Thông tin từ Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố, bệnh viện vừa tiếp nhận, điều trị bệnh nhân N.P.A.Kh. (15 tuổi, ngụ ở xã Tân Vĩnh Lộc, TP.HCM) với triệu chứng hủy cơ vân do vận động gắng sức.
Theo BS CK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố, bệnh nhân nhập viện ghi nhận lừ đừ, thở 28 lần/phút, chân cử động co duỗi kém, đau các cơ ở đùi, cẳng chân; tiểu có màu nâu hoặc đỏ sẫm.
Bệnh nhân được chẩn đoán đau cơ, theo dõi hội chứng hủy cơ vân do vận động gắng sức.
Khai thác bệnh sử ghi nhận, bé Kh. trước đó đã thụt dầu 300 cái, về nhà than đau hai chân nhiều nhưng không đi khám.
Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố khuyến cáo tránh cho trẻ chơi vận động mạnh, gắng sức nhiều trong thời gian dài.
Hôm sau, bé tiếp tục chơi đá bóng và đau 2 chân nhiều, không đi lại được. Gia đình lúc này mới đưa Kh. đến bệnh viện địa phương sơ cứu, sau đó chuyển đến Bệnh viện Nhi đồng Thành Phố.
Sau khi làm các xét nghiệm, siêu âm tim, bụng, cơ, X-quang phổi, ghi nhận bé Kh. có tổn thương gan, men gan tăng cao, toan chuyển hóa...
Đặc biệt, lactate máu tăng, tăng kali, phosphate máu. Xét nghiệm men cơ CPK tăng cao đến 215 240 đơn vị/l (bình thường 30– 200 đơn vị/l).
Myoglobin máu cũng tăng cao 10.221 ng/ml (bình thường 36,4 – 110 ng/ml) và xuất hiện myoglobin trong nước tiểu rất cao > 12.000 ng/ml (bình thường < 2,03 ng/ml).
Bé được truyền dịch gấp rưỡi nhu cầu, điều chỉnh điện giải, đường huyết, truyền bicarbonate để kiềm hóa nước tiểu, truyền N Acetyl Cystein để giải độc gan.
Theo BS CK2 Nguyễn Minh Tiến, myoglobin có chức năng như một đơn vị dự trữ, cung cấp oxy cho cơ bắp làm việc. Khi cơ xương (cơ vân) gặp tổn thương, myoglobin được phóng thích vào máu, nồng độ tăng có thể thoát qua màng lọc cầu thận vào nước tiểu.
"Qua trường hợp này, chúng tôi lưu ý phụ huynh nên hướng dẫn con em tập thể dục, vận động phù hợp với sức khỏe, tránh chơi vận động mạnh, gắng sức nhiều trong thời gian dài (tối đa không quá 30 - 45 phút), để tránh xảy ra hội chứng hủy cơ vân, gây ra các biến chứng tổn thương các cơ quan như gan, thận,…", BS Nguyễn Minh Tiến lưu ý.
Hội chứng ly giải cơ vân ở trẻ em là tình trạng tổn thương cơ vân cấp tính, làm giải phóng hàng loạt chất nội bào vào máu, có thể dẫn tới suy thận cấp và rối loạn điện giải nguy hiểm.
Nguyên nhân thường gặp ở trẻ em có thể do nhiễm trùng virus như influenza a/b, dengue, COVID-19, EBV; hay nhiễm vi khuẩn tụ cầu, liên cầu. Hoặc gắng sức - chấn thương do vận động quá mức, đè ép kéo dài, bị vùi lấp do tai nạn hoặc rối loạn chuyển hóa/di truyền.
Bệnh có biểu hiện lâm sàng là đau cơ, yếu cơ, nước tiểu sẫm màu... Ngoài ra có thể kèm sốt (nếu do nhiễm trùng), buồn nôn, nôn, thiểu niệu, rối loạn tri giác nặng.
