Ông Quốc, 52 tuổi, giám đốc một doanh nghiệp tại TP HCM, gần đây thay đổi hoàn toàn phong cách ăn mặc, khao khát tìm lại cảm giác thanh xuân và bắt đầu có quan hệ ngoài luồng. Kết quả xét nghiệm tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men’s Health cho thấy testosterone tổng bình thường, chỉ số tự do hơi tăng. Bác sĩ Trà Anh Duy nhận định bệnh nhân không cần dùng hormone, chỉ định trị liệu tâm lý kết hợp điều chỉnh lối sống. Sau ba tháng, ông Quốc ổn định cảm xúc, hóa giải được mâu thuẫn gia đình.
Tương tự, ông Bình, 48 tuổi, tìm đến bác sĩ khi thường xuyên mất ngủ, ham muốn tăng cao và liên tục tìm bạn tình qua mạng. Do lo lắng, nam công nhân kỹ thuật này tự uống nhiều loại thuốc tăng cường sinh lý trôi nổi. Các xét nghiệm chỉ ra ông bị suy sinh dục nhẹ, testosterone thấp nhưng lại có biểu hiện "hồi xuân" giả tạo. Việc ngưng thuốc và điều chỉnh nhịp sống giúp ông quay lại sinh hoạt điều độ cùng vợ.
Bác sĩ Duy tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh: Lâm Anh
Bác sĩ Duy cho biết hai bệnh nhân trên là điển hình của hiện tượng "hồi xuân" - giai đoạn chuyển tiếp phức tạp về tâm - sinh lý mà nhiều nam giới tìm đến thăm khám thời gian qua. Về mặt sinh học, nồng độ testosterone thường giảm 1-2% mỗi năm sau tuổi 40. Tuy nhiên, chỉ số này ở một số người không giảm đều mà dao động hoặc tăng vọt tạm thời, tạo cảm giác hưng phấn, trỗi dậy bản năng. Sự biến động hormone tác động trực tiếp đến ham muốn, năng lượng và tâm trạng, theo nghiên cứu trên The New England Journal of Medicine.
Biểu hiện thường thấy là tăng ham muốn tình dục, tự tin thái quá, thích thể hiện bản thân hoặc chăm chút ngoại hình. Dù vậy, trạng thái này không phải lúc nào cũng tích cực. Nhiều người rơi vào rối loạn lo âu, trầm cảm hoặc lạm dụng thuốc kích thích không kê đơn. Tạp chí Journal of Aging Studies chỉ ra rằng đàn ông trung niên dễ thực hiện các hành vi bốc đồng để chứng minh giá trị khi cảm thấy cơ thể bắt đầu suy giảm chức năng.
Việc tăng tần suất quan hệ bất thường, tìm nhiều bạn tình không an toàn dẫn đến nguy cơ mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs). Nghiêm trọng hơn, nam giới dễ rối loạn cương do tâm lý, mất kết nối cảm xúc với bạn đời khiến hôn nhân đổ vỡ. Bác sĩ cũng lưu ý cần phân biệt "hồi xuân" với các bệnh tâm thần như rối loạn khí sắc hay hành vi xung động để có phác đồ điều trị đúng.
Để vượt qua giai đoạn này an toàn, chuyên gia khuyến cáo nam giới cần thăm khám để đánh giá chính xác nội tiết tố thông qua các chỉ số testosterone, LH và FSH. Liệu pháp thay thế testosterone chỉ áp dụng khi có chẩn đoán suy sinh dục rõ ràng; việc tự ý dùng thuốc sẽ gây ức chế trục hạ đồi - tuyến yên - tinh hoàn. Sự phối hợp giữa bác sĩ nam khoa và chuyên gia tâm lý đóng vai trò then chốt giúp quý ông duy trì sức khỏe và hạnh phúc gia đình.
