Quán cơm "đếm món tính tiền"
10h30 mỗi ngày, bà Đỗ Thị Hương (81 tuổi, phường Ba Đình, Hà Nội) đều cặm cụi sắp xếp, lau dọn mấy bộ bàn ghế đặt ở đầu hẻm trước nhà. Rồi bà lại bưng từng món ăn còn nóng hổi ra bày biện, sẵn sàng chờ đón những vị khách quen ghé quán.
Gọi là quán nhưng khu vực bán hàng của bà cụ tuổi 81 chỉ rộng hơn 1m2, quanh chiếc ô đứng tâm che nắng mưa. Không gian đủ xếp 10 chiếc ghế nhựa và 3 chiếc bàn gỗ nhỏ.
Gần 40 năm qua, thực đơn ở đây chỉ cố định 15 món, hầu như không thay đổi. Tất cả đều là những món ăn dân dã, quen thuộc trong bữa cơm gia đình Việt: cá khô, dưa muối, thịt kho tàu, rau muống xào, trứng rán, lạc rim, tép khô rang… Quán có thêm nước canh sấu miễn phí để phục vụ thực khách.
Khách hàng thường gọi vui quán của bà Hương là "cơm đếm", bởi cứ mỗi lần có người chọn món, bà cụ lại nhẩm giá từ 2.000-5.000 đồng/món, cộng dồn rồi nói thật to số tiền cho họ dễ thanh toán. Chẳng hạn 1 miếng thịt kho, 1 quả trứng kho, 1 miếng cá có giá 5.000 đồng, còn lạc rang, dưa muối thì 2.000-3.000 đồng.
Quán bán từ 11h-14h hằng ngày, chủ yếu phục vụ khách quen là sinh viên, người lao động, hàng xóm xung quanh.
Các món ở đây được bà Hương nấu vừa vặn, có đủ món mặn, món chua để khách bớt ngán. Trong đó, cá kho là lựa chọn ưa chuộng của nhiều thực khách.
Cá được bà Hương lấy ở địa chỉ quen từ chiều hôm trước, sau đó sơ chế sạch, kho kĩ nhiều giờ. Thịt cá săn chắc, thấm đều gia vị, nước kho sánh lại có màu nâu óng, dậy mùi thơm của tiêu và gừng.
Bà Hương chia sẻ: "Tôi bắt đầu công việc từ 5h30 mỗi ngày, đi chợ, chuẩn bị đồ rồi nấu nướng đến 10h30. Món đắt nhất ở quán có giá 5.000 đồng, rẻ nhất chỉ 2.000-3.000 đồng. Khách muốn ăn bao nhiêu tôi cũng sẽ bán.
Các món ăn không có công thức gì đặc biệt, chỉ đơn giản như cách mọi người vẫn hay làm. Việc nấu nướng cũng không mất nhiều thời gian, vì những thứ này tôi đã thuộc lòng. Có lẽ vì hợp khẩu vị, nên khách tới ăn rồi thường xuyên quay lại quán".
Cụ bà yêu lao động
Ai tới quán gặp bà Hương đều thấy bất ngờ khi ở độ tuổi "xưa nay hiếm" bà vẫn khỏe mạnh, hăng say lao động. Bất kể trời mưa hay nắng, bà đều dọn hàng ra đúng giờ, bày biện gọn gàng những món ăn quen thuộc. Có hôm mưa to, nước ngập vỉa hè, khách của bà vào ngồi dọc con hẻm để ăn cơm.
Bà Hương có 3 người con: 1 trai, 2 gái. Các con của bà hiện đều ra ở riêng và có công việc ổn định. Tranh thủ giờ nghỉ, người con trai cả hôm nào cũng ghé quán mẹ để ăn trưa.
"Ban đầu các con không muốn tôi bán hàng nữa, sợ mẹ vất vả. Nhưng tôi bảo, còn khỏe thì cứ làm, ở nhà không quen. Ra quán, tôi vừa nấu nướng, vừa gặp gỡ, nói chuyện với khách cho vui. Cuối cùng, các con cũng đồng ý và ủng hộ", bà kể.
Trước khi bán cơm, bà Hương đã trải qua nhiều công việc để mưu sinh. Năm 11 tuổi, bà đi bế em thuê, phụ giúp bố mẹ việc trong nhà. Đến khi trưởng thành, bà làm đủ các nghề, từ xây dựng, cấp dưỡng, luộc khoai sắn, nấu cháo sườn, bún ốc… Công việc bán cơm này gắn bó với bà lâu nhất.
Bà nhớ lại: "Có thời điểm quán vắng khách, việc buôn bán khó khăn, tôi định chuyển sang bán thứ khác. Nhưng nghĩ đi nghĩ lại, làm nghề gì cũng chỉ nhằm vào 2 bữa ăn thôi. Ngày đó các con còn nhỏ, dù bán lời lãi ít nhưng vẫn đủ để lo cho chúng bữa cơm hàng ngày".
Khách đến quán của bà Hương đa số là khách quen. Nhiều người gắn bó với những món ăn bà chế biến từ khi còn bé, đến khi lập gia đình, họ vẫn ghé lại để thưởng thức hương vị xưa.
Bà Nguyễn Thị Hiền (66 tuổi) là "khách ruột" của quán. "Các món của bà Hương được nêm nếm rất vừa ăn. Tôi mê nhất cá khô, tép rang - những thứ mà bên ngoài giờ hiếm nơi nào bán. Thế nên, dù hôm nay đã ăn từ trước, đi ngang qua thấy nhớ hương vị nên tôi vẫn phải ghé vào", bà Hiền cười, cho biết.
Nhiều vị khách chia sẻ, họ tới quán không chỉ để "ăn no" mà còn vì yêu mến cụ bà tuổi cao nhưng minh mẫn, yêu lao động.
