Dải Gaza bị tàn phá nặng nề do chiến sự (Ảnh: Reuters).
Ngày 15/1, một quan chức cấp cao của Liên hợp quốc đã kêu gọi đẩy nhanh công tác tái thiết tại Dải Gaza, cho biết người Palestine tại đây đang sống trong những điều kiện rất khó khăn, ngay cả khi thỏa thuận đình chiến do Mỹ hậu thuẫn đã bước sang giai đoạn 2.
“Tôi chưa bao giờ có thể tưởng tượng những gì mình chứng kiến hôm nay: sự tàn phá hoàn toàn, hầu như không còn gì đứng vững", ông Jorge Moreira da Silva, Giám đốc Văn phòng Dịch vụ Dự án của Liên hợp quốc (UNOPS), cho biết,
“Chúng ta không thể chờ đợi, không thể trì hoãn”, ông nói thêm.
Cuộc chiến kéo dài 2 năm giữa Hamas và Israel đã khiến Gaza phải hứng chịu mức độ tàn phá chưa từng thấy trong các cuộc xung đột trước đây, với những khu vực rộng lớn bị san phẳng thành đống đổ nát.
Toàn bộ các khu dân cư, bệnh viện, trường học và cơ sở hạ tầng thiết yếu đã bị hư hại nặng nề hoặc phá hủy hoàn toàn, buộc hàng trăm nghìn người phải sống trong các nơi trú ẩn tạm bợ.
Ông da Silva cho biết cuộc chiến đã để lại khoảng 60 triệu tấn đống đổ nát khắp Dải Gaza.
“Gaza đang ngập tràn trong đống gạch vụn và phế thải. Vấn đề không chỉ nằm ở khối lượng đống đổ nát, mà còn ở bản chất của chúng, với đạn dược chưa nổ trong đống phế tích, chất thải nguy hiểm, và đáng buồn thay, cả hài cốt con người", ông nói.
Vị chuyên gia về môi trường và quy hoạch đô thị nhấn mạnh rằng một trong những ưu tiên cấp bách nhất là bảo đảm khả năng tiếp cận ổn định với nhiên liệu, nguồn tài nguyên sống còn tại Gaza, nơi phần lớn điện năng được tạo ra từ các máy phát chạy bằng nhiên liệu.
Ông cũng nêu lên nhu cầu rà phá bom mìn, tái thiết mạng lưới cấp nước, dỡ bỏ các hạn chế đối với việc đưa hàng cứu trợ vào, và cho phép nhập khẩu các phụ tùng cần thiết cho công tác sửa chữa, những yêu cầu lâu nay của các tổ chức nhân đạo đang hoạt động tại Gaza.
Ông da Silva cho biết việc khởi động giai đoạn 2 của kế hoạch đình chiến tại Gaza đánh dấu một thời khắc “lịch sử”, cần được tận dụng để khởi động các nỗ lực tái thiết.
“Điều này mở ra cơ hội cho công cuộc tái thiết, với nhận thức rằng chúng ta sẽ cần 52 tỷ USD, theo đánh giá do Ngân hàng Thế giới, Liên hợp quốc và Ủy ban châu Âu thực hiện, để xây dựng lại Gaza", ông nói.
“Tuy nhiên, mấu chốt là chúng ta không thể chờ tới quá trình tái thiết quy mô lớn, đòi hỏi hàng tỷ USD, mà phải ngay lập tức triển khai giai đoạn phục hồi ban đầu, chỉ cần hàng triệu USD", ông cho biết thêm.
Ngày 14/1, Đặc phái viên Trung Đông của Mỹ Steve Witkoff đã thông báo bắt đầu giai đoạn 2 của lệnh ngừng bắn tại Gaza, cho biết giai đoạn này nhằm mở đường cho tái thiết và phi quân sự hóa tất cả các nhóm vũ trang trong lãnh thổ.
Cuộc chiến bùng phát sau cuộc tấn công của Hamas nhằm vào Israel ngày 7/10/2023.
Chiến dịch tấn công sau đó của Israel đã tàn phá nặng nề Gaza, nơi sinh sống của khoảng 2,2 triệu người. Đây là vùng lãnh thổ vốn đã chịu tổn thất nghiêm trọng do các đợt giao tranh trước đây và do lệnh phong tỏa của Israel áp đặt từ năm 2007.
Trong nhiều tháng qua, các nhóm cứu trợ đã phàn nàn về những khó khăn trong việc đưa thiết bị và vật tư vào Gaza, cho rằng nguyên nhân là các hạn chế của Israel.
Israel bác bỏ các cáo buộc này, khẳng định họ giám sát việc đưa hàng hóa vào Gaza nhằm bảo đảm an ninh của mình.
