Một kẽ hở nhỏ trong chính sách hoàn tiền của sàn mỹ phẩm trực tuyến đã biến thành “mỏ vàng” cho một thiếu niên ở Thượng Hải. Cái giá phải trả, cuối cùng, lại là 6 năm tù – và một bài học đắt đỏ về lòng tham, hệ thống quản trị rủi ro lỏng lẻo và sự dễ dãi của các cơ chế “hoàn tiền cho nhanh”.
Theo thông tin được nêu, thiếu niên họ Lu (17 tuổi) đã bị kết án 6 năm tù vì lợi dụng lỗ hổng hoàn tiền để thực hiện hàng nghìn yêu cầu hoàn tiền gian lận. Vụ việc được cho là đã có phán quyết tại tòa án ở Thượng Hải vào tháng 7/2025.
Phát hiện “đường tắt”: điền vận đơn giả, tiền về như thật
Câu chuyện bắt đầu vào tháng 3/2024, khi một nền tảng mua sắm mỹ phẩm báo cảnh sát rằng họ trở thành nạn nhân của hành vi hoàn trả gian lận. Điều tra cho thấy Lu đã “bắt bài” hệ thống: anh ta có thể điền số vận đơn giả vào yêu cầu trả hàng và vẫn nhận tiền hoàn lại, trong khi người bán không hề nhận được hàng trả về.
Nói cách khác, kẽ hở này cho phép một việc tưởng như bất khả: vừa giữ hàng, vừa giữ tiền. y chuyền.Không dừng ở một vài lần “thử vận may”, Lu mở nhiều tài khoản, mua hàng đều đặn rồi lặp lại chiêu thức như một dâ
Kết quả là một bảng thống kê lạnh lùng đến rợn người: 11.900 đơn xin hoàn tiền giả mạo; Nhận hàng hóa trị giá 4,76 triệu nhân dân tệ (tương đương 680.000 USD - khoảng 17,8 tỷ đồng); Bán lại trên các nền tảng đồ cũ và thu lợi tổng cộng 4,01 triệu nhân dân tệ (khoảng 574.000 USD - khoảng 15 tỷ đồng).
Lu “bỏ túi” khoảng 4 triệu nhân dân tệ (tức 570.000 USD - khoảng 14,9 tỷ đồng) từ chiêu trò này. Và dòng tiền bất chính được Lu dùng để đổi điện thoại đời mới, quần áo hàng hiệu, và chiêu đãi bạn bè.
Theo quy định pháp luật Trung Quốc, hành vi chiếm đoạt tài sản công hoặc tư bằng gian lận, nếu số tiền “đặc biệt lớn”, có thể đối mặt mức án không dưới 10 năm tù. Tuy nhiên, tòa án đã giảm án cho Lu vì anh ta là vị thành niên vào thời điểm phạm tội.
Vụ án vì thế trở thành một lát cắt vừa pháp lý vừa xã hội: người phạm tội là trẻ vị thành niên, nhưng quy mô hành vi lại mang tính “công nghiệp”.
Cơn đau đầu của thương mại điện tử: “chỉ hoàn tiền” và cái giá cho sự dễ dãi
Vụ việc diễn ra trong bối cảnh các hành vi gian lận hoàn trả hàng ngày càng bị lên án mạnh. Trước đó, truyền thông Trung Quốc từng phơi bày tình trạng một số người mua lợi dụng hình ảnh do AI tạo ra để đòi hoàn tiền.
Bài viết cũng nêu một trường hợp khác: tháng 12 năm ngoái, một người bán kể bị một phụ nữ dùng nhiều tài khoản mua hàng, rồi yêu cầu hoàn tiền trước khi trả lại các món rẻ tiền. Tổng cộng người bán bị lấy trộm 225 món, thiệt hại 54.000 nhân dân tệ (7.700 USD). Khi vụ việc lan rộng, người phụ nữ chuyển 30.000 nhân dân tệ (4.000 USD) để “khắc phục”, nhưng người bán từ chối và yêu cầu phải chịu trách nhiệm pháp lý.
Ở phía người bán, nỗi bức xúc nằm ở chỗ: nền tảng càng “dễ hoàn tiền” để hút khách, người bán càng dễ trở thành bên gánh rủi ro. Không lạ khi tháng 4 năm ngoái, các nền tảng thương mại điện tử lớn của Trung Quốc đã thông báo hủy bỏ hoặc hạn chế tùy chọn “chỉ hoàn tiền”.
Trên mạng, phản ứng cũng chia làm hai phe. Có người chỉ thẳng: “Cậu ta đã dùng sự khôn ngoan của mình để làm điều sai trái.” Người khác lại quay sang đặt dấu hỏi cho nền tảng: “Không phát hiện ra lỗ hổng cho đến khi mất một khoản lớn như vậy thì bản thân hệ thống cũng có vấn đề.”
Và có lẽ, đó là điểm đáng suy nghĩ nhất: một vụ gian lận quy mô 11.900 lần không chỉ là câu chuyện đạo đức cá nhân, mà còn là lời nhắc rằng mọi cơ chế “thuận tiện quá mức” trong thương mại điện tử đều cần một hàng rào rủi ro đủ chắc, nếu không, sự tiện lợi sẽ trở thành chiếc cửa mở sẵn cho lòng tham.
Theo SCMP
