp trong khuôn khổ Hội nghị thường niên lần thứ 56 của World Economic Forum (WEF) tại Davos, Thụy Sĩ, ngày 20/1/2026. (Ảnh: Reuters/Denis Balibouse)
Canada phần nào tránh được tác động nặng nề nhất từ các mức thuế của ông Trump nhờ Hiệp định Canada - Mỹ - Mexico (USMCA), song hiệp định này sẽ bước vào kỳ rà soát bắt buộc trong năm nay.
Thống đốc bang California Gavin Newsom, người được xem là ứng viên tiềm năng cho cuộc bầu cử tổng thống Mỹ năm 2028, cho biết nhiều lãnh đạo tại Mỹ đã gửi cho ông bản ghi bài phát biểu của ông Carney. Ông bày tỏ sự ủng hộ, cho rằng ông Carney đã thể hiện “dũng khí chính trị” khi lên tiếng bảo vệ các giá trị dân chủ.
Theo ông Newsom, việc Canada đạt thỏa thuận với Trung Quốc nhằm đưa xe điện giá rẻ, chất lượng cao vào thị trường trong nước cho thấy chính sách đối ngoại của Tổng thống Trump đang làm suy yếu các liên minh truyền thống.
“Phá vỡ hơn 80 năm liên minh là điều cực kỳ đáng lo ngại” , ông nhận định.
